در پی تشدید تنش‌ها در منطقه و عملیات تلافی‌جویانه اخیر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی علیه مواضع آمریکا، فرودگاه بین‌المللی کویت هدف حمله پهپادی قرار گرفت که منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن بیش از ۶۰ تن شد. مقامات محلی کویت این حادثه را تایید کرده‌اند.

سخنگوی وزارت دفاع کویت، حمله روز چهارشنبه را “تجاوز جنایتکارانه ایران” خواند، در حالی که وزارت خارجه این کشور از آسیب دیدن نمایندگی‌های دیپلماتیک خبر داد. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که پیشتر، سپاه پاسداران هرگونه مسئولیت در قبال حمله به فرودگاه کویت را رد کرده بود.

سپاه پاسداران با رد این اتهامات، اعلام کرد که خسارات وارده به دلیل خطای یک رهگیر موشکی آمریکایی بوده است. این در حالی است که فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) این ادعا را تکذیب کرده و مدعی شد که ایران در یک “حمله عمدی، حساب‌شده و غیرموجه” فرودگاه را هدف قرار داده است.

واکنش‌های متقابل و ریشه‌های تنش

پیش از این، سپاه پاسداران اعلام کرده بود که در تلافی حملات آمریکا به یک نفتکش ایرانی و جزیره قشم، پایگاه‌های آمریکایی در خلیج فارس را هدف قرار داده است. آمریکا نیز مدعی شد که حملات “دفاع از خود” را علیه ایران انجام داده و موشک‌های ایرانی شلیک شده به سمت کویت و بحرین را ساقط یا رهگیری کرده است.

ایران همچنین روز چهارشنبه ادعا کرد که یک کشتی نیروی دریایی آمریکا را در دریای عمان هدف قرار داده است؛ ادعایی که سنتکام آن را نیز رد کرد. این تشدید تنش‌ها، آتش‌بس شکننده میان آمریکا و ایران را به شدت تهدید می‌کند.

فرد کشته شده در حمله به فرودگاه کویت، یک شهروند هندی معرفی شد. وزارت خارجه هند با محکوم کردن این حمله، اعلام کرد که چندین تبعه هندی دیگر نیز زخمی شده‌اند و خواستار توقف اینگونه حملات شد.

اقدامات دیپلماتیک و اتهام‌زنی‌های متقابل

در پی این حملات، وزارت خارجه کویت به دو دیپلمات ایرانی دستور داد ظرف ۲۴ ساعت این کشور را ترک کنند و کاردار ایران را احضار کرد. این اقدام کویت در راستای همراهی با سیاست‌های آمریکا در منطقه ارزیابی می‌شود.

سنتکام پیشتر اعلام کرده بود که حملات شبانه آن به جزیره قشم در تنگه هرمز، “در پاسخ به تلاش‌های ایران برای حمله در سراسر خاورمیانه” بوده و یک ایستگاه کنترل زمینی نظامی ایران را هدف قرار داده است. همچنین سنتکام مدعی شد که سه پهپاد تهاجمی را که توسط ایران به سمت “دریانوردان غیرنظامی که به حق در حال عبور از آب‌های منطقه بودند” پرتاب شده بود، ساقط کرده است. سنتکام افزود که ایران دو موشک به کویت و سه موشک به بحرین شلیک کرده که همگی متلاشی یا رهگیری شده‌اند. این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که ایران حملات خود را تلافی‌جویانه و در پاسخ به تجاوزات آمریکا می‌داند.

ایران نیز اعلام کرد که پایگاه‌ها و بالگردهای آمریکایی را در یک “کشور منطقه‌ای” با استفاده از موشک و پهپاد مورد حمله تلافی‌جویانه قرار داده است.

