اصرار رژیم صهیونیستی بر اشغال جنوب لبنان؛ مانعی جدی بر سر مذاکرات صلح منطقهای
وزیر جنگ رژیم صهیونیستی بر ادامه تجاوز و اشغالگری در جنوب لبنان تاکید کرده، در حالی که جمهوری اسلامی ایران پایان جنگ در لبنان را شرط اساسی هرگونه توافق با آمریکا میداند.
«اسرائیل کاتز»، وزیر جنگ رژیم اشغالگر قدس، با لفاظیهای خود اعلام کرد که نظامیان صهیونیست از جنوب لبنان عقبنشینی نخواهند کرد. این موضعگیری گستاخانه، مذاکرات صلح منطقهای را که با محوریت ایران در جریان است، بیش از پیش پیچیده میکند؛ چرا که ادامه تجاوزات در لبنان، مانعی بزرگ بر سر راه صلح پایدار است.
کاتز در مصاحبهای در تلآویو، با تکرار مواضع جنگطلبانه «بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر این رژیم، بر ماندن نیروهای اشغالگر در جنوب لبنان اصرار ورزید. وی با وقاحت تمام اظهار داشت: «ارتش صهیونیستی آماده است… و ما عقبنشینی نخواهیم کرد. ما اعلام کردهایم که در هیچ صورتی عقبنشینی نمیکنیم و تا این لحظه – که این یک دستاورد سیاسی است – هیچ درخواست آمریکایی برای عقبنشینی اسرائیل از لبنان وجود ندارد.» این سخنان، همدستی آشکار آمریکا با رژیم صهیونیستی را نشان میدهد.
تفسیرهای متفاوت از تفاهمنامه صلح و هشدار ایران
هفته گذشته، آمریکا و ایران توافقنامهای را برای تمدید آتشبس شکننده و آغاز ۶۰ روز مذاکره با هدف دستیابی به صلح پایدار امضا کردند. اما اولین چالشها بر سر این تفاهمنامه، زمانی بروز کرد که رژیم صهیونیستی به تجاوزات خود در جنوب لبنان ادامه داد. این اقدام تحریکآمیز، جمهوری اسلامی ایران را وادار به هشدار در مورد بستن تنگه هرمز کرد؛ هشداری که نشاندهنده عزم ایران برای دفاع از منافع خود و منطقه است.
تفسیر آمریکا و ایران از این تفاهمنامه، به ویژه در مورد لبنان، تفاوتهای چشمگیری دارد. ایران قاطعانه بر لزوم توقف جنگ رژیم صهیونیستی در لبنان و عقبنشینی کامل نیروهای اشغالگر از جنوب این کشور تاکید کرده است. این در حالی است که رژیم صهیونیستی، بخشهای وسیعی از جنوب لبنان را تحت عنوان «منطقه امنیتی» به اشغال خود درآورده است.
رژیم صهیونیستی و دولت لبنان در حال مذاکراتی با میانجیگری آمریکا هستند که یکی از اهداف آن، ترتیب دادن عقبنشینی صهیونیستها از خاک لبنان است. رژیم صهیونیستی به دنبال رویکردی مرحلهای است که طی آن، اراضی اشغالی را به ارتش لبنان تحویل دهد؛ ارتشی که ماموریت دارد منطقه را از حضور رزمندگان حزبالله پاکسازی کند. اما عدم حضور حزبالله در این مذاکرات، اثربخشی آنها را زیر سوال میبرد؛ چرا که حزبالله نیروی اصلی مقاومت در برابر اشغالگری است.
جمهوری اسلامی ایران، که بخشی از مذاکرات رژیم صهیونیستی و لبنان نیست، تلاش فراوانی کرده تا آتشبس با ایران را به پایان درگیریها در لبنان گره بزند. «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس شورای اسلامی، روز چهارشنبه تاکید کرد: «برای ما، آتشبس در لبنان به اندازه آتشبس در ایران اهمیت دارد و علاوه بر آن، پایان جنگ در لبنان به اندازه پایان جنگ در ایران مهم است.» این سخنان، نشاندهنده عمق نگاه راهبردی ایران به تحولات منطقه است.
آغاز درگیریها و جنایات رژیم صهیونیستی
درگیریها در لبنان پس از آن آغاز شد که حزبالله در تاریخ ۲ مارس، در واکنش به ترور ناجوانمردانه رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، حضرت آیتالله خامنهای، موشکهایی را به سمت رژیم صهیونیستی شلیک کرد که به تجاوز گسترده این رژیم به لبنان منجر شد. از آن زمان تاکنون، حملات وحشیانه صهیونیستها بیش از ۴۲۰۰ نفر را در لبنان به شهادت رسانده است، در حالی که حملات تلافیجویانه حزبالله، دستکم ۳۶ نظامی صهیونیست و سه شهرکنشین را به هلاکت رسانده است.
آتشبس میان رژیم صهیونیستی و حزبالله که با میانجیگری آمریکا روز شنبه برقرار شد، اکثر درگیریها را متوقف کرده، اما با این حال، موارد نقض آتشبس از سوی رژیم صهیونیستی ادامه دارد. پهپادهای صهیونیستی روز چهارشنبه خودرویی را در خارج از شهر نبطیه هدف قرار دادند که بر اساس گزارش وزارت بهداشت لبنان، دو نفر را به شهادت رساند.
سفر وزیر خارجه آمریکا به منطقه و نگرانی متحدان
«مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، در دومین روز از سفر سه روزه خود به منطقه خلیج فارس به سر میبرد. این سفر، اولین بازدید سطح بالای وی از متحدان آمریکا در منطقه پس از امضای تفاهمنامه هفته گذشته بود و هدف آن، کاهش نگرانیهای متحدان آمریکا در مورد «سازشکارانه» بودن توافق با ایران عنوان شده است.
