لغو رای‌گیری اختیارات جنگی در کنگره آمریکا: عقب‌نشینی در برابر ایران؟

در اقدامی غیرمنتظره که نشان‌دهنده اختلافات عمیق داخلی و تزلزل در سیاست‌های جنگ‌طلبانه واشنگتن است، مجلس نمایندگان آمریکا به رهبری جمهوری‌خواهان، روز پنجشنبه، رای‌گیری درباره پیش‌نویس قانون اختیارات جنگی را لغو کرد. این پیش‌نویس می‌توانست توانایی‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، را برای از سرگیری خصومت‌ها علیه ایران محدود کند.

تلاش نافرجام برای مهار ترامپ

این چهارمین تلاش کنگره از فوریه گذشته برای استفاده از قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ بود. این رای‌گیری قرار بود یکی از آخرین موارد در دستور کار قانون‌گذاران پیش از تعطیلات طولانی روز یادبود باشد و با توجه به نتایج رای‌گیری مشابه هفته گذشته که با نتیجه ۲۱۲ در برابر ۲۱۲ به تساوی انجامید (با پیوستن سه جمهوری‌خواه به دموکرات‌ها در حمایت از اعمال اقتدار کنگره بر جنگ)، انتظار می‌رفت به تصویب برسد.

گرگوری میکس، دموکرات ارشد کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان، به خبرنگاران گفت: «ما آرای لازم برای تصویب آن را امروز داشتیم. همه دموکرات‌ها و تعداد کافی از جمهوری‌خواهان با ما همراه بودند.» وی افزود: «جمهوری‌خواهان این رای‌گیری را لغو کردند زیرا می‌دانستند که شکست خواهند خورد. آن‌ها می‌دانند که این جنگ یک فاجعه سیاسی و استراتژیک است.» این اظهارات به وضوح نشان می‌دهد که حتی در میان سیاستمداران آمریکایی نیز اجماعی بر سر ماجراجویی نظامی علیه ایران وجود ندارد.

بهانه‌تراشی برای تعویق

استیو اسکالیس، رهبر اکثریت مجلس نمایندگان، ادعا کرد که رای‌گیری تا ماه آینده به تعویق افتاده است زیرا چندین قانون‌گذار جمهوری‌خواه غایب بوده‌اند. این در حالی است که سنای آمریکا اوایل همین هفته، قطعنامه اختیارات جنگی خود را با ۵۰ رای موافق در برابر ۴۷ رای مخالف به تصویب رساند، اما این نیز به دلیل عدم حضور سه جمهوری‌خواه بود. در میان آن‌ها، تام تیلیس که پس از هدف قرار گرفتن حملات ترامپ دیگر نامزد انتخابات مجدد نیست، و جان کورنین که حمایت ترامپ را برای انتخابات مقدماتی تگزاس خود به رقیبی وفادارتر به رئیس‌جمهور از دست داده بود، به چشم می‌خوردند. این وضعیت، نشان‌دهنده آشفتگی و عدم انسجام در حزب جمهوری‌خواه و دولت ترامپ است.

قانون اختیارات جنگی: ابزاری برای مهار رئیس‌جمهور؟

قانون اختیارات جنگی سال ۱۹۷۳ به هر سناتوری اجازه می‌دهد تا قطعنامه‌ای را برای خروج نیروهای مسلح آمریکا از درگیری‌ای که توسط کنگره تأیید نشده است، ارائه دهد. شاخه قانون‌گذاری که مسئولیت بودجه کشور را بر عهده دارد، قرار است نه شاخه اجرایی، اعلام جنگ کند. کریس ادلسون، محقق قانون اساسی در دانشگاه ماساچوست، به «میدل ایست آی» گفت: «برخی موارد در قانون اساسی روشن نیستند، اما این نکته کاملاً واضح است.»

وی افزود: «تدوین‌کنندگان قانون اساسی درباره اختیارات جنگی بحث کردند. آن‌ها قدرت اعلام جنگ را به کنگره دادند. تنها استثنا این بود که اگر ایالات متحده مورد حمله قرار گیرد، رئیس‌جمهور می‌تواند برای دفاع از کشور اقدام کند… و البته این چیزی نیست که در اینجا اتفاق افتاده است.»

