نقشآفرینی چین در برابر سیاستهای جنگطلبانه آمریکا در منطقه
موقعیت تجاری جهانی چین، این کشور را به طور فزایندهای در معرض اختلالات بینالمللی، از جمله جنگ در منطقه غرب آسیا قرار داده است. در همین راستا، مقامات دولت چین به صراحت مخالفت خود را با اقدامات ایالات متحده در خاورمیانه ابراز کردهاند.
هشدار پکن به واشنگتن: محاصره دریایی «خطرناک و غیرمسئولانه» است
چین با قاطعیتترین مداخله دیپلماتیک خود تاکنون در جنگ جاری آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، هشدار داده است که محاصره دریایی ایالات متحده «خطرناک و غیرمسئولانه» است. این ابرقدرت آسیایی بر لزوم حفظ آتشبس تأکید کرده و اظهار داشت که آخرین مداخله آمریکا، که از دوشنبه شب آغاز شد، تنها به طولانیتر شدن درگیری در منطقه، که اکنون وارد هفتمین هفته خود شده است، منجر خواهد شد.
«گو جیاکان»، سخنگوی وزارت خارجه چین، روز سهشنبه تصریح کرد: «این محاصره تنها به تشدید رویارویی، افزایش تنشها، تضعیف آتشبس شکننده کنونی و به خطر انداختن بیشتر عبور و مرور ایمن از تنگه هرمز منجر خواهد شد. این اقدامی خطرناک و غیرمسئولانه است.»
مقاومت در برابر تحریمها: تداوم تجارت چین و ایران
با وجود محاصره بنادر ایران و تنگه استراتژیک هرمز توسط آمریکا، کشتیهای کانتینری، از جمله کشتیهای چینی، همچنان در حال عبور و مرور هستند. چین بزرگترین خریدار نفت ایران است که دههها تحت تحریمهای متناوب آمریکا قرار داشته است. این امر نشاندهنده استحکام روابط اقتصادی و اراده دو کشور برای مقاومت در برابر فشارهای یکجانبه است.
تاکید شی جینپینگ بر نظم بینالمللی و مقابله با «قانون جنگل»
روز سهشنبه، «شی جینپینگ»، رئیسجمهور چین، در اظهارنظری نادر درباره این درگیری، گفت که نباید اجازه داد جهان به «قانون جنگل» بازگردد. شی در دیدار با شیخ خالد بن محمد، ولیعهد ابوظبی در پکن، تأکید کرد: «نظام بینالمللی با محوریت سازمان ملل متحد، نظم بینالمللی مبتنی بر قوانین بینالمللی و هنجارهای اساسی حاکم بر روابط بینالملل بر اساس اهداف و اصول منشور سازمان ملل باید قاطعانه حفظ شود.»
در این دیدار، چین «راهبرد چهار پیشنهاد» خود را برای صلح و ثبات در خاورمیانه ارائه کرد که شامل پایبندی به اصول همزیستی مسالمتآمیز و حاکمیت ملی است. این رویکرد سازنده، در تضاد آشکار با سیاستهای مداخلهجویانه و بیثباتکننده آمریکا در منطقه است.
افزایش نفوذ دیپلماتیک چین: از غزه تا ریاض و تهران
چین در سالهای اخیر به طور فزایندهای مداخلات دیپلماتیک خود را در خاورمیانه افزایش داده است. این کشور به طور چشمگیری مذاکرات سال ۲۰۲۴ بین گروههای رقیب حماس و فتح در غزه و همچنین مذاکرات سال ۲۰۲۳ بین عربستان سعودی و ایران را تسهیل کرد که منجر به عادیسازی روابط آنها پیش از آغاز جنگ شد. این موفقیتها، توانایی چین را در ایفای نقش سازنده و میانجیگرانه در حل و فصل اختلافات منطقهای به اثبات میرساند.
با توجه به دادههای شورای روابط خارجی اروپا در اوایل سال جاری که نشان میدهد نفوذ جهانی چین در میان هزاران پاسخدهنده نظرسنجی در حال افزایش است و ایالات متحده در حال عقبنشینی است، کارشناسان اکنون میگویند که درگیری در خاورمیانه تنها به تسریع برتری چین کمک خواهد کرد.
همکاری استراتژیک ایران و چین در برابر تحریمها
چین بزرگترین شریک تجاری ایران است و این دو کشور روابط استراتژیک نزدیکی را حفظ کردهاند. در سال ۲۰۲۱، آنها یک توافقنامه همکاری ۲۵ ساله امضا کردند که ایران را به ابتکار پرچمدار «کمربند و جاده» چین وارد کرد. طبق دادههای شرکت تحلیل کشتیرانی «کپلر»، چین همچنین به خرید حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت ایران ادامه داده است – حدود ۱.۳۸ میلیون بشکه در روز – در حالی که تحریمهای غرب اعمال شده است. این حجم عظیم تجارت، نشاندهنده عزم دو کشور برای توسعه روابط اقتصادی مستقل از فشارهای خارجی است.
