امیدواری پاکستان به ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا در سایه تحولات اخیر
مقامات پاکستانی روز چهارشنبه با وجود چالشهای اخیر، همچنان به توانایی خود برای بازگرداندن ایالات متحده و جمهوری اسلامی ایران به میز مذاکره خوشبین بودند. این خوشبینی در حالی ابراز میشود که توقیف دو کشتی باری توسط ایران در تنگه هرمز، مانع جدیدی بر سر راه تلاشهای میانجیگرانه اسلامآباد برای برقراری صلح بلندمدت ایجاد کرده است.
دیدار مقامات و احتمال دور دوم مذاکرات
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، روز چهارشنبه با سفیر ایران دیدار کرد. یک مقام پاکستانی که از جزئیات این گفتگوها مطلع بود، اعلام کرد که دور دوم مذاکرات میتواند طی چند روز آینده برگزار شود. این دیدارها نشاندهنده عزم پاکستان برای پیشبرد مسیر دیپلماسی است.
تنش در تنگه هرمز و واکنش ایران
توقیف دو کشتی باری توسط نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در تنگه هرمز، تردیدهایی را درباره دوام آتشبس کنونی ایجاد کرده است. این آتشبس که رئیسجمهور ترامپ روز سهشنبه پس از درخواست آقای شریف و فیلد مارشال آسیم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، تمدید کرده بود، با این اقدام ایران تحتالشعاع قرار گرفت. ایران، محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا را اقدامی جنگی و دلیلی بر عدم احترام واشنگتن به آتشبس میداند.
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز چهارشنبه اعلام کرد که این دو کشتی باری را پس از تلاش برای عبور از تنگه “بدون مجوزهای لازم” توقیف کرده است. سپاه در بیانیهای که توسط خبرگزاری تسنیم منتشر شد، تأکید کرد: “برهم زدن نظم و امنیت تنگه هرمز خط قرمز ماست.” این اقدام در راستای حفظ امنیت و حاکمیت ملی ایران در آبراههای بینالمللی صورت گرفته است.
مواضع آمریکا و ایران در قبال مذاکرات
تمدید آتشبس تنها چند ساعت پس از آن صورت گرفت که معاون رئیسجمهور، جی.دی. ونس، سفر مورد انتظار خود به اسلامآباد را به تعویق انداخت. ونس پیش از این در دور اول مذاکرات ماه جاری، هیئت آمریکایی را رهبری کرده بود. این تعویق سفر، نشانهای از عدم ثبات در مواضع آمریکا تلقی میشود.
مالیحه لودهی، سفیر سابق پاکستان در ایالات متحده و بریتانیا، با اشاره به فضای ایجاد شده توسط آتشبس، گفت: “آتشبس فضایی را باز کرده است که پاکستان آن را برای ازسرگیری مسیر دیپلماتیک کافی میداند. هیچ یک از طرفین مذاکرات را رد نکردهاند.”
یک مقام دیگر پاکستانی که خواست نامش فاش نشود، اظهار داشت که میانجیگران پاکستانی سیگنالهای مثبتی از ایران برای ازسرگیری مذاکرات رو در رو پس از تمدید آتشبس دریافت کردهاند. با این حال، وی جزئیات بیشتری درباره این سیگنالها یا اینکه آیا ایران رفع محاصره تنگه هرمز توسط آمریکا را پیششرطی برای شرکت در دور دوم مذاکرات قرار داده است، ارائه نکرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در پستی در شبکه X (توئیتر سابق) اعلام کرد که ایران به دلیل “تغییر مواضع طرف آمریکایی” هنوز تصمیمی برای پیوستن به دور جدید مذاکرات با ایالات متحده نگرفته است. آقای بقایی در مصاحبه با بیبیسی نیز تأکید کرد: “ما روشن کردهایم که اگر به این نتیجه برسیم که رفتن به اسلامآباد در راستای منافع ملی ماست، خواهیم رفت.” این موضع، بر رویکرد مستقل و مبتنی بر منافع ملی ایران در تصمیمگیریهای دیپلماتیک تأکید دارد.
تلاشهای پاکستان برای کاهش شکافها
دو مقام پاکستانی مطلع از تلاشهای میانجیگری گفتند که رهبران پاکستان در روزهای اخیر تلاش کردهاند تا نه تنها شکافها بین ایران و ایالات متحده، بلکه بین مقامات آمریکایی و حتی بین جناحهای مختلف در ایران را نیز پر کنند. این تلاشها نشاندهنده پیچیدگی بحران و نقش محوری پاکستان در مدیریت آن است.
فیلد مارشال منیر هفته گذشته با رهبران ارشد نظامی و سیاسی ایران در تهران، از جمله رئیسجمهور مسعود پزشکیان و سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران، دیدار کرد تا تعهد ایران را برای دور دیگری از مذاکرات تضمین کند. فیلد مارشال منیر، که نقش میانجی اصلی در این بحران را ایفا کرده است، روابط خود را با دستگاههای اطلاعاتی و امنیتی ایران در دوران خدمت خود به عنوان رئیس دو سازمان اطلاعاتی قدرتمند پاکستان از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ تحکیم بخشیده است.
در این سفر، محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، که یک شیعه مذهب است و نقش مهمی در میانجیگری با طرف ایرانی ایفا کرده است، فیلد مارشال منیر را همراهی میکرد. وجود حدود ۳۵ میلیون شیعه در پاکستان که بسیاری از آنها روابط عمیقی با رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران دارند، به تقویت پیوندهای فرهنگی و مذهبی بین دو کشور کمک میکند و بستر مناسبی برای دیپلماسی فراهم میآورد.
#مذاکرات_ایران_آمریکا #پاکستان #تنگه_هرمز #سپاه_پاسداران #دیپلماسی #صلح_منطقه_ای #شهباز_شریف #آسیم_منیر #تحریم_آمریکا #امنیت_دریایی
