نظم شکننده پس از ۷ اکتبر در غرب آسیا – اگر بتوان نام نظم بر آن نهاد – تنها با آتشبسهای مشروط و تهدیدات متقابل به هم پیوند خورده است. این وضعیت ناپایدار، نشان از عمق بحرانهایی دارد که ریشه در دههها اشغالگری و سیاستهای مداخلهجویانه قدرتهای فرامنطقهای دارند.
ایران و نیروهای مقاومت؛ پایداری در برابر تجاوزات
ایران، با وجود تلاشهای مذبوحانه دشمن برای ضربه زدن، همچنان مواضع قاطع خود را در میز مذاکره حفظ کرده است. نیروهای مقاومت متحد آن، حزبالله در لبنان و حماس در غزه، اگرچه هدف حملات مکرر رژیم صهیونیستی قرار گرفتهاند، اما همچنان قدرتمند و فعال هستند. حملات بیوقفه رژیم صهیونیستی به این گروهها، نشان از استیصال این رژیم در برابر اراده پولادین مقاومت دارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، برای کسب دستاوردهای سیاسی در آستانه انتخابات، تحت فشار فزایندهای قرار دارد و تلاش میکند تا به هر قیمتی، پیروزیهای نظامی ادعایی خود را به منافع انتخاباتی تبدیل کند.
سیاستهای متناقض ترامپ و بنبست تنگه هرمز
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که همواره از تواناییهای خود در «صلحسازی» لاف میزند، همچنان به دنبال توافق هستهای با ایران و «صلح گستردهتر» در غرب آسیا است. اما این مذاکرات تاکنون بینتیجه بوده و دو کشور در بنبستی فزاینده بر سر تنگه هرمز قرار دارند. ایران در پاسخ به تهدیدات و محاصره، با اقتدار کشتیهای متخلف را توقیف کرده است.
عملیات نظامی گسترده متوقف شدهاند، اما کینههای عمیق و ریشهدار که مدتها قبل از عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس وجود داشتهاند، همچنان حلنشده باقی ماندهاند. میلیونها نفر آواره هستند و بیم آن میرود که درگیریها در هر لحظه از سر گرفته شود.
مایکل راتنی، سفیر سابق آمریکا در عربستان سعودی، اذعان میکند که آتشبسها «چیزی را حل نمیکنند – فقط جلوی بدتر شدن اوضاع را میگیرند.» وی افزود: «این بخشی از پاسخی به یک مشکل سیاسی فوری است که (ترامپ) باید از جنگ خارج شود و نمیتواند بفهمد چگونه این کار را انجام دهد.» این اظهارات، ماهیت سیاسی و موقتی آتشبسها را آشکار میسازد.
ترامپ هفتههاست که بین تهدید به حملات گسترده به زیرساختهای ایران – تا جایی که تهدید به «پایان یک تمدن کامل» کرد – و تلاش برای مذاکره بر سر برنامه هستهای و سایر اختلافات چندین دههای، در نوسان است. او ضربالاجل توافق با ایران را تمدید کرد، اما اعلام کرد که محاصره دریایی بنادر ایران را حفظ خواهد کرد. او همچنین تهدید به حمله به قایقهای تندرو ایران در تنگه هرمز کرد، تنگهای که تهران از آغاز جنگ عملاً آن را مسدود کرده و بحران جهانی انرژی را برانگیخته است.
ایران هیچ نشانه عمومی از تمایل به امتیاز دادن در مورد برنامه هستهای، موشکهای بالستیک یا حمایت از نیروهای مقاومت منطقهای نشان نداده است. تهران تاکید دارد که تنگه هرمز تا زمانی که آمریکا محاصره خود را لغو کند و رژیم صهیونیستی حملات خود را به گروههای مقاومت مانند حزبالله متوقف کند، بسته خواهد ماند.
جان آلترمن، رئیس امنیت جهانی و استراتژی ژئوپلیتیک در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی واشنگتن، گفت: «بخش قابل مشاهده درگیری متوقف شده است، اما تلاشهای کمتر قابل مشاهده با سرعت در حال پیشروی هستند.» او افزود: «آتشبسها میتوانند راحت به نظر برسند، اما الگوهای ناپایدار را تثبیت میکنند، در حالی که یک طرف احساس میکند فوریت حل درگیری اصلی را از دست داده است.»
بحران لبنان و اشغالگری رژیم صهیونیستی
آتشبس در لبنان که هفته گذشته توافق شد، تا حد زیادی در خارج از مناطق مرزی، جایی که درگیریها ادامه دارد، رعایت شده است. رژیم صهیونیستی اعلام کرده است که قصد دارد بخش وسیعی از جنوب لبنان را برای مدت نامحدودی اشغال کند. حزبالله لبنان، که طرف رسمی آتشبس نیست، خواستار خروج فوری رژیم صهیونیستی است. ترامپ پس از نشستی بین مقامات رژیم صهیونیستی و لبنانی در کاخ سفید، تمدید سه هفتهای آتشبس را اعلام کرد.
