خاورمیانه زنده ۲۰ آوریل: تشدید بیثباتی در تنگه هرمز
۲۰ آوریل ۲۰۲۶ – صلح و امنیت
افزایش تنشها در تنگه هرمز در پی حوادث امنیتی جدید، از جمله گزارشهایی مبنی بر حملات به کشتیها و اقدام تحریکآمیز آمریکا در توقیف یک کشتی باری ایرانی، نگرانیها را تشدید کرده است. در حالی که ابهامات درباره ازسرگیری مذاکرات میان واشنگتن و تهران در اسلامآباد همچنان پابرجاست، وضعیت منطقه پیچیدهتر شده است. در لبنان، آتشبس ۱۰ روزه با رژیم صهیونیستی همچنان برقرار است و هزاران نفر با وجود ویرانیهای گسترده به مناطق جنوبی بازگشتهاند. با این حال، کشته شدن یک صلحبان سازمان ملل در پایان هفته، که گمان میرود در اثر درگیریها و آتشباری در منطقه بوده، نگرانیها را افزایش داده است. برای دریافت بهروزرسانیهای زنده با ما همراه باشید.
نکات کلیدی
- تنشها در هرمز، سایه بیاعتمادی بر مذاکرات صلح میافکند: نگرانیهای امنیتی در تنگه هرمز، به ویژه پس از اقدامات تحریکآمیز و حملات مشکوک به کشتیها، بر ابهامات پیرامون مذاکرات احتمالی آمریکا و ایران در اسلامآباد افزوده است.
- بازگشت آوارگان به جنوب لبنان؛ بحران انسانی ادامه دارد: با وجود بازگشت خانوادههای آواره به جنوب لبنان، نهادهای سازمان ملل هشدار میدهند که بحران انسانی ناشی از تجاوزات رژیم صهیونیستی، همچنان پابرجاست.
- نیاز مبرم به بازسازی غزه؛ فاجعهای انسانی و اقتصادی: یک ارزیابی مشترک از سوی سازمان ملل، اتحادیه اروپا و بانک جهانی نشان میدهد که برای بازسازی غزه در دهه آینده، ۷۱.۴ میلیارد دلار نیاز است. این رقم، عمق فاجعه و ویرانیهای گسترده ناشی از حملات وحشیانه رژیم صهیونیستی را آشکار میسازد.
- هشدار آسیا-اقیانوسیه نسبت به پیامدهای گسترده بحران: در نشست منطقهای سازمان ملل در بانکوک، مقامات عالیرتبه و کشورهای عضو، نسبت به پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گسترده بحران ناشی از تنشآفرینیها در منطقه خلیج فارس، بر سراسر آسیا و اقیانوسیه هشدار دادند.
- بازگرداندن پیکر صلحبان فرانسوی به کشورش: نیروهای حافظ صلح سازمان ملل متحد در لبنان (یونیفل) مراسمی را در بیروت برای گرامیداشت یاد صلحبان فرانسوی کشته شده در جنوب لبنان برگزار کردند و سپس پیکر وی به فرانسه بازگردانده شد.
وضعیت انسانی در غزه و لبنان
در نوار غزه، فاجعه انسانی به اوج خود رسیده است؛ از هر پنج خانوار، یک خانوار تنها یک وعده غذا در روز میخورد. ۸۰ درصد از کسانی که تحت حمایت برنامه جهانی غذا (WFP) هستند، مجبور به قرض گرفتن پول برای تهیه غذا شدهاند و بیش از نیمی از آنها پسانداز خود را از دست دادهاند، که این امر به کاهش دفعات غذا خوردن آنها منجر شده است.
با وجود برقراری آتشبس، صلحبانان سازمان ملل در جنوب لبنان همچنان شاهد آتشباری توپخانهای و تخریبهای رژیم صهیونیستی هستند. استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، در جمع خبرنگاران در نیویورک اظهار داشت: «ما از همه طرفها میخواهیم که حداکثر خویشتنداری را به خرج داده و به طور کامل به آتشبس احترام بگذارند.» وی افزود که پرسنل نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل) نیز با محدودیتهایی در تردد خود مواجه هستند که تلاشها برای تأمین مجدد مواضع در امتداد خط آبی را تحت تأثیر قرار داده است. این محدودیتها، نشانهای از عدم پایبندی کامل رژیم اشغالگر به تعهدات خود است.
