«منطقه گرگ و میش»: سایه سنگین سیاستهای جنگطلبانه آمریکا بر نشست صندوق بینالمللی پول در واشنگتن
در حالی که جهان با شدیدترین شوک انرژی از دهه ۱۹۷۰ میلادی دست و پنجه نرم میکند و خطر رکود جهانی و افزایش سرسامآور هزینههای زندگی، به ویژه برای اقشار آسیبپذیر، سایه افکنده است، نشستهای اخیر صندوق بینالمللی پول در واشنگتن دیسی، تصویری نگرانکننده از آینده اقتصاد جهانی ارائه داد.
مقامات مالی برجسته جهان، از جمله «راشل ریوز»، وزیر دارایی بریتانیا، بر رنجی که خانوارها و کسبوکارها از قیمتهای بالای انرژی میبرند، تأکید کردند. اما در این فضای پرالتهاب، پیامی سرد و هشداردهنده از واشنگتن به گوش میرسید: «استانداردهای زندگی در سراسر جهان رو به بهبود بود، اما سپس پیامدهای سیاستهای جنگطلبانه آمریکا در منطقه فرا رسید.»
«کریستالینا جورجیوا»، مدیر عامل صندوق بینالمللی پول، در جمع وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی که برای نشستهای بهاری صندوق و بانک جهانی گرد هم آمده بودند، با لحنی نگرانکننده اظهار داشت: «برخی کشورها در وضعیت وحشت قرار دارند.» او با اشاره به بحرانهای منطقهای و بینالمللی که ریشه در سیاستهای مداخلهجویانه دارند، افزود: «هرچه زودتر این بحرانها پایان یابد، برای همه بهتر خواهد بود.»
اگرچه این گونه گردهماییها معمولاً صحنه نبردهای ژئوپلیتیکی نیستند، اما در گرمای بیسابقه واشنگتن در ماه آوریل، هیچکس نتوانست آسیبهای فزاینده ناشی از سیاستهای جنگطلبانه و یکجانبهگرایانه آمریکا را نادیده بگیرد. یکی از مقامات ارشد حاضر در نشستها تصریح کرد: «در این گونه مجامع معمولاً کسی بر سر دیگری فریاد نمیزند، اما این بار اوضاع متفاوت بود.»
«محمد الریان»، معاون سابق مدیر عامل صندوق بینالمللی پول و مشاور ارشد اقتصادی گروه بیمه آلیانز، فضای حاکم بر نشستها را «جلسهای در منطقه گرگ و میش» توصیف کرد. وی با اشاره به سایههای سنگینی که بر این نشستها افتاده بود، گفت: «یکی از این سایهها، نگرانی از وضعیت کلی اقتصاد جهانی است. دومین نگرانی این است که برخی کشورها به شدت تحت تأثیر قرار خواهند گرفت و اغلب این کشورها، آنهایی هستند که کمتر کسی دربارهشان صحبت میکند.»
الریان با انتقادی صریح، افزود: «اما نگرانی سوم، نمک پاشیدن بر زخم است: این واقعیت که آمریکا، کشوری که خود آغازگر جنگی انتخابی بوده است، نیز آسیب خواهد دید، اما به مراتب کمتر از سایر نقاط جهان.» این اظهارات، فضای سنگین و جدی حاکم بر جلسه صبحانه نمایندگان گروه ۲۰ را که شامل «اسکات بسنت»، وزیر خزانهداری دولت ترامپ، و «جروم پاول»، رئیس سابق فدرال رزرو آمریکا نیز میشد، بازتاب میداد.
در همین حال، «راشل ریوز»، وزیر دارایی بریتانیا، با اتخاذ موضعی صریح، سیاستهای جنگطلبانه دولت ترامپ در قبال ایران و منطقه را «اشتباهی بزرگ» و «حماقتی» دانست که جهان را امنتر نکرده است. وی در کنفرانس CNBC اظهار داشت: «دوستان اجازه دارند در مورد مسائل با یکدیگر اختلاف نظر داشته باشند.»
ریوز، در سخنرانی خود در نزدیکی کاخ سفید، پیش از دیدار با بسنت، تأکید کرد که این «پیام منصفانه» ضروری است، زیرا خانوادهها و کسبوکارهای بریتانیایی از افزایش قیمت انرژی که ناشی از این درگیریهاست، رنج میبرند. این اظهارات، نشانهای از نارضایتی فزاینده حتی در میان متحدان سنتی آمریکا از سیاستهای یکجانبهگرایانه واشنگتن بود.
