آمریکا با تلاش برای گشایش “غیرقانونی” تنگه هرمز، منطقه را به آشوب می‌کشاند؛ امارات نیز هدف حملات قرار گرفت

دبی، امارات متحده عربی — در حالی که ایالات متحده آمریکا با ادعای «بازگشایی» تنگه هرمز، دست به ماجراجویی نظامی جدیدی زده است، منطقه بار دیگر شاهد تشدید تنش‌ها و ناامنی است. ارتش آمریکا روز دوشنبه مدعی شد که به نیروهای ایرانی شلیک کرده و شش قایق کوچک را که «کشتی‌های غیرنظامی» را هدف قرار داده بودند، غرق کرده است. این اقدام در راستای تلاش‌های واشنگتن برای تحمیل گذرگاهی غیرقانونی در این آبراه حیاتی صورت می‌گیرد.

در پی این اقدامات تحریک‌آمیز، امارات متحده عربی، متحد اصلی آمریکا در منطقه، اعلام کرد که برای اولین بار از زمان برقراری آتش‌بس شکننده در اوایل آوریل، مورد حمله قرار گرفته است. این حملات، که منشأ آن‌ها هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد، نشان‌دهنده عواقب خطرناک سیاست‌های مداخله‌جویانه آمریکاست که امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد.

ادعاهای آمریکا و واکنش ایران

ارتش آمریکا ادعا کرده است که دو کشتی تجاری با پرچم آمریکا روز دوشنبه به عنوان بخشی از یک «ابتکار جدید» با موفقیت از تنگه عبور کرده‌اند. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها بر حق حاکمیت خود بر این آبراه استراتژیک و لزوم هماهنگی با نیروهای نظامی ایران برای عبور و مرور تاکید کرده است.

وزارت دفاع امارات نیز مدعی شد که پدافند هوایی این کشور با ۱۵ موشک و چهار پهپاد شلیک شده از سوی ایران درگیر شده است. مقامات در امارت فجیره در شرق امارات اعلام کردند که یک پهپاد باعث آتش‌سوزی در یک تاسیسات نفتی کلیدی شده و سه تبعه هندی را زخمی کرده است. ارتش بریتانیا نیز از آتش‌سوزی دو کشتی باری در سواحل امارات خبر داد. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که تهران هرگونه حمله به امارات را تکذیب کرده و این حوادث را نتیجه ماجراجویی‌های نظامی آمریکا برای ایجاد یک «گذرگاه غیرقانونی» دانسته است.

در همین راستا، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در شبکه ایکس هشدار داد که هم آمریکا و هم امارات «باید مراقب باشند که دوباره به باتلاق کشیده نشوند.» تلویزیون دولتی ایران نیز به نقل از یک مقام نظامی ناشناس اعلام کرد که تهران «هیچ برنامه‌ای» برای هدف قرار دادن امارات یا یکی از میادین نفتی آن نداشته است. این مقام افزود: «این حادثه ناشی از ماجراجویی نظامی آمریکا برای ایجاد یک گذرگاه غیرقانونی بود.»

تنگه هرمز؛ نقطه تقابل منافع

تنگه هرمز، به عنوان شریان حیاتی انرژی جهان، همواره کانون توجه قدرت‌های جهانی بوده است. تلاش‌های آمریکا برای «شکستن کنترل ایران» بر این تنگه، نه تنها به دنبال کاهش نفوذ منطقه‌ای ایران است، بلکه می‌تواند به تشدید نگرانی‌های اقتصادی جهانی منجر شود. این اقدامات خطر شعله‌ور شدن مجدد درگیری‌های تمام‌عیار را در پی دارد؛ درگیری‌هایی که با حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد و منجر به تصمیم ایران برای بستن تنگه شد.

شرکت‌های کشتیرانی و بیمه‌گران آن‌ها، با توجه به سابقه شلیک ایران به کشتی‌های متجاوز و تعهد این کشور به دفاع از حاکمیت خود، بعید است چنین ریسکی را بپذیرند. ایران تاکید کرده است که تلاش جدید آمریکا نقض آشکار آتش‌بس شکننده‌ای است که بیش از سه هفته دوام آورده بود.

