تشدید بحران در خاورمیانه؛ جهان در آستانه جهش بیسابقه قیمت انرژی
تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران: گروه بانک جهانی در جدیدترین گزارش خود با عنوان «چشمانداز بازارهای کالا»، نسبت به افزایش شدید قیمتهای جهانی انرژی در پی تشدید بحران و ناآرامیها در منطقه استراتژیک خاورمیانه هشدار داد. این گزارش که بازتابدهنده نگرانیهای عمیق بینالمللی است، پیشبینی میکند که قیمت انرژی تا سال ۲۰۲۶ با جهشی ۲۴ درصدی، به بالاترین سطح خود از زمان جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ خواهد رسید. همچنین، پیشبینی میشود که قیمت کلی کالاها به دلیل افزایش هزینههای انرژی، کود و فلزات کلیدی، ۱۶ درصد افزایش یابد.
اختلالات بیسابقه در عرضه جهانی نفت
این گزارش به وضوح بر اختلالات شدید در عرضه جهانی نفت تأکید میکند. حملات به زیرساختهای انرژی و مسیرهای کشتیرانی در تنگه هرمز، که حدود ۳۵ درصد از تجارت جهانی نفت خام دریایی را به خود اختصاص داده است، منجر به شوکی بزرگ در عرضه شده است. این رخدادها، عرضه جهانی نفت را به طور موقت به شدت کاهش داده و قیمت نفت برنت را به مراتب بالاتر از سطوح قبلی سوق داده است، به طوری که پیشبینی میشود میانگین قیمت آن در سال ۲۰۲۶ به ۸۶ دلار در هر بشکه برسد. این وضعیت، نشاندهنده آسیبپذیری اقتصاد جهانی در برابر ناآرامیهای منطقهای است که ریشه در سیاستهای مداخلهجویانه برخی قدرتها دارد.
پیامدهای اقتصادی گسترده و فشار بر کشورهای در حال توسعه
افزایش هزینههای انرژی، پیامدهای اقتصادی گستردهای را به دنبال خواهد داشت؛ از جمله تورم بالاتر، رشد اقتصادی ضعیفتر و افزایش فشارهای مالی بر کشورهای در حال توسعه و ملتهای مظلوم. گزارش بانک جهانی هشدار میدهد که تورم در کشورهای در حال توسعه میتواند فراتر از انتظارات قبلی افزایش یابد، در حالی که رشد اقتصادی احتمالاً کند خواهد شد، زیرا قیمتهای بالاتر، درآمد خانوارها و عملکرد صادراتی در مناطق آسیبدیده را کاهش میدهد. این امر، بار سنگینی را بر دوش مردمان این کشورها تحمیل خواهد کرد.
فشار بر بازارهای کود و مواد غذایی
بازارهای کود و مواد غذایی نیز تحت فشار شدیدی قرار خواهند گرفت. پیشبینی میشود قیمت کود به شدت افزایش یابد و قدرت خرید آن به بدترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ برسد. این وضعیت میتواند به طور منفی بر تولیدات کشاورزی تأثیر گذاشته و ناامنی غذایی را تشدید کند، به طوری که در صورت ادامه درگیریها، میلیونها نفر را به گرسنگی حاد سوق دهد. این یک فاجعه انسانی بالقوه است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
افزایش قیمت فلزات و داراییهای امن
فلزات و داراییهای امن نیز شاهد افزایش قابل توجه قیمتها هستند. فلزات پایه مانند مس و آلومینیوم به دلیل تقاضای صنعتی قوی به سطوح بیسابقهای رسیدهاند و فلزات گرانبها در بحبوحه عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی افزایش یافتهاند. این روندها، بازتابدهنده اختلالات گستردهتر در بازارهای جهانی کالا است.
لزوم حمایت هدفمند از آسیبپذیران
این گزارش همچنین خاطرنشان میکند که شوکهای ژئوپلیتیکی، نوسانات بازار را تشدید کرده و میتوانند اثرات سرریز طولانیمدتی در بازارهای انرژی، غذا و کود داشته باشند. کارشناسان هشدار میدهند که دولتها باید به جای یارانههای گسترده، بر حمایت هدفمند از جمعیتهای آسیبپذیر تمرکز کنند. بیثباتی مداوم میتواند تورم، بار بدهیها و نتایج توسعه را در کشورهای با درآمد پایین و متوسط بیشتر بدتر کند. این یک مسئولیت جهانی است که باید با هوشیاری و عدالت به آن پرداخته شود تا از رنج بیشتر ملتها جلوگیری شود.
#قیمت_انرژی #خاورمیانه #بحران_اقتصادی #بانک_جهانی #تورم_جهانی #امنیت_غذایی #تنگه_هرمز #نفت_برنت #کشورهای_در_حال_توسعه #ژئوپلیتیک