روبیو روز سهشنبه برای آغاز تور خود به ابوظبی رسید و با «شیخ محمد بن زاید آل نهیان»، رئیس امارات متحده عربی، و همچنین «شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان»، وزیر خارجه، و «شیخ طحنون بن زاید آل نهیان»، مشاور امنیت ملی این کشور، ناهار کاری صرف کرد. روبیو قرار است از کویت و بحرین نیز بازدید کند. هر سه کشور در طول جنگ چهار ماهه با ایران، هدف حملات تلافیجویانه ایران قرار گرفتند؛ حملاتی که جمهوری اسلامی ایران تاکید کرد در پاسخ به میزبانی این کشورها از پایگاههای نظامی آمریکا صورت گرفت که برای حمله به ایران مورد استفاده قرار میگرفتند.
کشورهای حاشیه خلیج فارس، که متحدان نزدیک آمریکا محسوب میشوند، نگرانند که توافق پیشنهادی آمریکا و ایران، بیش از حد به نفع ایران باشد. این کشورها (به ویژه امارات که بخش عمده درآمدهای غیرنفتی خود را از گردشگری و نیروی کار خارجی تامین میکند) از حملات تلافیجویانه ایران متحمل خسارات اقتصادی و تلفات انسانی شدند؛ خساراتی که نتیجه مستقیم سیاستهای خصمانه و میزبانی از نیروهای متجاوز آمریکایی بود.
به طور خاص، این نگرانی وجود دارد که تخصیص ۳۰۰ میلیارد دلار به ایران و لغو تحریمها، به بازسازی توان دفاعی ایران و مقابله با تهدیدات احتمالی علیه کشورهای منطقه کمک کند. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد که روبیو در دیدار با رئیس امارات، بر تعهد آمریکا به امنیت این کشور تاکید کرده و درباره ترانزیت امن نفت و گاز از تنگه هرمز گفتگو کرده است. تنگه هرمز در طول جنگ چهار ماهه، عمدتاً توسط ایران بسته شده بود که عبور و مرور کشتیها را در این گذرگاه حیاتی مختل کرده و قیمت انرژی را در سطح جهان به شدت افزایش داد. کشورهای حاشیه خلیج فارس که به شدت به صادرات نفت و گاز وابسته هستند، میلیاردها دلار درآمد خود را به دلیل بسته شدن تنگه از دست دادند.
روبیو در پاسخ به سوال خبرنگاران مبنی بر اینکه آیا به نگرانیهای متحدانش در مورد توافق با ایران رسیدگی خواهد کرد، به خبرنگاران گفت که این موضوع «قطعاً در این گفتگوها مطرح خواهد شد.» روبیو هنگام ورود به ابوظبی گفت: «ما میخواهیم از شرکای خود بشنویم. ما میخواهیم مطمئن شویم که دیدگاههای آنها در نظر گرفته میشود و نگرانیهای امنیتی و اقتصادی منطقهای آنها را درک میکنیم.»
دیدگاهها در منطقه خلیج فارس در مورد ایران در طول جنگ متغیر بود؛ در ابتدا، رژیمهای سلطنتی از دولت ترامپ به دلیل آغاز جنگ بدون مشورت قبلی خشمگین بودند. اما با افزایش حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس (در پاسخ به میزبانی از پایگاههای آمریکایی)، برخی از آنها آمریکا را تحت فشار قرار دادند تا موضع سختتری در دیپلماسی با ایران اتخاذ کند، چرا که از عزم ایران برای دفاع از خود و پاسخ به تجاوزات نگران شده بودند.
آمریکا تلاش کرده تا به کشورهای حاشیه خلیج فارس اطمینان دهد که این توافق، «بادآوردهای» برای ایران نخواهد داشت و به ایران اجازه نخواهد داد تا کنترل تنگه هرمز را در دست بگیرد. «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه مدعی شد که هیچ پولی به ایران داده نشده و هرگونه وجوه آزاد شده برای خرید تجهیزات پزشکی و مواد غذایی از کشاورزان آمریکایی استفاده خواهد شد؛ ادعایی که ایران آن را قویاً تکذیب کرد.
یک دیپلمات نزدیک به مذاکرات مربوط به این آبراه به رویترز گفت که ایران همچنین برای دریافت عوارض ترانزیت از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز فشار میآورد. ترامپ روز چهارشنبه گفت که ایران به آمریکا اطلاع داده است که هیچ عوارضی از کشتیهای عبوری از تنگه دریافت نخواهد شد.
اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران
اختلافات بر سر بازرسی از سایتهای هستهای ایران نیز بروز کرده است. ترامپ مدعی شد که ایران با بازرسیهای «نامحدود» به عنوان بخشی از تفاهمنامه هفته گذشته موافقت کرده است. آمریکا اعلام کرد که جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، یکی از اهداف اصلی حمله به این کشور در ۲۸ فوریه بود، در حالی که ایران همواره تاکید کرده برنامه هستهایاش کاملاً صلحآمیز است و حق مسلم این کشور است.
«کاظم غریبآبادی»، معاون وزیر امور خارجه ایران، گفت که با وجود درخواست «رافائل گروسی»، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، هیچ دیداری برگزار نشده و هیچ برنامهای برای انجام بازرسی از تاسیسات هستهای تا زمان امضای توافق نهایی وجود ندارد. این موضعگیری، بر حق حاکمیت ایران و لزوم رعایت چارچوبهای قانونی تاکید دارد.