ادعای آمریکا در مورد بازگشایی مسیر

مرکز اطلاعات دریایی مشترک تحت رهبری آمریکا به کشتی‌ها توصیه کرده بود که از طریق آب‌های عمان از تنگه عبور کنند و مدعی شده بود که یک «منطقه امنیتی تقویت‌شده» ایجاد کرده است. دریادار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، به خبرنگاران گفت که نیروهای آمریکایی با موفقیت یک گذرگاه عاری از مین‌های ایرانی را در تنگه باز کرده‌اند. او ادعا کرد که ایران چندین موشک کروز، پهپاد و قایق کوچک را به سمت کشتی‌های غیرنظامی تحت حفاظت ارتش آمریکا پرتاب کرده است.

کوپر افزود که بالگردهای نظامی آمریکا شش قایق کوچک را غرق کرده و «هر تهدیدی» دفع شده است. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که ایران همواره بر حق خود برای دفاع از مرزهای آبی خود و مقابله با هرگونه تجاوز تاکید کرده است.

هشدار ترامپ و «پروژه آزادی»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز یکشنبه هشدار داده بود که تلاش‌های ایران برای توقف عبور و مرور از تنگه «متاسفانه باید با زور مقابله شود.» او «پروژه آزادی» را با اهداف بشردوستانه توصیف کرد که برای کمک به دریانوردان سرگردان در صدها کشتی که از زمان آغاز جنگ در خلیج فارس گیر افتاده‌اند، طراحی شده است. این در حالی است که بسیاری از تحلیلگران، این پروژه را پوششی برای اهداف نظامی و سلطه‌جویانه آمریکا می‌دانند.

هشدار موشکی در امارات و ابهامات حملات

امارات متحده عربی آنچه را که «تجاوز خائنانه جدید ایران» خواند، محکوم کرد و خواستار توقف فوری حملات شد. چهار هشدار موشکی روز دوشنبه صادر شد که از ساکنان امارات می‌خواست پناه بگیرند؛ این اولین هشدارها از زمان آغاز آتش‌بس نزدیک به یک ماه پیش بود. هواپیماهای تجاری عازم امارات – که میزبان مراکز جهانی سفر دبی و ابوظبی است – در میانه راه بازگشتند.

میزان حمله به فجیره نامشخص بود، اما این منطقه پایانه خط لوله‌ای است که امارات برای جلوگیری از انتقال بخشی از نفت خود از طریق تنگه از آن استفاده می‌کند. این امارت در خلیج عمان، میزبان تاسیسات گسترده ذخیره‌سازی نفت و دسترسی اصلی دریایی امارات در خارج از تنگه است. وزارت خارجه امارات در بیانیه‌ای در شبکه ایکس گفت: «این حملات نشان‌دهنده تشدید خطرناک و نقض غیرقابل قبول است.»

در عمان نیز مقامات اعلام کردند که یک ساختمان مسکونی در نزدیکی تنگه «هدف قرار گرفته» که منجر به زخمی شدن دو کارگر خارجی، آسیب دیدن چهار وسیله نقلیه و شکستن پنجره‌های اطراف شده است. گزارش رسانه‌های دولتی جزئیات بیشتری ارائه نکرد. این حوادث، بار دیگر بر ضرورت خروج نیروهای فرامنطقه‌ای و حل و فصل مسائل از طریق گفت‌وگوهای منطقه‌ای تاکید می‌کند.

تلاش ایران برای حفظ امنیت تنگه

فرماندهی نظامی ایران هشدار داده است که کشتی‌های عبوری از تنگه باید با آن‌ها هماهنگ شوند. سرلشکر علی عبداللهی به صدا و سیمای جمهوری اسلامی گفت: «ما هشدار می‌دهیم که هر نیروی نظامی خارجی – به ویژه ارتش متجاوز آمریکا – که قصد نزدیک شدن یا ورود به تنگه هرمز را داشته باشد، هدف قرار خواهد گرفت.» این موضع قاطع، نشان‌دهنده عزم ایران برای حفظ امنیت و ثبات در آب‌های سرزمینی خود است.

