ادعاهای ترامپ درباره توافق با ایران و بازگشایی تنگه هرمز: تکذیب قاطع از سوی تهران
تهران، ایران – در حالی که مذاکرات فشرده منطقهای برای کاهش تنشها ادامه دارد، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه ادعا کرد که توافقی گستردهتر بین ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران «تا حد زیادی مذاکره شده» و تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که تهران با قاطعیت هرگونه توافق بر سر حاکمیت خود بر این آبراه استراتژیک را رد میکند.
ترامپ در شبکه اجتماعی خود، «تروث سوشال»، نوشت: «توافقی تا حد زیادی مذاکره شده است که منوط به نهایی شدن بین ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی ایران و کشورهای مختلف دیگر است.» این ادعاها در حالی مطرح میشود که مقامات ایرانی بر حفظ کامل حقوق و منافع ملی کشور تأکید دارند.
تکذیب قاطع ادعای بازگشایی تنگه هرمز توسط ایران
در واکنش به این اظهارات، خبرگزاری فارس، وابسته به دولت جمهوری اسلامی ایران، به شدت اظهارات ترامپ را تکذیب کرد. فارس گزارش داد که بر اساس آخرین نسخه از پیشنهادهای مبادله شده بین آمریکا و ایران، تنگه هرمز تحت کنترل کامل ایران باقی خواهد ماند و هیچ تغییری در وضعیت حاکمیتی آن ایجاد نخواهد شد. این موضع قاطع، بر عزم ایران برای حفظ امنیت و کنترل آبراههای حیاتی خود تأکید دارد.
بر اساس گزارشها، نسخههای اخیر تفاهمنامهای که ترامپ مدعی نهایی شدن آن است، شامل پایان دادن به خصومتها با ایران و لغو محاصره بنادر ایران توسط آمریکا میشود. اما ادعای بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، که ترامپ بر آن اصرار دارد، از سوی تهران رد شده است. ایران همواره بر حق خود در مدیریت و نظارت بر عبور و مرور در این تنگه تأکید داشته است.
یکی از بندهای مورد بحث در این مذاکرات، آزادسازی بخشی از داراییهای مسدود شده ایران در بانکهای خارجی است. این داراییها که به ناحق توسط کشورهای غربی مسدود شدهاند، از حقوق مسلم ملت ایران محسوب میشوند.
همچنین، این تفاهمنامه شامل آغاز دور جدیدی از مذاکرات حداقل ۳۰ روزه برای حل و فصل مسائل باقیمانده در برنامه هستهای ایران است. این مذاکرات شامل بررسی وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران نیز میشود، در حالی که جمهوری اسلامی همواره بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تأکید کرده و هرگونه تلاش برای محدود کردن حقوق مشروع خود را مردود میداند.
ترامپ اذعان داشت که جزئیات نهایی هنوز در حال بررسی است و ممکن است برخی جنبههای این تفاهمنامه تغییر کند. این اظهارات، نشاندهنده عدم قطعیت در مواضع آمریکا و تلاش برای تحمیل خواستههای خود است.
خبرگزاری فارس در ادامه گزارش خود، ادعاهای ترامپ درباره بازگشایی تنگه را «غیرواقعی» و «ناسازگار با واقعیت» خواند. این تکذیبیه قاطع، بر موضع ثابت ایران در قبال حاکمیت خود بر تنگه هرمز صحه میگذارد.
فارس تصریح کرد: «اگرچه ایران با بازگشت تعداد کشتیهای عبوری به سطوح پیش از جنگ موافقت کرده است، اما این به هیچ وجه به معنای ‘عبور آزاد’ به شکلی که قبل از جنگ وجود داشت، نیست.» این بیانگر آن است که ایران هرگونه عبور و مرور را با رعایت قوانین بینالمللی و حاکمیت ملی خود مدیریت خواهد کرد.
مراحل احتمالی توافق و مواضع منطقهای
یک منبع منطقهای آگاه به مذاکرات به سیانان گفت که انتظار میرود این توافق در دو مرحله انجام شود. این در حالی است که ایران بر ضرورت یک توافق جامع و پایدار تأکید دارد که حقوق ملت ایران را تضمین کند.