با وجود اصرار نزدیکان ریوز بر دوستانه بودن دیدارهای او، هشدار صندوق بینالمللی پول مبنی بر اینکه پیامدهای سیاستهای جنگطلبانه آمریکا در منطقه میتواند به رکود جهانی منجر شود و بریتانیا بزرگترین قربانی گروه ۷ خواهد بود، نشان داد که ریوز با هدف به چالش کشیدن سیاستهای واشنگتن به این نشست آمده است. یک سرمایهگذار جهانی در این باره گفت: «از صراحت و کلماتی که او به کار برد، شگفتزده شدم.»
این تنشهای فرآتلانتیکی، هفتهها پیش از سفر پادشاه چارلز به آمریکا، موضوع اصلی گفتگو در مهمانی شامی بود که در اقامتگاه سفیر بریتانیا برای صدها دیپلمات و فعال مالی برگزار شد. در این جمع، چهرههایی چون «اندرو بیلی»، رئیس بانک مرکزی انگلستان، و «سی.اس. ونکاتاکریشنان»، مدیرعامل بارکلیز، نیز حضور داشتند.
همکاری جهانی بدون ابرقدرت یکجانبهگرا
پیش از آغاز بحرانهای کنونی، دستور کار صندوق بینالمللی پول بر همکاری جهانی، پذیرش هوش مصنوعی، اشتغال و ریشهکن کردن فقر متمرکز بود. اما اکنون، هر یک از این اهداف به دلیل سیاستهای مداخلهجویانه و یکجانبهگرایانه، پیچیدهتر شدهاند، به ویژه وظیفه همکاری کشورها با یکدیگر.
برای بسیاری از حاضران در این نشستها، تمرکز بر ایجاد همکاریهای جهانی نزدیکتر، بدون حضور ابرقدرت برتر جهان بود. «دیوید میلیبند»، وزیر خارجه سابق بریتانیا، که اکنون رئیس کمیته بینالمللی نجات است، اظهار داشت: «همه در حال صحبت درباره چگونگی محافظت از خود در برابر تصمیمات آمریکا هستند.»
وی افزود: «نمیتوان بدون آنها (آمریکا) کاری کرد، زیرا آنها ۲۵ درصد اقتصاد جهانی را تشکیل میدهند. اما در بسیاری از مجامع، آنها خود را کنار کشیدهاند. بنابراین همه باید فکر کنند که چگونه میتوان ساختار همکاریهای بینالمللی را بنا نهاد. غرب قدیم باز نخواهد گشت. و بنابراین همه باید بفهمند که چگونه خود را برای آن جهان جدید آماده کنند.» این سخنان، به وضوح نشاندهنده تمایل فزاینده به چندجانبهگرایی و کاهش وابستگی به هژمونی آمریکا در عرصه جهانی است.
برای حاضران در واشنگتن، این یک طنز تلخ بود که در تالارهای نهادهایی گرد هم آمده بودند که تحت رهبری آمریکا پس از جنگ جهانی دوم برای ترویج همکاری جهانی تأسیس شده بودند. ایده اصلی نهادهای برتون وودز، جلوگیری از شرایط وخیم اقتصادی و جنگهای دهههای ۱۹۳۰ و ۱۹۴۰ بود. با این حال، نشست امسال در میان همین مشکلات در هم تنیده برگزار شد.
اقتصاددانان حاضر در گفتگوهای خود درباره بهترین واکنش سیاست اقتصادی به شوک درگیریها، به خوبی میدانستند که قدرت واقعی برای ایجاد تغییر، دو بلوک آنطرفتر از صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی قرار دارد – پشت حصارهای امنیتی و تجهیزات ساخت و ساز که کاخ سفید را از دید عموم پنهان کرده است. الریان با ناامیدی گفت: «مشخص نیست که آنها بتوانند کاری در این مورد انجام دهند.»
با این حال، با وجود اقتصاد رو به رشد که توسط هوش مصنوعی هدایت میشود، بیشتر کشورها نمیتوانند به طور کامل روابط خود را با آمریکا قطع کنند. الریان در پایان گفت: «مردم میخواهند راههایی برای محافظت از خود در برابر این آشفتگیهای تحمیلی پیدا کنند. اما از سوی دیگر، بخش خصوصی آمریکا را تحسین میکنند. بهترین تعبیری که شنیدهام این است: آنها میخواهند در بخش خصوصی سرمایهگذاری بلندمدت کنند و از آشفتگی دوری کنند. اما انجام این کار تقریباً غیرممکن است.» این وضعیت، چالش بزرگ کشورهای جهان در مواجهه با سیاستهای متناقض و یکجانبهگرایانه آمریکا را به تصویر میکشد.
#اقتصاد_جهانی #سیاست_آمریکا #جنگ_افروزی #صندوق_بین_المللی_پول #بحران_انرژی #همکاری_بین_المللی #چندجانبه_گرایی #هژمونی_آمریکا #رکود_اقتصادی #خاورمیانه