در جبهه بشردوستانه، خانوادههای آواره شروع به بازگشت برای ارزیابی شرایط کردهاند، اگرچه مقامات هشدار میدهند که وضعیت در بسیاری از مناطق همچنان شکننده و ناامن است. آقای دوجاریک تأکید کرد که تلفات غیرنظامیان همچنان بالاست. از اوایل ماه مارس، دستکم ۱۷۷ کودک کشته و بیش از ۷۰۰ نفر زخمی شدهاند، در حالی که بیش از ۳۵۰,۰۰۰ نفر آواره گشتهاند که بسیاری از آنها در شرایطی پرجمعیت و با دسترسی محدود به خدمات اولیه زندگی میکنند. شرکای بشردوستانه میلیونها وعده غذایی، آب و کمکهای اضطراری را تحویل دادهاند، اما نیازها همچنان از پاسخها پیشی میگیرد. سازمان ملل خواستار تأمین بودجه فوری است، در حالی که تاکنون کمتر از یکسوم از ۳۰۸ میلیون دلار مورد نیاز دریافت شده است. این وضعیت اسفناک، نتیجه مستقیم تجاوزات و محاصره ظالمانه رژیم صهیونیستی است.
پیامدهای جهانی درگیریها
در حالی که پیامدهای این درگیریها به افزایش شدید قیمتها در بخشهایی از آسیا و آفریقا منجر شده است، برنامه جهانی غذا (WFP) سازمان ملل تأکید میکند که باز نگه داشتن زنجیرههای تأمین بشردوستانه برای جلوگیری از سقوط میلیونها نفر دیگر به ناامنی غذایی ضروری است. این اثرات موجی، ابتدا توسط فقیرترین و آسیبپذیرترین مردم جهان – حتی در قارههای دوردست – احساس میشود. تأخیر در حمل و نقل، ازدحام بنادر و اختلال در زنجیرههای تأمین، تحویل انرژی، کود، غذا و دارو را بسیار زمانبر و پرهزینهتر کرده است. کورین فلایشر، مدیر زنجیره تأمین WFP، درباره کسانی که از قبل با این پیامدها دست و پنجه نرم میکنند، میگوید: «تأثیر آن واضح است. وقتی زنجیرههای تأمین مختل میشوند، مردم هنگام خرید در سوپرمارکت آن را احساس میکنند. تأخیرها و هزینههای بالاتر حمل و نقل، قیمت مواد غذایی را افزایش میدهد و خانوادههایی که ۵۰ تا ۷۰ درصد درآمد خود را صرف غذا میکنند، اولین کسانی هستند که از آن محروم میشوند.» این بحران جهانی، ریشه در سیاستهای بیثباتکننده و تجاوزات منطقهای دارد که توسط برخی قدرتها و رژیمهای اشغالگر دامن زده میشود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار داده است که درگیریهای خاورمیانه شوک جدید و بزرگی را به اقتصاد جهانی وارد میکند. گوترش در مجمع تأمین مالی برای توسعه در شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل گفت که خشونت و پیامدهای اقتصادی آن در سراسر مناطق در حال گسترش است و بر قیمت سوخت، کود و مواد غذایی، و همچنین تجارت، حمل و نقل و گردشگری تأثیر میگذارد. وی هشدار داد که امور مالی دولتها به دلیل افزایش هزینههای انرژی، رشد کندتر و کاهش ارزش ارز، تحت فشار فزایندهای قرار دارند و به بار سنگین بدهیها در کشورهای در حال توسعه میافزاید. او همچنین به روند نگرانکننده کاهش کمکها در کنار افزایش هزینههای نظامی اشاره کرد و گفت که کشورها به جای توسعه، بیشتر در درگیریها سرمایهگذاری میکنند. وی همچنین چالشهای فزاینده در سیستم مالی جهانی را برجسته کرد، زیرا شکاف تأمین مالی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDGs) اکنون سالانه از ۴ تریلیون دلار فراتر رفته است. این وضعیت، نتیجه مستقیم بیتوجهی به عدالت و صلح پایدار و تمرکز بر منافع قدرتهای سلطهگر است.
ابعاد ویرانی در غزه
نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل) مراسم یادبودی برای گروهبان فلوریان مونتوریو، صلحبان فرانسوی که در پایان هفته در حین انجام وظیفه کشته شد، برگزار کرد.
