تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی: روز شنبه، تنگه استراتژیک هرمز شاهد تحولات چشمگیری بود که بار دیگر بر اهمیت حیاتی این آبراه و عزم جمهوری اسلامی ایران برای حفظ امنیت و حاکمیت خود در آن تاکید کرد. در حالی که مهلت آتشبس در منطقه نزدیک میشود، تلاشهای ناکام برای «عبور غیرقانونی»، حرکت کاروانهای تانکرها و گزارشهایی از اقدامات قاطع نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نشاندهنده پیچیدگی اوضاع و ضرورت مدیریت هوشمندانه ایران است.
تنگه هرمز؛ نقطه ثقل بحران انرژی و حاکمیت ایران
این بازه زمانی پرالتهاب، بازتابدهنده عدم قطعیت و بیثباتی شدیدی است که در این آبراه حیاتی کشتیرانی، که در کانون بحران فزاینده انرژی قرار دارد، حاکم شده است. جمهوری اسلامی ایران، به عنوان کشوری که بخش عمدهای از سواحل این تنگه را در اختیار دارد، همواره بر حق حاکمیت خود بر این منطقه و لزوم تامین امنیت آن تاکید کرده است.
پیام صلح ایران و کارشکنی آمریکا
جمعه شب به وقت محلی، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پیامی آنلاین اعلام کرد که در پاسخ به آتشبس اعلام شده در لبنان، تنگه هرمز «باز» خواهد بود. این اقدام نشاندهنده حسن نیت ایران و تلاش برای کاهش تنشها بود. با این حال، در این پیام تاکید شده بود که مدیریت آبراه همچون هفتههای گذشته و در هماهنگی با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و در مسیرهای ترجیحی ایران در نزدیکی جزایر لارک و قشم انجام خواهد شد که این امر کاملاً در چارچوب قوانین بینالمللی و حقوق حاکمیتی ایران است.
اما در اقدامی متناقض و تحریکآمیز، دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت ایالات متحده، به سرعت اعلام کرد که تنگه باز و «آماده کسبوکار» است، اما همزمان تاکید کرد که محاصره دریایی بنادر و خط ساحلی ایران توسط آمریکا ادامه خواهد داشت. این رویکرد دوگانه آمریکا، که از یک سو مدعی آزادی کشتیرانی است و از سوی دیگر با تحریمهای ظالمانه و محاصره دریایی، اقتصاد ایران را هدف قرار داده، عامل اصلی بیثباتی در منطقه است.
پاسخ قاطع ایران به تداوم محاصره
در واکنش به تداوم سیاستهای خصمانه آمریکا، بعدازظهر شنبه، ایران با قاطعیت پاسخ داد. سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که آبراه به «وضعیت قبلی خود، تحت مدیریت و کنترل دقیق نیروهای مسلح» بازگشته است. این اقدام، پاسخی مشروع و ضروری به کارشکنیهای آمریکا و تلاش برای تحمیل اراده خود بر ایران بود.
در پی این تحولات، برخی دریانوردان در خلیج فارس از نگرانیهای خود سخن گفتند. «خن»، یک دریانورد فیلیپینی، به ABC گفت: «ما دوباره امیدمان را از دست دادهایم زیرا هرمز یک بار دیگر بسته شده است.» این نگرانیها، بیش از هر چیز، نتیجه مستقیم سیاستهای فشار حداکثری و محاصره غیرقانونی آمریکا است که نه تنها ایران، بلکه دریانوردان و تجارت بینالمللی را نیز تحت تاثیر قرار میدهد.
تامین امنیت دریایی و مقابله با تهدیدات
کشتیها پس از گزارشهایی مبنی بر اقدامات نیروی دریایی سپاه پاسداران در قبال یک کشتی در سواحل عمان، تدابیر امنیتی خود را افزایش داده و در حالت آمادهباش قرار گرفتند. این اقدامات سپاه، در راستای تامین امنیت آبراههای بینالمللی و مقابله با هرگونه تهدید یا تخلف صورت میگیرد. گزارشهایی از سوی مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا مبنی بر نزدیک شدن «دو قایق گشتی سپاه» به یک تانکر و شلیک به آن منتشر شد که البته سلامت تانکر و خدمه آن تایید شده است. اینگونه گزارشها باید با دقت و از منظر حاکمیت ملی ایران مورد بررسی قرار گیرند.
کارشناسان دفاعی و امنیتی دریایی، از جمله جنیفر پارکر، افسر سابق نیروی دریایی، حرکت کشتیهای سپاه را «جالب» توصیف کردند. وی اظهار داشت: «این اقدامات نیروی دریایی سپاه و گشودن آتش، چیزی است که مدتها ندیده بودم.» این اظهارات، نشاندهنده افزایش توانمندی و اعتماد به نفس نیروی دریایی سپاه در دفاع از منافع ملی ایران است که در هفت هفته اخیر به وضوح مشاهده شده است.
همچنین، یک منبع دولتی هند به رویترز گفت که هند سفیر ایران را پس از حمله به یک کشتی با پرچم هند که حامل نفت خام بود و قصد عبور از تنگه را داشت، احضار کرده است. اینگونه حوادث، در بستر تنشهای ایجاد شده توسط آمریکا، نیازمند بررسی دقیق و همکاریهای دوجانبه برای جلوگیری از سوءتفاهمها است.