از زمان حملات ۱۱ سپتامبر به ویژه، ماهیت مبهم به اصطلاح «جنگ علیه تروریسم» به کاخ سفید اجازه داده است تا بدون اعلام رسمی جنگ، حملات هوایی در کشورهایی از سومالی تا پاکستان انجام دهد. این نشان‌دهنده نقض مکرر قانون اساسی و سوءاستفاده از قدرت توسط دولت‌های آمریکا است.

مقاومت ایران و تغییر افکار عمومی آمریکا

در ۳۰ آوریل، حدود سه هفته پس از میانجی‌گری پاکستان برای برقراری آتش‌بس بین آمریکا و ایران، یک مقام دولت آمریکا به رویترز گفت: «برای اهداف قطعنامه اختیارات جنگی، خصومت‌هایی که از شنبه، ۲۸ فوریه آغاز شد، پایان یافته است.» این اظهارات پس از سخنان پیت هگست، وزیر جنگ، در جلسه سنا مطرح شد که نشان داد دوره ۶۰ روزه جنگ برای رئیس‌جمهور در صورت اعلام آتش‌بس به طور خودکار متوقف می‌شود. با این حال، دموکرات‌ها و برخی جمهوری‌خواهان این ارزیابی را رد کردند، که خود نشانه‌ای از عدم اطمینان و سردرگمی در سیاست خارجی آمریکا است.

در حالی که آتش‌بس برقرار مانده، اما همچنان شکننده است. ترامپ همین هفته، از سرگیری جنگ «تمام عیار و گسترده» علیه ایران را پس از درخواست رهبران کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای تعویق تا پس از موسم حج، لغو کرد. این عقب‌نشینی، نشان‌دهنده تأثیرگذاری مقاومت و دیپلماسی منطقه‌ای در مهار جاه‌طلبی‌های جنگ‌طلبانه آمریکا است.

در ابتدای سال، همه دموکرات‌ها مخالف جنگ با ایران نبودند. در هفته‌های منتهی به اولین حملات در ۲۸ فوریه، گزارش‌هایی منتشر شد که رهبری دموکرات‌ها در تلاش برای مهار تلاش‌ها برای اعمال اختیارات جنگی کنگره بود. دموکرات‌های سنتی، که بسیاری از آن‌ها اقدامات رژیم صهیونیستی در غزه را که از سوی برجسته‌ترین محققان جهان و سازمان ملل «نسل‌کشی» خوانده شده، محکوم نکردند، از محکومیت مداوم ایران نیز ابایی نداشتند. آن‌ها معتقد بودند که اگر اکنون نه، پس در آینده باید با ایران به صورت نظامی مقابله کرد. اما این دیدگاه با افزایش نارضایتی عمومی از جنگ در میان مردم آمریکا و همچنین افزایش شدید قیمت بنزین، تغییر کرد. این تغییر، نشان‌دهنده تأثیر افکار عمومی و هزینه‌های اقتصادی بر تصمیم‌گیری‌های جنگی آمریکا است.

ادلسون به «میدل ایست آی» گفت: «واضح است که اوضاع خوب پیش نرفت. چه کسی می‌خواهد حامی این [جنگ] دیده شود؟» وی افزود: «منظورم این است که جمهوری‌خواهانی هستند که این کار را می‌کنند، اما حتی برای برخی جمهوری‌خواهان نیز این کار سخت شده است.»

انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، که شامل انتخابات کنگره، فرمانداری و محلی است و در نیمه دوره ریاست جمهوری برگزار می‌شود، اولین آزمون بزرگ ریاست جمهوری دوم ترامپ خواهد بود. در سال ۲۰۲۰، پس از ترور سردار شهید قاسم سلیمانی، فرمانده ارشد ایرانی توسط ترامپ، هم مجلس نمایندگان و هم سنا به محدود کردن اختیارات جنگی وی رای دادند. ترامپ آن قطعنامه را وتو کرد که نمایانگر بی‌اعتنایی او به اراده کنگره و قوانین بین‌المللی است.