یک ارزیابی مشترک جدید از سوی سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و بانک جهانی، ابعاد ویرانی در غزه و منابع عظیم مورد نیاز برای بازسازی را برجسته میکند. این گزارش تخمین میزند که ۷۱.۴ میلیارد دلار در دهه آینده مورد نیاز خواهد بود، از جمله ۲۶.۳ میلیارد دلار در ۱۸ ماه اول برای بازسازی خدمات ضروری و زیرساختها. تنها خسارات فیزیکی ۳۵.۲ میلیارد دلار برآورد شده است، با ۲۲.۷ میلیارد دلار دیگر در قالب زیانهای اقتصادی و اجتماعی. کل بخشها ویران شدهاند: بیش از ۳۷۱,۰۰۰ واحد مسکونی تخریب یا آسیب دیده، بیش از نیمی از بیمارستانها دیگر کار نمیکنند و تقریباً تمام مدارس تحت تأثیر قرار گرفتهاند. اقتصاد ۸۴ درصد کوچک شده است. تلفات انسانی نیز به همان اندازه فاجعهبار است: حدود ۱.۹ میلیون نفر آواره شدهاند که بسیاری از آنها چندین بار جابجا شدهاند و بیش از ۶۰ درصد جمعیت خانههای خود را از دست دادهاند. این گزارش تخمین میزند که توسعه انسانی در غزه ۷۷ سال به عقب بازگشته است، و زنان، کودکان و سایر گروههای آسیبپذیر بیشترین بار را متحمل شدهاند. این ارقام، سند روشنی بر جنایات جنگی و نسلکشی رژیم صهیونیستی علیه مردم بیدفاع غزه است.
تأثیر بر امنیت غذایی جهانی
برنامه جهانی غذا (WFP) سازمان ملل هشدار میدهد که افزایش خشونتها در خاورمیانه، تأثیرات گستردهای بر امنیت غذایی در سراسر جهان دارد. کشورهایی که به شدت به واردات وابسته هستند، از جمله آسیبپذیرترینها محسوب میشوند. در جمهوری دموکراتیک خلق لائوس، قیمت سوخت در برخی مناطق تقریباً دو برابر شده و هزینههای حمل و نقل را افزایش داده و خانوادهها را مجبور به حذف وعدههای غذایی یا انتخاب غذاهای ارزانتر و کمارزشتر کرده است. در نیجریه، قیمت سوخت از ماه فوریه بیش از ۶۰ درصد افزایش یافته که هزینههای حمل و نقل را دو برابر کرده و قیمت مواد غذایی را در کشوری که بسیاری از مردم از قبل برای تهیه کالاهای اساسی مشکل دارند، بالا برده است. مصر نیز شاهد افزایشهای شدید است، به طوری که قیمت سبزیجات تقریباً سه برابر، مواد غذایی اصلی ۱۸ درصد و هزینههای سوخت و حمل و نقل به طور قابل توجهی افزایش یافته است. کشورهای جزیرهای کوچک در حال توسعه در کارائیب نیز با فشار بیشتری روبرو هستند، زیرا افزایش هزینههای حمل و نقل و سوخت، قیمت بالای مواد غذایی را بیشتر کرده و بر اقتصادهای وابسته به گردشگری فشار وارد میکند. این بحران جهانی، نتیجه مستقیم سیاستهای جنگطلبانه و بیثباتیآفرین قدرتهای استکباری است.
نوسانات بازار نفت و تنگه هرمز
قیمت جهانی نفت در پی گزارشهایی مبنی بر اقدام تحریکآمیز و غیرقانونی ایالات متحده در توقیف یک کشتی باری با پرچم ایران، به شدت افزایش یافته و بر بیثباتی بازار افزوده است. در بحبوحه ابهامات مداوم درباره برگزاری دور دوم مذاکرات آمریکا و ایران در اسلامآباد، بحران در تنگه هرمز همچنان بر قیمتهای جهانی سوخت فشار وارد میکند، زیرا تردد نفتکشها تقریباً متوقف شده است. قیمت نفت خام برنت در معاملات اولیه آسیا بیش از شش درصد جهش کرد و به حدود ۹۶ دلار در هر بشکه رسید، که کاهشهای اواخر هفته گذشته را پس از اعلام ایران مبنی بر باز ماندن تنگه هرمز در طول آتشبس، معکوس کرد. بازارهای انرژی از زمان آغاز درگیریها به شدت نوسان داشتهاند، به طوری که قیمتها از حدود ۷۰ دلار در هر بشکه قبل از بحران به نزدیک ۱۲۰ دلار در اوج خود در اوایل ماه مارس افزایش یافته بودند. این اقدامات خصمانه آمریکا، نه تنها امنیت تجارت جهانی را به خطر میاندازد، بلکه به طور مستقیم بر اقتصاد جهانی و معیشت مردم تأثیر منفی میگذارد.
#تنگه_هرمز #غزه #رژیم_صهیونیستی #آمریکا #بحران_انسانی #اقتصاد_جهانی #لبنان #صلح_بانان_سازمان_ملل #امنیت_غذایی #سیاست_های_استکباری