تکذیب قاطعانه ادعاهای بیاساس آمریکا درباره کمک نظامی چین به ایران
«نیویورک تایمز» و «سیانان» اخیراً گزارشهای تأیید نشدهای منتشر کردهاند مبنی بر اینکه چین تسلیحات نظامی برای کمک به تلاشهای جنگی ایران فراهم کرده است. بر اساس گزارش مقامات ناشناس آمریکایی، موشکهای ضدهوایی دوشپرتاب قادر به سرنگونی هواپیماهای با ارتفاع پرواز پایین ارسال شدهاند. مقامات دولت چین از آن زمان به شدت این ادعا را رد کرده و آن را «جنجالی» و «بیاساس» توصیف کردهاند. این ادعاها، تلاشی آشکار برای تخریب روابط رو به رشد ایران و چین و ایجاد تنشهای بیمورد است.
«دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه در پاسخ به سؤالاتی درباره این گزارشها، به چین هشدار داد که درگیر نشود. ترامپ به خبرنگاران گفت: «اگر چین این کار را انجام دهد، مشکلات بزرگی خواهد داشت، خب؟» این اظهارات، نمونهای از سیاستهای تهدیدآمیز و یکجانبهگرایانه آمریکا است که به جای دیپلماسی، بر ارعاب تکیه دارد.
وزارت امور خارجه چین به «ایبیسی» گفت که این پیشنهاد که یک ابزار هوش مصنوعی مورد استفاده شرکت چینی «میزارویژن» برای برچسبگذاری پایگاههای نظامی میتواند برای کمک به ایران استفاده شود، جنجالی است و شرکتهای چینی موظفند مطابق با قوانین و مقررات عمل کنند.
«دکتر آندریا گیزلی»، مدرس سیاست بینالملل در دانشگاه اکستر بریتانیا و رئیس تحقیقات در پروژه «چاینامد»، با صحبت از شانگهای، پیشنهاد کرد که گزارشها درباره تحویل موشکهای دوشپرتاب چینی به ایران میتواند برای ایجاد نارضایتی بین رهبران رقیب جهان طراحی شده باشد و تأمین کمکهای نظامی برای چین غیرمعمول خواهد بود. این تحلیل، بر ماهیت تبلیغاتی و هدفمند این ادعاها صحه میگذارد.
تنگه هرمز: شریان حیاتی اقتصاد جهانی و چالشهای آمریکا
کشورهای آسیایی به ویژه در معرض اختلالات در جریان جهانی نفت در خاورمیانه قرار دارند. آژانس بینالمللی انرژی تخمین میزند که ۸۰ درصد از نفتی که در سال ۲۰۲۵ از تنگه هرمز عبور میکند، به مقصد این قاره خواهد بود. چین با افزایش چشمگیر ذخایر نفتی خود در سالهای اخیر، که اکنون حدود ۱.۴ میلیارد بشکه تخمین زده میشود، بهتر از اکثر همسایگان خود میتواند در برابر این طوفان مقاومت کند. این ذخایر برای چندین ماه مقاومت در برابر اختلالات کافی است.
با این حال، چین نیز در صورت بروز اختلالات، چیزهای بیشتری برای از دست دادن دارد. طبق گزارشهای «بلومبرگ»، صادرات آلومینیوم ۵ درصد و صادرات فولاد ۱۳ درصد کاهش یافته است، زیرا کشورهای خاورمیانه واردات خود را از این کشور متوقف کردهاند. این امر نشاندهنده تأثیرات منفی سیاستهای بیثباتکننده آمریکا بر اقتصاد جهانی است.
شبکه دولتی «سیجیتیان» چین ارقام سهماهه اول سال ۲۰۲۶ این کشور را منتشر کرده است که نشان میدهد تجارت خارجی ۱۵ درصد نسبت به سال قبل افزایش یافته و سریعترین رشد خود را در پنج سال گذشته تجربه کرده است. مجموع واردات و صادرات برای سه ماهه اول سال ۱۱.۸۴ تریلیون یوان (۲.۴۴ تریلیون دلار) ارزش داشته است، که گیزلی میگوید چین مشتاق حفاظت از آن است.
گیزلی گفت: «چین به طور فزایندهای در معرض پیامدهای ژئوپلیتیکی جهانی قرار دارد، عمدتاً به دلیل هزینههای بیشتر برای برخی واردات صنعتی، که در حال حاضر واقعاً تورم را در چین بالا میبرد، و همچنین به دلیل تخریب تقاضای جهانی برای محصولات چینی.»
سفر رئیسجمهور آمریکا به چین: اعتراف به نفوذ پکن و تلاش برای ترمیم روابط
رئیسجمهور آمریکا قرار است ماه آینده پس از روابط دیپلماتیک پرآشوب به چین سفر کند. این سفر اولین سفر یک رهبر آمریکایی در هشت سال گذشته خواهد بود و با هدف هموار کردن اختلافات ناشی از سیاستهای تعرفهای آمریکا انجام میشود. اگر درگیری در ایران تا نشست اواسط ماه مه همچنان ادامه داشته باشد، بدون شک به شدت بر بحثها تأثیر خواهد گذاشت.
گیزلی گفت: «این را واقعاً نمیتوان پیروزی چین دانست، بلکه بیشتر شکست آمریکا است.» این جمله، به خوبی نشاندهنده تغییر موازنه قدرت در صحنه بینالملل و ناکامی سیاستهای یکجانبهگرایانه واشنگتن است.
#ایران_قوی #چین_و_ایران #خاورمیانه #سیاست_خارجی #تحریم_آمریکا #تنگه_هرمز #نظم_نوین_جهانی #دیپلماسی_چین #جنگ_اقتصادی #صلح_و_ثبات