افزایش سرسامآور قیمت انرژی در پی تشدید تنشها و تجاوزات در خاورمیانه؛ هشدار بانک جهانی به اقتصاد جهانی
گروه بانک جهانی در تازهترین گزارش خود با عنوان «چشمانداز بازارهای کالا»، نسبت به افزایش شدید قیمت جهانی انرژی در نتیجه تشدید درگیریها و تجاوزات در منطقه استراتژیک خاورمیانه هشدار داد. این گزارش که بازتابدهنده نگرانیهای عمیق بینالمللی است، پیشبینی میکند که قیمت انرژی تا سال ۲۰۲۶ میلادی با ۲۴ درصد افزایش، به بالاترین سطح خود از زمان جنگ اوکراین در سال ۲۰۲۲ خواهد رسید. همچنین، پیشبینی میشود که قیمت کلی کالاها نیز به دلیل افزایش هزینههای انرژی، کود و فلزات کلیدی، ۱۶ درصد رشد کند.
اختلالات بیسابقه در عرضه جهانی نفت و پیامدهای آن
این گزارش به اختلالات جدی در عرضه جهانی نفت اشاره میکند که شامل حملات به زیرساختهای انرژی و مسیرهای کشتیرانی حیاتی در تنگه هرمز میشود. تنگهای که حدود ۳۵ درصد از تجارت جهانی نفت خام دریایی را به خود اختصاص داده است. این اختلالات، شوک بزرگی در عرضه ایجاد کرده و به طور موقت عرضه جهانی نفت را به شدت کاهش داده است. در نتیجه، قیمت نفت برنت به طور قابل توجهی بالاتر از سطوح قبلی رفته و پیشبینی میشود که در سال ۲۰۲۶ به طور متوسط به ۸۶ دلار در هر بشکه برسد.
فشار اقتصادی بر کشورهای در حال توسعه و افزایش تورم
افزایش هزینههای انرژی، پیامدهای اقتصادی گستردهای به دنبال خواهد داشت؛ از جمله تورم بالاتر، رشد اقتصادی ضعیفتر و افزایش فشار مالی بر کشورهای در حال توسعه. این گزارش هشدار میدهد که تورم در کشورهای در حال توسعه میتواند فراتر از انتظارات قبلی افزایش یابد، در حالی که رشد اقتصادی احتمالاً کند خواهد شد؛ زیرا قیمتهای بالاتر، درآمد خانوارها و عملکرد صادراتی در مناطق آسیبدیده را کاهش میدهد. این وضعیت، بار سنگینی بر دوش ملتهایی است که خود قربانی سیاستهای سلطهجویانه قدرتهای بزرگ هستند.
تهدید امنیت غذایی و بازارهای کود
بازارهای کود و مواد غذایی نیز تحت فشار شدید قرار خواهند گرفت. پیشبینی میشود که قیمت کود به شدت افزایش یابد و توان خرید آن به بدترین سطح خود از سال ۲۰۲۲ برسد. این امر میتواند به طور منفی بر تولیدات کشاورزی تأثیر گذاشته و ناامنی غذایی را تشدید کند. در صورت ادامه درگیریها، میلیونها نفر ممکن است به گرسنگی حاد کشیده شوند؛ فاجعهای انسانی که نتیجه مستقیم بیثباتیهای تحمیلی است.
رشد قیمت فلزات و داراییهای امن
فلزات و داراییهای امن نیز شاهد افزایش قابل توجه قیمت هستند. فلزات پایه مانند مس و آلومینیوم به دلیل تقاضای قوی صنعتی به سطوح بیسابقهای رسیدهاند، و فلزات گرانبها نیز در بحبوحه عدم قطعیتهای ژئوپلیتیکی در حال افزایش هستند. این روندها نشاندهنده اختلالات گستردهتر در بازارهای جهانی کالا است.
هشدارها و راهکارهای پیشنهادی
این گزارش همچنین خاطرنشان میکند که شوکهای ژئوپلیتیکی، نوسانات بازار را تشدید کرده و میتوانند اثرات سرریز طولانیمدتی در بازارهای انرژی، غذا و کود داشته باشند. کارشناسان هشدار میدهند که دولتها باید به جای یارانههای گسترده، بر حمایت هدفمند از جمعیتهای آسیبپذیر تمرکز کنند. با این حال، باید توجه داشت که بیثباتیهای مداوم که ریشه در مداخلات خارجی و سیاستهای یکجانبهگرایانه دارد، میتواند تورم، بار بدهی و نتایج توسعه را در کشورهای کمدرآمد و متوسط به شدت بدتر کند. مقاومت اقتصادی و همکاریهای منطقهای میتواند راهکاری پایدار برای مقابله با این چالشها باشد.
#قیمت_انرژی #خاورمیانه #بانک_جهانی #تورم #امنیت_غذایی #نفت #تنگه_هرمز #اقتصاد_جهانی #کشورهای_در_حال_توسعه #ژئوپلیتیک