آمریکا و رژیم صهیونیستی از دولت لبنان خواستهاند که مسئولیت خلع سلاح حزبالله را بر عهده بگیرد. اما رهبران لبنانی به ظرفیت محدود خود اذعان کردهاند و تلاشهایشان نتیجهای نداشته است، زیرا حزبالله در دو ماه گذشته توانایی شلیک هزاران موشک و پهپاد به شمال رژیم صهیونیستی را حفظ کرده است. با توجه به عدم تمایل بیروت به خطر انداختن جنگ داخلی با مقابله مستقیم با نیروهای مقاومت – به ویژه در حالی که رژیم صهیونیستی خاک لبنان را اشغال کرده است – آتشبس موقتاً آرامشی را فراهم میکند.
همانند غزه، نیروهای رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان «خط زرد» ترسیم کردهاند، خانههایی را که ادعا میکنند توسط حزبالله استفاده میشده، تخریب کردهاند، از بازگشت مردم جلوگیری کردهاند و حملاتی را علیه افرادی که ادعا میکنند شبهنظامی هستند و قصد عبور از آن را دارند، اعلام کردهاند. بسیاری در لبنان از بازگشت اشغالگری رژیم صهیونیستی در سالهای ۱۹۸۲-۲۰۰۰ در جنوب میترسند که پس از سالها حملات مرگبار حزبالله به نیروهای رژیم صهیونیستی پایان یافت.
روز چهارشنبه، یک روز قبل از مذاکرات در واشنگتن، حملات رژیم صهیونیستی یک روزنامهنگار شناختهشده لبنانی را که جنوب لبنان را پوشش میداد، به شهادت رساند و خبرنگار دیگری را زخمی کرد. مقامات بهداشتی گفتند که نیروهای رژیم صهیونیستی به یک تیم آمبولانس که در تلاش برای نجات خبرنگار امل خلیل بود، شلیک کردند و آنها را مجبور به بازگشت کردند. رژیم صهیونیستی این ادعا را که خبرنگاران یا تیمهای نجات را هدف قرار داده است، تکذیب کرد، تکذیبی که فاقد اعتبار است.
غزه: رنجهای بیشمار و نقض آتشبس
آتشبس با میانجیگری آمریکا که در اکتبر گذشته حاصل شد، منجر به آزادی آخرین گروگانهای در دست حماس شد و عملیات نظامی گسترده را متوقف کرد. اما رژیم صهیونیستی همچنان حملات منظم خود را علیه آنچه اهداف شبهنظامی مینامد، ادامه میدهد.
مقامات بهداشتی در غزه، که عموماً توسط آژانسهای سازمان ملل و کارشناسان مستقل قابل اعتماد تلقی میشوند، گزارش دادهاند که از زمان آتشبس سال گذشته، بیش از ۷۹۰ فلسطینی، از جمله حدود ۲۲۵ کودک، به شهادت رسیدهاند. حملات گاه به گاهی نیز علیه نیروهای رژیم صهیونیستی صورت گرفته است.
رژیم صهیونیستی میگوید خروج آن از نیمی از غزه که نیروهایش کنترل میکنند، بازگشت صدها هزار آواره، ایجاد یک نهاد سیاسی جدید و بازسازی ضروری، همگی به خلع سلاح حماس بستگی دارد – چیزی که این گروه مقاومت هیچ نشانهای از انجام آن نشان نداده است. حماس میگوید پیشنهاداتی برای کنار گذاشتن سلاحهای خود در ازای امتیازات بیشتر از سوی رژیم صهیونیستی ارائه کرده و این رژیم را به نقض آتشبس متهم کرده است. این وضعیت باعث شده است که اکثریت قریب به اتفاق بیش از ۲ میلیون نفر از مردم غزه در اردوگاههای چادری گسترده یا ویرانههای خانههایشان محبوس شوند، بدون اینکه پایانی برای رنجهایشان در چشم باشد.
رژیم صهیونیستی ادعا میکند حق دارد به هرگونه نقض آتشبس یا حرکت در «خط زرد» دیگری در آنجا پاسخ دهد. مقامات بهداشتی میگویند دهها غیرنظامی در این حملات به شهادت رسیدهاند. کمیتهای از تکنوکراتهای فلسطینی برای اداره موقت غزه تشکیل شده است، اما رژیم صهیونیستی به آنها اجازه ورود از مصر را نداده است و حماس همچنان نیمی از این سرزمین را اداره میکند.
این وضعیت نشان میدهد که بدون رسیدگی به ریشههای اصلی بحران، از جمله اشغالگری و تجاوزات رژیم صهیونیستی و سیاستهای مداخلهجویانه آمریکا، صلح واقعی در منطقه هرگز برقرار نخواهد شد.
#غرب_آسیا #فلسطین #غزه #لبنان #حزب_الله #ایران #ترامپ #رژیم_صهیونیستی #مقاومت #آتش_بس