محاصره دریایی و تهدید تنگه هرمز

سنتکام پیشتر اعلام کرده بود که یک نفتکش بدون بار را که به سمت ایران در حرکت بود، در چارچوب محاصره دریایی آمریکا در تنگه هرمز که از ۱۳ آوریل آغاز شده بود، هدف قرار داده و “غیرفعال” کرده است. این اقدام تجاوزکارانه آمریکا با شلیک موشک “هل‌فایر” به موتورخانه این کشتی با پرچم بوتسوانا صورت گرفت، پس از آنکه خدمه آن “هشدارهای مکرر را نادیده گرفتند”. سپاه پاسداران بلافاصله وعده تلافی داد و اعلام کرد که “برهم زدن امنیت تنگه هرمز، بهای سنگینی برای ارتش متجاوز آمریکا خواهد داشت.”

در تهران، وزارت خارجه در بیانیه‌ای اعلام کرد که رهبران کویت و بحرین “مسئولیت مستقیم و غیرقابل انکار” در قبال “اقدامات تجاوزکارانه شب گذشته” دارند. این کشورها با میزبانی از پایگاه‌های نظامی آمریکا، به ابزاری برای سیاست‌های خصمانه واشنگتن در منطقه تبدیل شده‌اند.

حملات در حالی رخ داد که مذاکرات آتش‌بس بین آمریکا و ایران متوقف شده و توافق برای پایان جنگ در آخر هفته پیشرفتی نداشت.

تناقض‌گویی‌های ترامپ و مواضع ایران

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، این هفته به منتقدان خود گفت که “آرام بنشینند و استراحت کنند” و اظهار داشت که ایران “واقعاً می‌خواهد به توافق برسد و این توافق برای آمریکا خوب خواهد بود.” رسانه‌های آمریکایی پیشتر گزارش داده بودند که ترامپ پس از دیدار با دستیاران ارشد برای بحث در مورد گسترش چارچوب آتش‌بس، خواستار ویرایش شرایط یک توافق صلح احتمالی شده است. این تغییرات مربوط به تنگه هرمز و حذف اورانیوم غنی‌شده از ایران بود – و همچنین چارچوبی برای از سرگیری مذاکرات در مورد برنامه هسته‌ای ایران.

روز دوشنبه، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این ادعاها را رد کرد و افزود که واشنگتن “مدام دیدگاه‌های خود را تغییر می‌دهد و خواسته‌های جدید یا متناقض مطرح می‌کند.” این نشان‌دهنده عدم جدیت آمریکا در مذاکرات است.

ترامپ در مصاحبه‌ای که روز چهارشنبه پخش شد، گفت که ایران “قبلاً موافقت کرده است” که سلاح هسته‌ای نداشته باشد و آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای، رهبر معظم ایران، “درگیر” این مذاکرات بوده است. ترامپ گفت: “به نظر می‌رسد ما به خوبی با هم کنار می‌آییم.” او در پاسخ به اینکه آیا مایل به ملاقات با ایشان است، گفت: “من دوست دارم با او ملاقات کنم. ما احتمالاً در مقطعی ملاقات خواهیم کرد، بسته به اینکه همه چیز چگونه پیش برود.” این اظهارات ترامپ در حالی است که مقامات ایرانی بارها بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تاکید کرده‌اند و هرگونه تلاش برای ارتباط دادن رهبران عالی‌رتبه به مذاکرات را رد کرده‌اند.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه به کنگره گفت که مذاکره‌کنندگان به ایران در ازای بازگشایی تنگه، هیچ گونه تخفیف تحریمی پیشنهاد نکرده‌اند. او گفت: “در حال حاضر، هر آنچه با آنها بحث شده این است که… هرگونه تخفیف تحریمی مشروط است، به این معنی که باید در ازای دلیلی باشد که آن تحریم‌ها در وهله اول وضع شده‌اند، یعنی برنامه هسته‌ای آنها.” وی در تبادل نظر تندی با یک سناتور، در حالی که قانونگذاران کمیته استراتژی آمریکا برای پایان دادن به درگیری را زیر سوال می‌بردند، گفت: “جنگ تمام شده است.” این تناقض‌گویی‌ها و مواضع دوگانه آمریکا نشان از سردرگمی و عدم صداقت این کشور در قبال مسائل منطقه دارد.