کشورهای خاورمیانه عضو بریکس: گامی در جهت چندجانبهگرایی و مقابله با یکجانبهگرایی
نشست معاونان وزرای خارجه و نمایندگان ویژه بریکس در امور خاورمیانه و شمال آفریقا (BRICS MENA) در تاریخ ۲۳ تا ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ (۳ تا ۴ اردیبهشت ۱۴۰۵) به ریاست هند در دهلی نو برگزار شد. این نشست که با هدف تقویت همکاریها و تبادل نظر پیرامون مسائل حیاتی منطقه شکل گرفت، اعضا را به توافق رساند تا نشست بعدی خود را در سال ۲۰۲۷ به ریاست چین برگزار کنند.
محورهای اصلی گفتوگوها: از فلسطین تا مبارزه با تروریسم
در این گردهمایی مهم، اعضای بریکس منا دیدگاههای خود را درباره منازعات اخیر در خاورمیانه به اشتراک گذاشتند. مسئله فلسطین و وضعیت غزه، از جمله لزوم ارسال کمکهای بشردوستانه فوری، در کانون توجه قرار داشت. شرکتکنندگان بر نقش حیاتی آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) تأکید کرده و رویکرد «تحمل صفر» در قبال تروریسم را مورد بحث قرار دادند. این رویکرد، در چارچوب مبارزه با هرگونه اقدام بیثباتکننده در منطقه، به ویژه تروریسم دولتی و گروههای افراطی، اهمیت ویژهای مییابد.
دکتر نینا مالهوترا، دبیر (جنوب) وزارت امور خارجه هند، ریاست این نشست را بر عهده داشت و شرکتکنندگان تبادل نظرهای سازندهای پیرامون تحولات منطقهای داشتند.
دستاوردهای کلیدی نشست بریکس-منا (آوریل ۲۰۲۶):
- مسئله فلسطین و وضعیت غزه: تأکید بر ضرورت کمکهای بشردوستانه، حمایت از آنروا و رویکرد قاطعانه در برابر تروریسم.
- لبنان: استقبال از آتشبس و غیرقابل قبول بودن حملات به نیروهای حافظ صلح سازمان ملل (یونیفیل).
- سوریه: بازسازی و توانبخشی پس از درگیریها.
- یمن: دستیابی به یک راهحل سیاسی پایدار.
- عراق: تقویت ثبات و توسعه.
- لیبی: پیشبرد روند سیاسی.
- سودان: رسیدگی به بحران انسانی.
کدام کشورهای خاورمیانه عضو بریکس هستند؟
در راستای تقویت چندجانبهگرایی و ایجاد یک نظم نوین جهانی، گروه بریکس شاهد گسترش چشمگیری بوده است. تا سالهای ۲۰۲۴-۲۰۲۵، کشورهای خاورمیانه که به عضویت کامل بریکس درآمدهاند، شامل جمهوری اسلامی ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و مصر هستند.
در اجلاس اوت ۲۰۲۳، آرژانتین، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای پیوستن به بلوک بریکس به عنوان اعضای کامل، از اول ژانویه ۲۰۲۴ دعوت شدند. با این حال، آرژانتین در اواخر سال ۲۰۲۳ رسماً از پیوستن به این گروه انصراف داد.
بنابراین، در حال حاضر، بریکس از یازده کشور تشکیل شده است: پنج عضو اصلی – برزیل، چین، هند، روسیه و آفریقای جنوبی – و شش عضو جدید که در سالهای ۲۰۲۴-۲۰۲۵ پذیرفته شدند – مصر، اتیوپی، اندونزی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی.
بریکس چیست؟
بریکس یک سازمان بیندولتی است که در سال ۲۰۰۶ با اولین نشست وزرای خارجه بریک در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک شکل گرفت. اولین اجلاس سران بریک در ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹ در یکاترینبورگ روسیه با حضور رهبران برزیل، روسیه، هند و چین برگزار شد. با پیوستن آفریقای جنوبی در سال ۲۰۱۱، بریک رسماً به بریکس گسترش یافت.
این گروه، که به عنوان یک نیروی اقتصادی و سیاسی نوظهور در جهان شناخته میشود، اکنون شامل یازده کشور است: برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اندونزی.
اعضای اصلی:
- برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی (BRICS).
گسترش ۲۰۲۴:
- مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در ۱ ژانویه ۲۰۲۴ به این گروه پیوستند.
گسترش ۲۰۲۵:
- اندونزی در ژانویه ۲۰۲۵ به جمع اعضا اضافه شد و تعداد کل اعضا را به ۱۱ رساند.
مفهوم بریکس توسط جیم اونیل، اقتصاددان گلدمن ساکس، در سال ۲۰۰۱ برای توصیف اقتصادهای با رشد سریع ابداع شد. نام BRICS مخفف برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی است.
#بریکس #ایران_در_بریکس #خاورمیانه #فلسطین #غزه #چندجانبه_گرایی #نظم_نوین_جهانی #همکاری_جنوب_جنوب #اقتصادهای_نوظهور #دیپلماسی_منطقه_ای