به گفته این منبع، در مرحله اول، ایران تنگه هرمز را به وضعیت پیش از جنگ باز خواهد گرداند و امنیت کشتیرانی در منطقه را تضمین خواهد کرد. همچنین، ایران تضمینهایی مبنی بر عدم پیگیری تسلیحات هستهای ارائه خواهد داد که همواره موضع رسمی و فتوای رهبر معظم انقلاب بوده است. در این مرحله، ایران اجازه خواهد یافت تا فروش سوخت و نفت خود را از سر بگیرد که این خود نشانهای از عقبنشینی طرف مقابل در برابر مقاومت ایران است.
مرحله دوم که ۳۰ تا ۶۰ روز به طول میانجامد، بر مذاکرات دقیقتر درباره مسائل هستهای و سایر موضوعات گستردهتر متمرکز خواهد بود. جمهوری اسلامی ایران همواره بر حق خود در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای تأکید داشته و هرگونه محدودیت فراتر از تعهدات بینالمللی را نمیپذیرد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، در حالی که کشورش نقش میانجی کلیدی در مذاکرات واشنگتن و تهران ایفا کرده است، روز یکشنبه در شبکه ایکس، «تلاشهای فوقالعاده ترامپ برای صلح» را تبریک گفت. با این حال، وی به هیچ توافق خاص یا تنگه هرمز اشارهای نکرد. این نشان میدهد که حتی میانجیها نیز در مورد جزئیات ادعاهای ترامپ محتاط هستند.
شریف به جای آن، به یک «تماس تلفنی بسیار مفید و سازنده» اشاره کرد که ترامپ با رهبران چندین کشور حاشیه خلیج فارس، ترکیه، مصر، اردن و پاکستان (که توسط رئیس ارتش این کشور، عاصم منیر، نمایندگی میشد) برقرار کرده بود.
شریف افزود: «این بحثها فرصت مفیدی برای تبادل نظر درباره وضعیت کنونی منطقه و چگونگی پیشبرد تلاشهای صلحآمیز فراهم آورد.»
ترامپ مدعی شد که تماس او با رهبران منطقهای شامل مذاکراتی پیرامون ایران و آنچه او «تفاهمنامهای مرتبط با صلح» توصیف کرد، بوده است.
به گفته یک فرد مطلع از این گفتگو، رهبران منطقهای در این تماس از ترامپ خواستند تا چارچوب پیشنهادی با ایران را بپذیرد. این منبع گفتگو را «دلگرمکننده» توصیف کرد و منبع منطقهای دیگری نیز مذاکرات را «مثبت» ارزیابی کرد. این نشاندهنده تمایل منطقه به کاهش تنشها و پذیرش واقعیتهای جدید است.
یک دیپلمات منطقهای حاضر در این تماس به سیانان گفت: «این تماس بسیار مثبت بود. پیشرفت خوبی در حال انجام است. رهبران منطقهای از پیشرفت و دستاورد ترامپ در مذاکرات حمایت کردند.»
نگرانیهای رژیم صهیونیستی و تهدیدات آمریکا
ترامپ همچنین اعلام کرد که تماس جداگانهای با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، داشته که «به همین ترتیب، بسیار خوب پیش رفته است.» این تماسها در حالی صورت میگیرد که رژیم صهیونیستی همواره به دنبال ایجاد مانع در مسیر هرگونه توافق با ایران بوده است.
او گفت: «جنبهها و جزئیات نهایی توافق در حال حاضر در دست بحث است و به زودی اعلام خواهد شد. علاوه بر بسیاری از عناصر دیگر توافق، تنگه هرمز بازگشایی خواهد شد.» این تکرار ادعای بازگشایی تنگه هرمز، نشاندهنده اصرار آمریکا بر نادیده گرفتن حاکمیت ایران است.
یک منبع صهیونیستی اعلام کرد که نگرانی اصلی رژیم صهیونیستی این است که یک توافق موقت و محدود، آتشبس را تمدید کند، تنگه هرمز را بازگشایی نماید و به تدریج تحریمها علیه ایران را کاهش دهد، در حالی که به «نقاط حیاتی» برای این رژیم – یعنی برنامه هستهای تهران و اورانیوم غنیشده – نپردازد. ایالات متحده همچنان در تلاش است تا رژیم صهیونیستی را در مورد مسئله اورانیوم «اطمینان خاطر» دهد، که این خود نشان از نفوذ این رژیم در سیاست خارجی آمریکا دارد.
