دستگیری عامل اصلی کشتار التضامن در سوریه

دمشق، سوریه – امجد یوسف، یکی از عاملان اصلی کشتار هولناک التضامن در سال ۲۰۱۳ در دمشق، پایتخت سوریه، بازداشت شد. این کشتار در جریان جنگ داخلی سوریه رخ داده بود.

انس خطاب، وزیر کشور، روز جمعه در شبکه ایکس (X) اعلام کرد که بازداشت یوسف در پی «یک عملیات امنیتی موفقیت‌آمیز» صورت گرفته است.

یک منبع امنیتی به خبرگزاری سانا گفت که یوسف، که پیشتر افسر اطلاعاتی در دولت بشار اسد بود، در منطقه الغاب واقع در حومه غربی حماه سوریه دستگیر شده است.

جزئیات کشتار هولناک التضامن

این کشتار در تاریخ ۱۶ آوریل ۲۰۱۳ (۲۷ فروردین ۱۳۹۲) در محله التضامن دمشق اتفاق افتاد. در این واقعه، نیروهای امنیتی و شبه‌نظامیان سوری ۲۸۸ نفر را به داخل گودالی هدایت کرده، مورد تمسخر قرار داده و سپس به ضرب گلوله به قتل رساندند.

تصاویر ویدئویی این کشتار که توسط خود عاملان فیلمبرداری شده بود، در سال ۲۰۲۲ به بیرون درز کرد. این تصاویر نشان می‌داد که بازداشت‌شدگان، در حالی که چشم‌بند زده و دست‌هایشان بسته بود، به سمت گودال مرگ هدایت شده و سپس تیرباران می‌شدند. در میان قربانیان، هفت زن و ۱۵ کودک نیز دیده می‌شدند.

این ویدئوها از جمله مستندترین شواهد جنایات جنگی بود که توسط برخی عناصر در دستگاه‌های دولتی سوریه مرتکب شده بود.

تحولات اخیر و پیگیری عدالت

رژیم بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ (آذر/دی ۱۴۰۳) توسط گروه‌های مسلح مخالف به رهبری احمد الشرع، که اکنون خود را رئیس‌جمهور سوریه می‌خواند، سرنگون شد. این تصاویر ویدئویی به شناسایی مظنونان اصلی از جمله یوسف کمک شایانی کرد و بخشی از مدارکی را تشکیل داد که توسط دولت جدید برای پاسخگو کردن عاملان جنایات گسترده مورد استفاده قرار گرفته است.

واکنش‌ها به دستگیری یوسف

عصر جمعه، مردم سوریه در محله التضامن در اطراف گودالی که توسط عناصر دولتی اسد به عنوان گور دسته‌جمعی در جریان کشتار استفاده شده بود، تجمع کردند. آنها با برافراشتن پرچم‌های سوریه و سر دادن شعار «امجد یوسف، روزهای تو به پایان رسید»، دستگیری وی را جشن گرفتند.

در شهر طرابلس لبنان نیز، ساکنان برای جشن گرفتن این دستگیری، شیرینی پخش می‌کردند.

ساکنان محلی پیشتر به میدل ایست آی گفته بودند که کشتارهایی مشابه کشتار سال ۲۰۱۳ در التضامن، تا زمان سقوط دولت، به طور مکرر رخ می‌داد. عبدالرحمن سعود، یکی از شاهدان این کشتارها، اظهار داشت که سال‌ها مردان چشم‌بند زده را می‌دیده که از مینی‌بوس‌ها پیاده و به مکانی نامعلوم برده می‌شدند.

وی در دسامبر ۲۰۲۴ گفت: «نمی‌توانم بشمارم چند نفر را کشتند. همه در اینجا در التضامن در ترس زندگی می‌کردند.»

پیشینه محله التضامن و ریشه‌های خشونت

ساکنان التضامن به یافتن اجساد و استخوان‌ها در اطراف محله خود عادت کرده بودند. این منطقه که نامش به معنای «همبستگی» در عربی است، برای اسکان سوری‌هایی که پس از اشغال بلندی‌های جولان توسط اسرائیل در سال ۱۹۶۷ آواره شده بودند، ایجاد شد.

از آن زمان، جمعیت آن متنوع شده و جوامع مختلفی از جمله دروزی‌ها، سنی‌ها، علوی‌ها، ترکمن‌ها و فلسطینی‌ها پیش از آغاز جنگ داخلی سوریه در سال ۲۰۱۱ در آنجا زندگی می‌کردند.

سعود به میدل ایست آی گفت: «همه یکدیگر را دوست داشتند، اما رژیم باعث شد که ما از یکدیگر متنفر شویم.»

پس از آغاز اعتراضات مسالمت‌آمیز در سال ۲۰۱۱، حمایت از انقلاب در التضامن وجود داشت؛ واقعیتی که نیروهای رژیم اسد هرگز فراموش نکردند. سعود به یاد می‌آورد که خانواده‌های کاملی، مانند خانواده علوش که شامل چهار پسر جوان بود، به قتل رسیدند.

وی گفت: «اگر در کارت شناسایی شما می‌دیدند که اصالتاً از یک منطقه سنی‌نشین مانند ادلب یا دیرالزور هستید، همین برای کشتن شما کافی بود.»

منطقه کشتار التضامن، با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، تحت نظارت اطلاعات نظامی و نیروهای شبه‌نظامی دفاع ملی (NDF) بود. شاهدان به میدل ایست آی گفتند که مقر مقامات در ساختمانی با کاشی‌های شطرنجی قرار داشت که به طور محلی به «خانه شطرنج» معروف بود. همسایگان گفتند که زنانی که از مسجد ربوده می‌شدند، به آنجا آورده می‌شدند تا مورد تجاوز قرار گیرند.

سعود گفت: «آنها [نیروهای اسد] مانند پادشاهان رفتار می‌کردند. اگر کسی به چشمانشان نگاه می‌کرد، او را می‌کشتند.»

#کشتار_التضامن #سوریه #امجد_یوسف #جنایات_جنگی #عدالت #دمشق #جنگ_داخلی_سوریه #حقوق_بشر #بازداشت #خاورمیانه