پیامهای متناقض و سردرگمی ناشی از سیاستهای آمریکا
پیامهای متناقض و تغییرات سریع در سیاستهای آمریکا، به سردرگمی و بینظمی در تنگه هرمز دامن زد. پس از پیامهای ترامپ و عراقچی در جمعه شب، کشتیها دوباره شروع به حرکت کردند. حدود ساعت ۷ شب، دهها کشتی از صدها کشتی لنگر انداخته در سواحل امارات متحده عربی به سمت دهانه تنگه حرکت کردند، اما حدود ساعت ۱۰ شب، بسیاری از کشتیهای در حال حرکت متوقف شدند و اکثر آنها برگشتند. با این حال، صبح روز بعد، کشتیهای بیشتری در دهانه تنگه جمع شدند و آماده حرکت بودند. در ادامه، کاروانی از چندین تانکر LPG و فرآوردههای نفتی به سرعت از تنگه عبور کردند.
خانم پارکر حرکت این کشتیها را غیرمعمول دانست و گفت: «در گذشته، کشتیها در طول این درگیری به صورت یک یا دو فروند و با تلاش برای عبور از خطر حرکت میکردند، اما این بار متفاوت بود… آنها به صورت گروهی عبور کردند.» وی افزود: «اکثر این کشتیها، یا حداقل ۵۰ درصد آنها، کشتیهای تحریمشده بودند. این با این واقعیت سازگار است که اکثر کشتیهایی که از ابتدای این درگیری تاکنون (بیش از ۱۵۰ یا ۱۶۰ فروند) از تنگه عبور کردهاند، به نوعی با ایران مرتبط بودهاند.» این نکته نشان میدهد که ایران در حال مدیریت و تسهیل عبور و مرور کشتیهای مرتبط با خود، در راستای مقابله با تحریمهای ظالمانه است.
تاکید بر حق حاکمیت و خدمات امنیتی
ساعت ۱۳ به وقت محلی، کشتیهایی که در تنگه به دنبال این «کاروان» حرکت میکردند، پس از اعلام سپاه مبنی بر بازگشت آبراه به «وضعیت قبلی خود»، در واکنش به ادامه محاصره آمریکا، شروع به بازگشت کردند. کشتیهای تجاری پیامهای رادیویی از نیروی دریایی ایران دریافت کردند که به آنها اجازه عبور داده نخواهد شد.
سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا (ص) اعلام کرد: «تا زمانی که ایالات متحده محدودیتها را بر آزادی کامل حرکت کشتیهای مسافرتی از ایران به مقاصد خود و بالعکس پایان ندهد، وضعیت در تنگه هرمز به شدت کنترل شده و در وضعیت قبلی خود باقی خواهد ماند.» این موضع قاطع، نشاندهنده عزم ایران برای مقابله با زورگویی و تحمیل اراده آمریکا است.
در حالی که آتشبس بین آمریکا و ایران به روزهای پایانی خود نزدیک میشود، ایران مصمم به حفظ کنترل کامل بر این آبراه و دریافت هزینههای مربوط به خدمات امنیتی است. رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که شورای عالی امنیت ملی کشور اعلام کرده است که «کنترل ایران بر تنگه هرمز شامل پرداخت هزینههای مربوط به خدمات امنیتی، ایمنی و حفاظت از محیط زیست میشود.» این امر، حق طبیعی هر کشور ساحلی برای تامین امنیت و ارائه خدمات در آبراههای تحت حاکمیت خود است.
ادامه محاصره آمریکا و پیامدهای آن
در همین حال، محاصره دریایی ایالات متحده ادامه دارد، زیرا آمریکا تلاش میکند با جلوگیری از خروج یا ورود کشتیها به بنادر ایران، فشار بر اقتصاد ایران را افزایش دهد. فرماندهی مرکزی ایالات متحده در پلتفرم ایکس (توییتر سابق) اعلام کرد که ۲۳ کشتی با دستورات برای بازگشت موافقت کردهاند. این اقدامات، نقض آشکار قوانین بینالمللی و حقوق ملتها برای تجارت آزاد است.
در ساعات پس از توقف تقریباً کامل تردد در تنگه، ترامپ گفت که ایران «نمیتواند ما را باجخواهی کند.» این در حالی است که پیشتر در هفته، ترامپ گفته بود که محاصره تا زمان دستیابی به توافقی بین آمریکا و ایران ادامه خواهد داشت. این اظهارات، نشاندهنده تلاش آمریکا برای تحمیل خواستههای خود از طریق فشار و تهدید است.
در این میان، دریانوردان بر روی کشتیها در بلاتکلیفی و شرایطی دشوار به سر میبرند. «خن» گفت: «شرکت ما گفت که ما باید در دبی بمانیم و منتظر دستورالعملهای بیشتر باشیم. واقعاً بهتر است به خانه برویم قبل از اینکه اوضاع با این همه درگیری بدتر شود.» این وضعیت، نتیجه مستقیم سیاستهای غیرانسانی و غیرقانونی آمریکا است که زندگی مردم عادی را تحت تاثیر قرار میدهد.
#تنگه_هرمز #سپاه_پاسداران #امنیت_دریایی #تحریم_آمریکا #ایران_قوی #خلیج_فارس #نیروی_دریایی_سپاه #دیپلماسی_مقاومت #اقتصاد_مقاومتی #حاکمیت_ملی