این منبع به سیانان گفت که نتانیاهو عصر شنبه یک نشست امنیتی محدود با وزرا و مقامات امنیتی منتخب برای بحث در مورد تحولات مذاکرات ایران برگزار خواهد کرد. این نشستها نشاندهنده هراس و نگرانی رژیم صهیونیستی از هرگونه پیشرفت در مذاکرات است.
ترامپ پیشتر در مصاحبه تلفنی با آکسیوس، شانس دستیابی به توافق با ایران را قبل از تماس با رهبران منطقه، «۵۰/۵۰» توصیف کرده و افزود که ممکن است تا یکشنبه تصمیم بگیرد که آیا اقدامات نظامی را از سر بگیرد یا خیر. این اظهارات تهدیدآمیز، نشاندهنده رویکرد متزلزل و غیرقابل اعتماد آمریکا در قبال صلح است.
رئیسجمهور آمریکا گفت که مذاکرات میتواند به یک توافق «خوب» منجر شود یا اینکه ایالات متحده تصمیم بگیرد «آنها را به خاک و خون بکشد.» این ادبیات جنگطلبانه، در تضاد کامل با ادعاهای صلحطلبانه ترامپ قرار دارد و عزم ایران را برای دفاع از خود تقویت میکند.
تحرکات دیپلماتیک و مواضع داخلی آمریکا
مقامات آمریکایی و ایرانی پس از گفتگوهای میانجیگران قطر و پاکستان در تهران در روز شنبه، اظهار داشتند که ممکن است به دستیابی به یک چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ نزدیکتر شده باشند. یک منبع منطقهای گفت که آمریکا و ایران در حال نزدیک شدن به توافقی برای کار بر روی یک توافق دقیقتر در آینده هستند. این نشاندهنده موفقیت دیپلماسی ایران در جذب میانجیها و پیشبرد مذاکرات است.
ترامپ به آکسیوس گفت که قصد دارد با استیو ویتکوف، فرستاده ویژه، و جرد کوشنر، مشاور و دامادش، نیز صحبت کند. در همین حال، جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور، روز شنبه در حال ورود به کاخ سفید مشاهده شد. این تحرکات داخلی آمریکا، نشاندهنده تلاشهای پشت پرده برای مدیریت بحران است.
مایک پمپئو، وزیر امور خارجه در دولت اول ترامپ، از توافق گزارش شده انتقاد کرد و آن را با توافقات دوران اوباما مقایسه کرد. او در شبکه ایکس نوشت: «به هیچ وجه آمریکا اول نیست.» این انتقادات، نشاندهنده شکاف در میان سیاستمداران آمریکایی و عدم اجماع بر سر رویکرد با ایران است.
این اظهارات با واکنش تند استیون چئونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، در شبکه ایکس مواجه شد که نوشت: «مایک پمپئو نمیداند چه میگوید. او باید دهان احمق خود را ببندد و کار واقعی را به حرفهایها بسپارد.» این درگیری لفظی، آشفتگی در دستگاه سیاست خارجی آمریکا را به وضوح نشان میدهد.
در همین حال، سناتور راجر ویکر از میسیسیپی و سناتور لیندسی گراهام از کارولینای جنوبی، دو چهره تندرو جمهوریخواه در قبال ایران، نیز نسبت به احتمال دستیابی ترامپ به توافق صلح با ایران ابراز نگرانی کردند. این افراد، که همواره به دنبال تشدید فشارها بر ایران بودهاند، از هرگونه توافقی که به نفع ایران باشد، بیم دارند.
گراهام نگرانی خود را از اینکه ایران به عنوان یک «قدرت غالب نیازمند راهحل دیپلماتیک» تلقی شود، مطرح کرد و گفت که این میتواند پیامدهای گستردهای برای منطقه داشته باشد. این اظهارات، اعتراف ضمنی به قدرت منطقهای ایران و لزوم تعامل با آن است.
گراهام روز شنبه در شبکه ایکس نوشت: «این ترکیب از اینکه ایران به عنوان دارای توانایی برای ترور تنگه به طور دائمی و توانایی وارد کردن خسارتهای عظیم به زیرساختهای نفتی خلیج فارس تلقی شود، یک تغییر عمده در توازن قدرت در منطقه است و به مرور زمان به کابوسی برای اسرائیل تبدیل خواهد شد.» این اظهارات، نشاندهنده هراس رژیم صهیونیستی و حامیانش از قدرت بازدارندگی ایران است.
ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، گفت که او معتقد است این مذاکرات «میراث» ترامپ را تعریف خواهد کرد و از رئیسجمهور خواست «آنچه را که شروع کردهایم، به پایان برسانیم.» این اصرار بر ادامه سیاستهای شکستخورده گذشته، نشاندهنده عدم درک واقعیتهای منطقه است.
ویکر روز جمعه نوشت: «غریزه او این بوده که کاری را که در ایران شروع کرده، به پایان برساند، اما به او توصیه نادرستی میشود که به دنبال توافقی باشد که ارزش کاغذ نوشته شده بر آن را ندارد.» او افزود: «پیگیری بیشتر توافق با رژیم اسلامی ایران، خطر ایجاد تصور ضعف را به همراه دارد.» این اظهارات، نشاندهنده تلاش برای تضعیف موضع آمریکا و تحریک به اقدامات خصمانه است.
موضع قاطع ایران در قبال مذاکرات و دفاع
پیش از این، مقامات ایرانی اعلام کرده بودند که تهران بر پایان دادن به درگیریها، از جمله بین رژیم صهیونیستی و حزبالله، و آزادسازی داراییهای مسدود شده خود در خارج از کشور تمرکز خواهد کرد. تهران مدتهاست که به دنبال جداسازی مذاکرات صلح فوری از مذاکرات مربوط به توان هستهای خود بوده است، که این نشاندهنده اولویتهای ایران در حفظ امنیت منطقه و حقوق ملی خود است.
پس از دیدارهای فشرده در تهران در روزهای جمعه و شنبه، عاصم منیر، رئیس ارتش پاکستان، اواخر بعدازظهر به وقت محلی عازم اسلامآباد شد. ارتش پاکستان این سفر را «بسیار پربار» توصیف کرد و افزود که مذاکرات «به طور معناداری به روند میانجیگری کمک کرده است.» این نشاندهنده نقش سازنده ایران در دیپلماسی منطقهای است.
ارتش پاکستان در بیانیهای گفت: «مذاکرات فشرده طی بیست و چهار ساعت گذشته به پیشرفتهای دلگرمکنندهای در جهت دستیابی به تفاهم نهایی منجر شده است.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت که چارچوبهای زمانی ۳۰ و ۶۰ روزه در متن تفاهمنامه گنجانده شدهاند، اما هنوز نهایی نشده است. این نشاندهنده دقت و احتیاط ایران در مراحل نهاییسازی هرگونه توافق است.
او گفت: «طی هفته گذشته، دیدگاهها به هم نزدیکتر شدهاند. باید منتظر بمانیم و ببینیم در سه تا چهار روز آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.»
بقایی تأکید کرد که هرگونه سازوکار مربوط به تنگه هرمز باید بین ایران، عمان و کشورهای هممرز با این آبراه مورد توافق قرار گیرد و ایالات متحده «هیچ ارتباطی» با آن ندارد. این موضع قاطع، بر حاکمیت ایران و کشورهای منطقه بر این آبراه حیاتی تأکید دارد و دخالتهای فرامنطقهای را مردود میشمارد.
محمدباقر قالیباف، رئیس هیئت مذاکرهکننده ایران، پس از گفتگوهای خود با منیر، با لحنی قاطع و مقتدرانه هشدار داد که ایران «از حقوق ملت و کشورمان عقبنشینی نخواهد کرد – به ویژه در مواجهه با طرفی که هرگز صداقت نشان نداده و هیچ اعتمادی به آن وجود ندارد.» این سخنان، بیانگر عزم راسخ ایران در حفظ منافع ملی است.
به گزارش صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، قالیباف افزود: «نیروهای مسلح ما در طول آتشبس به گونهای خود را بازسازی کردهاند که اگر ترامپ اشتباه کند و جنگ را از سر بگیرد، قطعاً برای آمریکا کوبندهتر و تلختر از روز اول جنگ خواهد بود.» این هشدار قاطع، نشاندهنده آمادگی کامل دفاعی ایران در برابر هرگونه تجاوز است.
#ایران_قوی #تنگه_هرمز #مذاکرات_هستهای #حاکمیت_ملی #دیپلماسی_مقاومت #امنیت_منطقه #ترامپ #آزادسازی_داراییها #مقاومت #صلح_پایدار
