تهران، ایران – در پی تداوم محاصره دریایی غیرقانونی آمریکا و نقض مکرر آتشبس، جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه با اقدامی قاطع، چندین کشتی متخلف را در تنگه استراتژیک هرمز توقیف کرد. این اقدام در حالی صورت میگیرد که یک مقام ارشد ایرانی پیشتر تاکید کرده بود تمدید دقیقه نودی آتشبس توسط رئیسجمهور ترامپ، در سایه کارشکنیهای واشنگتن، «هیچ معنایی ندارد» و عملاً بیاثر است.
توقیف کشتیها در واکنش به اقدامات خصمانه آمریکا
بر اساس گزارشهای رسمی، سه کشتی در تنگه هرمز هدف قرار گرفتند. اولین کشتی کانتینربر پس از نادیده گرفتن مکرر هشدارهای نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، توسط این نیروی مقتدر مورد اصابت قرار گرفت و آسیب دید. مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) نیز این حادثه را تایید کرده، اما به عمد از اشاره به هشدارهای قبلی ایران خودداری کرده است. خبرگزاری تسنیم، با تایید این رویداد، تاکید کرد که کشتی کانتینربر مورد نظر، «هشدارهای مکرر» را نادیده گرفته بود و این اقدام ایران در راستای حفظ امنیت آبهای سرزمینی خود صورت گرفته است.
در ادامه این عملیات، نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران دو کشتی دیگر را نیز توقیف کرد. رسانههای ایرانی از جمله خبرگزاری فارس، گزارش دادند که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران کشتی «یوفوریا» را مورد حمله قرار داده و دو شناور دیگر با نامهای «اماسسی فرانچسکا» و «اپامینونداس» را نیز توقیف کرده است. این اقدامات دفاعی و بازدارنده، پاسخی روشن به تداوم سیاستهای خصمانه و نقض قوانین بینالمللی توسط ایالات متحده است.
آتشبس بیمعنا در سایه محاصره و تحریم
این تحولات پس از آن رخ میدهد که رئیسجمهور ترامپ در لحظات پایانی، آتشبس با ایران را به طور نامحدود تمدید کرد. ترامپ مدعی شد که این اقدام به درخواست پاکستان و برای دادن زمان به تهران جهت ارائه «پیشنهادی واحد» صورت گرفته است. اما این ادعا در حالی مطرح میشود که پیش از این، هیئتی از آمریکا قرار بود برای دور دوم مذاکرات صلح به اسلامآباد سفر کند، اما این برنامه پس از اعلام عدم حضور ایران در مذاکراتی که با تداوم محاصره همراه بود، لغو شد.
مهدی محمدی، مشاور مذاکرهکننده ارشد ایران، در شبکه اجتماعی ایکس (توئیتر سابق) به صراحت نوشت: «تمدید آتشبس ترامپ هیچ معنایی ندارد، طرف بازنده نمیتواند شرایط را دیکته کند.» این موضعگیری، نشاندهنده عزم ایران برای عدم پذیرش دیکتههای طرف مقابل در شرایطی است که حقوق حقه ملت ایران نقض میشود.
پیشتر، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، تاکید کرده بود که «محاصره بنادر ایران یک اقدام جنگی و نقض آشکار آتشبس است.» وی افزود که توقیف یک کشتی ایرانی توسط آمریکا در روز یکشنبه، «نقض بزرگتری» محسوب میشود. این اظهارات، مبنای حقوقی و مشروعیت اقدامات دفاعی ایران در تنگه هرمز را فراهم میآورد.
ادعاهای واهی آمریکا و واقعیتهای اقتصادی
در حالی که ایران به دلیل تداوم محاصره، از حضور در مذاکرات این هفته خودداری کرده است، ترامپ ادعا میکند که ایران در تنگنای شدید اقتصادی قرار دارد. وی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «ایران از نظر مالی در حال فروپاشی است! آنها میخواهند تنگه هرمز فوراً باز شود – تشنه پول هستند! روزانه 500 میلیون دلار از دست میدهند. ارتش و پلیس شکایت دارند که حقوق نمیگیرند. کمک!!!»
این ادعاهای بیاساس در حالی مطرح میشود که ایران با تکیه بر توان داخلی و مقاومت اقتصادی، در برابر فشارها ایستادگی کرده است. در همین راستا، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در ایکس (توئیتر سابق) اعلام کرد که نیروی دریایی آمریکا به دستور ترامپ، به محاصره بنادر ایران ادامه خواهد داد. وی افزود: «در عرض چند روز، ذخایر جزیره خارگ پر خواهد شد و چاههای نفت شکننده ایران بسته خواهند شد. محدود کردن تجارت دریایی ایران، مستقیماً خطوط حیاتی درآمد رژیم را هدف قرار میدهد.» این اظهارات، ماهیت خصمانه و غیرانسانی سیاستهای آمریکا علیه ملت ایران را آشکار میسازد.