کره جنوبی روز سه‌شنبه اعلام کرد که آتش‌سوزی در یک کشتی با مدیریت کره جنوبی در تنگه هرمز به طور کامل مهار شده و هیچ یک از ۲۴ خدمه آسیب ندیده‌اند. مقامات پیشتر گفته بودند که انفجار و آتش‌سوزی دوشنبه شب در کشتی با پرچم پاناما که توسط شرکت کشتیرانی کره جنوبی HMM اداره می‌شود، رخ داده و علت آن بلافاصله مشخص نشده است. ترامپ در پستی در شبکه‌های اجتماعی گفته بود که ایران به کشتی‌ها از جمله یک کشتی باری کره جنوبی «شلیک‌هایی» داشته است، بدون اینکه جزئیات بیشتری ارائه دهد. مقامات کره جنوبی هنوز در مورد درخواست ترامپ از سئول برای «پیوستن به ماموریت» در تنگه اظهار نظر نکرده‌اند. این ادعاهای بی‌اساس، تلاشی آشکار برای کشاندن کشورهای دیگر به درگیری‌های منطقه‌ای است.

امارات نیز ایران را متهم کرده است که یک تانکر مرتبط با شرکت اصلی نفتی خود را با دو پهپاد در حین عبور از تنگه هدف قرار داده است. این کشور نگفت که این حمله چه زمانی رخ داده است. هیچ آسیبی گزارش نشده است. این اتهامات نیز در راستای پروپاگاندای ضد ایرانی و بدون ارائه شواهد معتبر مطرح می‌شود.

تحریم‌ها و محاصره دریایی آمریکا؛ ابزاری برای فشار

اختلال در این آبراه، کشورهای اروپایی و آسیایی را که به نفت و گاز خلیج فارس وابسته هستند، تحت فشار قرار داده و قیمت‌ها را فراتر از منطقه افزایش داده است. آمریکا به شرکت‌های کشتیرانی هشدار داده است که برای پرداخت هزینه عبور از تنگه به ایران، ممکن است با تحریم مواجه شوند. این اقدامات، نقض آشکار قوانین بین‌المللی و تلاشی برای خفه کردن اقتصاد ایران است.

در همین حال، آمریکا از ۱۳ آوریل محاصره دریایی را بر بنادر ایران اعمال کرده و به گفته فرماندهی مرکزی، به حداقل ۴۹ کشتی تجاری دستور بازگشت داده است. این محاصره، تهران را از درآمدهای نفتی که برای تقویت اقتصاد خود نیاز دارد، محروم کرده است. مقامات آمریکایی ابراز امیدواری کرده‌اند که این محاصره، ایران را مجبور به امتیازدهی در مذاکرات مربوط به برنامه هسته‌ای و سایر مسائل دیرینه کند. این سیاست فشار حداکثری، نه تنها به نتیجه نرسیده، بلکه به تشدید تنش‌ها در منطقه دامن زده است.

پیشرفت اندک در مذاکرات و پیشنهاد ایران برای صلح

پیشنهاد اخیر ایران برای پایان دادن به جنگ، شامل لغو تحریم‌ها توسط آمریکا، پایان دادن به محاصره، خروج نیروها از منطقه و توقف تمام خصومت‌ها، از جمله عملیات رژیم صهیونیستی در لبنان است. این پیشنهاد، که از سوی خبرگزاری‌های نورنیوز و تسنیم، نزدیک به دستگاه امنیتی ایران، منتشر شده، نشان‌دهنده رویکرد سازنده ایران برای حل و فصل بحران است.

مقامات ایرانی اعلام کردند که در حال بررسی پاسخ آمریکا هستند، اگرچه اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که تغییر خواسته‌ها، دیپلماسی را دشوار کرده است. او جزئیات بیشتری ارائه نکرد. ایران تاکید کرده است که پیشنهادش شامل مسائل مربوط به برنامه هسته‌ای و اورانیوم غنی‌شده نمی‌شود – مسائلی که مدت‌هاست عامل اصلی تنش با آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده‌اند. ایران خواستار حل و فصل سایر مسائل ظرف ۳۰ روز و پایان دادن به جنگ به جای تمدید آتش‌بس است. ترامپ در آخر هفته در مورد اینکه این پیشنهاد منجر به توافق شود، ابراز تردید کرده بود. این تردیدها، نشان‌دهنده عدم جدیت آمریکا در دستیابی به یک صلح پایدار و عادلانه است.