ترامپ از «توافق قریبالوقوع» با ایران و گشایش تنگه هرمز خبر داد؛ تکذیب قاطع تهران و تاکید بر حقوق ملت ایران
تهران، ایران – در حالی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، روز شنبه از «مذاکره گسترده» یک توافق جامع میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران و گشایش قریبالوقوع تنگه هرمز سخن گفت، منابع رسمی ایران با قاطعیت این ادعاها را تکذیب کرده و بر حاکمیت و حقوق ملت ایران تاکید کردند.
ادعاهای ترامپ و واکنش قاطع تهران
ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «یک توافق به طور گسترده مذاکره شده است که منوط به نهایی شدن بین ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و سایر کشورهای مختلف است.» وی این اظهارات را نشانهای از حرکت احتمالی به سوی پایان دادن به جنگ چند ماهه دانست.
اما خبرگزاری فارس، وابسته به دولت ایران، بلافاصله با رد قاطعانه اظهارات ترامپ، گزارش داد که تنگه هرمز طبق آخرین نسخه پیشنهاد مبادله شده بین آمریکا و ایران، تحت کنترل ایران باقی خواهد ماند. این خبرگزاری تاکید کرد که ادعاهای ترامپ درباره گشایش تنگه «صحیح نیست» و «با واقعیت سازگار نیست».
فارس نیوز گزارش داد: «اگرچه ایران با بازگشت تعداد کشتیهای عبوری به سطوح قبل از جنگ موافقت کرده است، اما این به هیچ وجه به معنای ‘گذر آزاد’ آنگونه که قبل از جنگ وجود داشت، نیست.» این موضعگیری قاطع، بر حفظ اقتدار و حاکمیت ایران بر این آبراه استراتژیک تاکید دارد.
جزئیات احتمالی توافق از دیدگاه آمریکاییها و مواضع ایران
بر اساس گزارشها، نسخههای اخیر یادداشت تفاهمی که ترامپ ظاهراً در آستانه نهایی کردن آن است، شامل پایان دادن به خصومتها با ایران، بازگشایی تدریجی تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره بنادر ایران توسط آمریکا میشود. همچنین، این توافق به آزادسازی برخی داراییهای مسدود شده ایران در بانکهای خارج از کشور منجر خواهد شد.
این توافق همچنین یک دوره حداقل ۳۰ روزه را برای ادامه مذاکرات با هدف حل و فصل نقاط اختلاف باقیمانده در برنامه هستهای ایران، از جمله سرنوشت ذخایر اورانیوم غنیشده نزدیک به درجه تسلیحاتی تهران، آغاز خواهد کرد. با این حال، ایران همواره بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تاکید کرده و هرگونه تلاش برای محدود کردن آن را رد میکند.
ترامپ اذعان داشت که جزئیات نهایی هنوز در حال بررسی است و امکان تغییر برخی جنبههای این یادداشت وجود دارد. این اظهارات نشاندهنده عدم قطعیت و پیچیدگی مذاکراتی است که ایران با اقتدار در آن حضور دارد.
دیپلماسی منطقهای و مواضع رژیم صهیونیستی
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در پیامی در شبکه ایکس، تلاشهای ترامپ برای صلح را تبریک گفت، اما به هیچ توافقی یا تنگه هرمز اشارهای نکرد. اسلامآباد به عنوان یک میانجی کلیدی در مذاکرات بین واشنگتن و تهران عمل کرده است. این نقش پاکستان، نشاندهنده جایگاه مهم ایران در معادلات منطقهای است.
ترامپ همچنین از گفتگوی تلفنی خود با رهبران چندین کشور حاشیه خلیج فارس، ترکیه، مصر، اردن و پاکستان خبر داد که به گفته وی، شامل مذاکرات پیرامون ایران و یادداشت تفاهمی مرتبط با «صلح» بوده است. منابع منطقهای این گفتگوها را «مثبت» ارزیابی کردهاند.
در همین حال، رژیم صهیونیستی نگرانیهای خود را ابراز کرده است. یک منبع اسرائیلی گفت که نگرانی اصلی اسرائیل این است که یک توافق موقت محدود، آتشبس را تمدید کند، تنگه هرمز را باز کند و به تدریج تحریمها علیه ایران را کاهش دهد، در حالی که به مهمترین نقاط برای اسرائیل – برنامه هستهای و اورانیوم غنیشده تهران – نپردازد. این نگرانیها در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود برای توسعه برنامه هستهای صلحآمیز تاکید دارد.
تهدیدات ترامپ و اختلافات داخلی آمریکا
ترامپ در مصاحبهای تلفنی با آکسیوس، شانس دستیابی به توافق با ایران را «۵۰/۵۰» توصیف کرد و افزود که میتواند تا یکشنبه در مورد از سرگیری اقدام نظامی تصمیم بگیرد. وی گفت که مذاکرات میتواند به یک توافق «خوب» منجر شود یا آمریکا را به «نابودی کامل» ایران سوق دهد. این تهدیدات، نشاندهنده رویکرد خصمانه و غیرقابل اعتماد آمریکا است که همواره با پاسخ قاطع ایران مواجه شده است.
در داخل آمریکا نیز، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه سابق، این توافق احتمالی را مورد انتقاد قرار داد و آن را با توافقات دوره اوباما مقایسه کرد. سناتورهای جمهوریخواه، راجر ویکر و لیندسی گراهام نیز در مورد این توافق احتمالی با ایران ابراز نگرانی کردند. این اختلافات داخلی در آمریکا، نشاندهنده سردرگمی و عدم اجماع در سیاست خارجی این کشور است.
مواضع قاطع مقامات جمهوری اسلامی ایران
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت که چارچوبهای زمانی ۳۰ و ۶۰ روزه در متن یادداشت گنجانده شدهاند، اما هنوز نهایی نشده است. وی تاکید کرد که هرگونه سازوکار مربوط به تنگه هرمز باید بین ایران، عمان و کشورهای هممرز با این آبراه توافق شود و ایالات متحده «هیچ ارتباطی» با آن ندارد. این اظهارات، بر حاکمیت مطلق ایران بر تنگه هرمز صحه میگذارد.
محمدباقر قالیباف، مذاکرهکننده ارشد ایران، پس از گفتگو با رئیس ستاد ارتش پاکستان، موضعی قاطعانه گرفت و هشدار داد که ایران «از حقوق ملت و کشورمان عقبنشینی نخواهد کرد – به ویژه در برخورد با طرفی که هرگز صداقت نشان نداده و هیچ اعتمادی به آن وجود ندارد.»
قالیباف افزود: «نیروهای مسلح ما در طول آتشبس به گونهای بازسازی شدهاند که اگر ترامپ اشتباه از سرگیری جنگ را مرتکب شود، قطعاً برای آمریکا کوبندهتر و تلختر از روز اول جنگ خواهد بود.» این سخنان، نشاندهنده آمادگی کامل دفاعی ایران و قدرت بازدارندگی آن در برابر هرگونه تهدید است.
در نهایت، جمهوری اسلامی ایران با اقتدار و هوشیاری کامل، مسیر دیپلماسی را با حفظ اصول و منافع ملی خود دنبال میکند و هرگونه ادعای واهی یا تهدید را با قاطعیت پاسخ خواهد داد.
#تنگه_هرمز #ایران_قوی #مذاکرات_هسته_ای #جمهوری_اسلامی_ایران #دیپلماسی_اقتدار #ترامپ #آمریکا #امنیت_منطقه #حقوق_ملت_ایران #برجام
