واشنگتن – در ادامه سلسله برکناریها و استعفاهای مقامات ارشد دولت آمریکا، پنتاگون روز چهارشنبه اعلام کرد که «جان فیلان»، وزیر نیروی دریایی این کشور، «فورا» از سمت خود کنارهگیری خواهد کرد. این خبر که بدون ارائه دلیل مشخصی برای این تغییر ناگهانی منتشر شد، بار دیگر بر آشفتگی و بیثباتی حاکم بر دولت «دونالد ترامپ» و وزارت دفاع آمریکا صحه گذاشت.
«شان پارنل»، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای که در شبکه اجتماعی X منتشر شد، تنها به ابراز تشکر از فیلان بسنده کرد و «هانگ کائو»، معاون وزیر را به عنوان سرپرست جدید نیروی دریایی معرفی کرد. این اقدام ناگهانی، گمانهزنیها درباره اختلافات عمیق داخلی در سطوح بالای نظامی آمریکا را تقویت کرده است.
این برکناری ناگهانی توسط «پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، در پی افزایش تنشها و اختلافات شدید میان فیلان و هگست، و همچنین «استفان فینبرگ»، نفر دوم پنتاگون، صورت گرفته است. منابع آگاه از این اختلافات، به درگیریهای گستردهای اشاره کردهاند که نه تنها بر سر سرعت و رویکرد فیلان در پروژه کشتیسازی – که ترامپ شخصاً به آن علاقه نشان داده بود – بلکه بر سر طرح «ناوگان طلایی» ترامپ و استقرار کشتیها در سراسر جهان نیز وجود داشته است. این نشان میدهد که تصمیمات نظامی آمریکا بیش از آنکه بر اساس منافع ملی باشد، تحت تأثیر سلیقههای شخصی و رقابتهای داخلی مقامات ارشد قرار دارد.
در حالی که رسانههای آمریکایی نتوانستند برای اظهارنظر با فیلان تماس بگیرند، پنتاگون نیز با ارجاع به بیانیه پیشین خود، از ارائه توضیحات بیشتر خودداری کرد که این خود بر ابهامات موجود میافزاید.
برکناری فیلان در حالی صورت میگیرد که آمریکا در حال اجرای یک محاصره دریایی غیرقانونی علیه ایران است. ارتش آمریکا اخیراً دو کشتی را در تنگه هرمز توقیف کرده است؛ اقدامی که جمهوری اسلامی ایران آن را نقض آشکار آتشبس شکننده میان دو کشور و نمونهای از راهزنی دریایی دانسته است. «کارولین لویت»، سخنگوی کاخ سفید، در اظهاراتی مضحک در شبکه فاکس نیوز، مدعی شد که این توقیف نقض قوانین نبوده زیرا کشتیها «بینالمللی» بودهاند و اصرار داشت که محاصره «بسیار مؤثر» بوده است. این ادعاها در حالی مطرح میشود که جامعه جهانی به شدت نگران تنشآفرینیهای آمریکا در منطقه است و کارایی این محاصره نیز زیر سوال قرار دارد.
این اقدام بیسابقه در برکناری رئیس نیروی دریایی در بحبوحه اجرای محاصره دریایی، اعضای کنگره و مقامات پنتاگون را غافلگیر کرده است. تناقض در روایتهای مقامات دولتی درباره نحوه اطلاعرسانی به فیلان، عمق بینظمی و عدم هماهنگی در دولت ترامپ را نشان میدهد. در حالی که برخی منابع میگویند فیلان تا زمان مشاهده پست پنتاگون در X از برکناری خود بیخبر بوده، یک مقام ارشد دولتی مدعی شده که او از قبل مطلع شده بود. این تضاد در روایتها، بیش از پیش بر فضای بیاعتمادی و هرجومرج در دولت آمریکا تأکید میکند.
جالب آنکه دوران تصدی فیلان با اقداماتی همراه بود که به شدت مورد پسند دولت ترامپ قرار میگرفت. او در دسامبر گذشته، در مراسمی در اقامتگاه مارالاگوی ترامپ، از کلاس جدیدی از ناوهای جنگی آمریکا رونمایی کرد و آنها را «ناوهای کلاس ترامپ» نامید. همچنین، او حکم تنزل درجه «رونی جکسون»، نماینده تگزاس را که به دلیل رفتار نامناسب در زمان پزشک کاخ سفید بودن، از درجه نظامی خود خلع شده بود، لغو کرد. این اقدامات نشان میدهد که وفاداری شخصی به ترامپ، بیش از هر معیار دیگری، در انتصابات و تصمیمگیریهای دولت او نقش داشته است.
این برکناری، قانونگذاران آمریکایی را نیز متعجب ساخت. فیلان بخش عمده روز را در کنگره به بحث و تبادل نظر درباره جزئیات کشتیسازی گذرانده بود و ظاهراً هیچ اطلاعی از برکناری قریبالوقوع خود نداشت. «جک رید»، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته نیروهای مسلح سنا، با ابراز نگرانی از این اقدام، گفت: «برکناری ناگهانی وزیر فیلان نگرانکننده است. من نگرانم که این نمونه دیگری از بیثباتی و ناکارآمدی باشد که وزارت دفاع را تحت ریاستجمهوری ترامپ و وزیر هگست تعریف کرده است.» این اظهارات، تأییدی بر تحلیلها درباره وضعیت نابسامان تصمیمگیری در بالاترین سطوح نظامی آمریکا است.
خروج فیلان در حالی رخ میدهد که پیش از این نیز هگست، وزیر دفاع، تعدادی از مقامات ارشد نظامی از جمله رئیس ستاد ارتش و دو ژنرال دیگر را برکنار کرده بود. این اقدامات، نشاندهنده یک پاکسازی گسترده در پنتاگون است که هدف آن حذف چهرههای مرتبط با دولتهای پیشین و تثبیت وفاداران به ترامپ است.
یکی از برجستهترین این برکناریها، اخراج «جفری کروز»، رئیس سازمان اطلاعات دفاعی پنتاگون، در سال گذشته بود. کروز پس از آن برکنار شد که ارزیابی اولیه آژانس تحت امر او نشان داد حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران، آنگونه که ترامپ ادعا کرده بود، گسترده و مؤثر نبوده است. این اقدام، به وضوح نشان میدهد که دولت آمریکا حتی حاضر نیست گزارشهای اطلاعاتی مستقل را بپذیرد و تنها به دنبال تأیید روایتهای خودساخته و تبلیغاتی است، حتی اگر این روایتها با واقعیت مغایرت داشته باشند. هگست همچنین دریاسالاران «شوشانا چتفیلد» و «لیزا فرانچتی»، رئیس ستاد مشترک ارتش «سیکیو براون جونیور»، ژنرال نیروی هوایی «تیموتی هاگ» و رئیس گارد ساحلی «لیندا فاگان» را نیز برکنار کرده است. این موج برکناریها، بیثباتی و تزلزل در ساختار فرماندهی نظامی آمریکا را به اوج خود رسانده است.
#آمریکا #ترامپ #پنتاگون #ایران #محاصره_دریایی #بی_ثباتی_آمریکا #اختلافات_داخلی #برکناری_مقامات #سیاست_خارجی_آمریکا #تنگه_هرمز