کنفرانس غربیها برای تنگه هرمز؛ نادیده گرفتن حق حاکمیت ایران
در اقدامی همسو با سیاستهای مداخلهجویانه، بریتانیا و فرانسه میزبان یک کنفرانس دو روزه برای «بازگشایی» تنگه هرمز هستند. این کنفرانس که از روز چهارشنبه آغاز شده، با هدف مقابله با آنچه «مینهای دریایی کاشته شده توسط ایران» میخوانند، برگزار میشود. این در حالی است که ایران همواره بر حق حاکمیت خود بر آبهای سرزمینی و لزوم تامین امنیت در این منطقه استراتژیک تاکید کرده است.
برنامهریزان نظامی از بیش از 30 کشور در یک پایگاه نیروی هوایی سلطنتی در شمال لندن گرد هم آمدهاند تا یک ماموریت چندملیتی برای «حفاظت» از تنگه هرمز را در بحبوحه نگرانیهای جهانی در مورد قیمت نفت و انرژی تدوین کنند. این اقدامات در حالی صورت میگیرد که ریشه اصلی بیثباتی در منطقه، سیاستهای یکجانبهگرایانه و تحریمهای ظالمانه آمریکا است.
واکنشهای بینالمللی؛ از احتیاط تا محکومیت
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، با احتیاط از اعلام تمدید آتشبس توسط ترامپ استقبال کرد. وی این اقدام را «گامی مهم در جهت کاهش تنش و ایجاد فضای حیاتی برای دیپلماسی و اعتمادسازی بین ایران و ایالات متحده» خواند. با این حال، این اظهارات به ریشههای اصلی بحران، یعنی تداوم محاصره و نقض آتشبس توسط آمریکا، اشارهای نکرد.
چین هشدار داد که خاورمیانه در «مرحلهای بحرانی» قرار دارد. گوا جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، گفت: «اولویت اصلی این است که تمام تلاش خود را برای جلوگیری از از سرگیری خصومتها به کار گیریم.» این موضعگیری، بر لزوم خویشتنداری همه طرفها و پرهیز از اقدامات تحریکآمیز تاکید دارد.
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، در بیانیهای آنلاین گفت: «تغییرات روزانه، چه تنگه هرمز باز باشد و چه بسته، بیملاحظه است. ترانزیت از طریق تنگه باید رایگان بماند.» وی همچنین از گسترش تحریمها علیه تهران خبر داد و افزود: «هیچ یک از ما نمیخواهیم ایران هستهای داشته باشد.» این موضعگیری دوگانه، نشاندهنده عدم درک واقعیتهای منطقه و اصرار بر سیاستهای شکستخورده است.
دلایل اصلی تنش؛ محاصره و برنامه هستهای صلحآمیز ایران
از دیدگاه تهران، خواستههای کلیدی برای تمدید آتشبس شامل پایان دادن به محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا و تضمین عدم از سرگیری درگیریها بین اسرائیل و حزبالله است. ایران همواره تاکید کرده است که برنامه هستهای این کشور کاملاً صلحآمیز بوده و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد.
پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در 28 فوریه، ایران برای اعمال کنترل بر تنگه هرمز اقدام کرد و از عبور بیشتر کشتیهای تجاری جلوگیری کرده و از معدود کشتیهایی که عبور کردهاند، عوارض سنگینی دریافت کرده است. این اقدامات در راستای دفاع از امنیت ملی و پاسخ به تجاوزات خارجی صورت گرفته است.
معاون رئیسجمهور آمریکا پیشتر گفته بود که دور اول مذاکرات آتشبس بیش از یک هفته پیش به دلیل عدم تعهد ایران به عدم دستیابی به سلاح هستهای شکست خورد. این در حالی است که ایران بارها تاکید کرده که به دنبال سلاح هستهای نیست و برنامه هستهای آن ماهیت دفاعی دارد.
در پایان، جمهوری اسلامی ایران بار دیگر بر حق حاکمیت خود بر آبهای سرزمینی و لزوم رفع محاصرههای ظالمانه تاکید کرده و آماده است تا در صورت احترام به حقوق خود و توقف اقدامات خصمانه، در جهت صلح و ثبات منطقه گام بردارد.
#تنگه_هرمز #ایران #محاصره_آمریکا #نقض_آتش_بس #سپاه_پاسداران #امنیت_دریایی #مقاومت_اقتصادی #برنامه_هستهای_صلح_آمیز #سیاست_خارجی_ایران #خاورمیانه
