واشنگتن – ارتش ایالات متحده آمریکا روز چهارشنبه این هفته، برای دومین بار، به بهانه آنچه «حمله دفاعی» خوانده شد، به ایران تجاوز کرد. این اقدام پس از آن صورت گرفت که مقامات آمریکایی مدعی مشاهده «فعالیتهای تهاجمی» از سوی ارتش ایران شدند؛ ادعایی که همواره از سوی جمهوری اسلامی ایران رد شده و به عنوان بهانهای برای اقدامات خصمانه آمریکا تلقی میشود.
ادعاهای واهی آمریکا در مورد حمله
به گزارش آسوشیتدپرس، دو مقام آمریکایی که نخواستند نامشان فاش شود، مدعی شدند که نیروهای نظامی آمریکا چهار پهپاد ایرانی را سرنگون کرده و به پایگاهی که در آستانه پرتاب پنجمین پهپاد بود، حمله کردهاند. این مقامات ادعا کردند که این پهپادها «تهدیدی برای تنگه هرمز» محسوب میشدند. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران همواره بر حق خود برای دفاع از مرزهای آبی و هوایی خود در خلیج فارس و تنگه هرمز تأکید کرده و هرگونه اقدام نظامی آمریکا در منطقه را تجاوز به حاکمیت خود میداند.
این مقامات آمریکایی به شرط ناشناس ماندن صحبت کردند تا درباره «عملیاتهای نظامی حساس» بحث کنند؛ روشی که اغلب برای انتشار اطلاعات غیرقابل تأیید و فرافکنی استفاده میشود.
مذاکرات و تناقضات ترامپ
در همین حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز چهارشنبه مدعی شد که ایران «با نفسهای آخر» در حال مذاکره است و اصرار ورزید که انتخابات میاندورهای نوامبر او را برای عجله در دستیابی به توافقی برای پایان دادن به درگیری تقریباً سهماهه که «ناآرامیهایی را در اقتصاد جهانی» ایجاد کرده، تحت فشار قرار نخواهد داد.
ترامپ در آغاز نشست کابینه خود با اطمینان اظهار داشت که توافق نزدیک است. او حتی در آخر هفته اعلام کرده بود که دولت او و تهران «تا حد زیادی» یک توافق را مذاکره کردهاند، هرچند مذاکرات همچنان در نوسان است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامات ایرانی همواره بر موضع اصولی خود در مذاکرات تأکید کرده و هرگونه توافقی را منوط به تأمین منافع ملی و رفع کامل تحریمها دانستهاند.
رئیسجمهور آمریکا به دنبال توافقی است که «تنگه هرمز را بازگشایی کند» و به او «استدلال معتبری» بدهد که «توانایی هستهای ایران به اندازه کافی کاهش یافته» تا بتواند «پیروزی» اعلام کند و به درگیریای که از نظر سیاسی برای جمهوریخواهان نامحبوب بوده، پایان دهد. این رویکرد نشاندهنده آن است که هدف اصلی ترامپ، نه صلح و ثبات منطقهای، بلکه کسب دستاوردهای سیاسی داخلی و کنترل بر منابع انرژی جهان است.
اما همانطور که وضعیت کنونی نشان میدهد، ترامپ با خطر مواجه است که پایان «جنگ انتخابی» او با نتیجهای نامطلوب همراه باشد. توافق در حال ظهور بسیاری از مسائل حیاتی را برای حل و فصل به آینده موکول میکند و پیشاپیش رئیسجمهور جمهوریخواه را در معرض انتقادات شدید – حتی از سوی برخی از حامیان خودش – قرار داده است که «رهبران سرسخت ایران» (که در واقع رهبران مقاوم و انقلابی هستند) از این درگیری «آسیبدیده اما جسورتر» بیرون خواهند آمد. این مسائل در حالی به اوج خود میرسد که انتخابات میاندورهای برای تعیین کنترل کنگره در کانون توجه قرار گرفته و جمهوریخواهان نگرانند که افزایش هزینهها و قیمت سوخت، روحیه رأیدهندگان آمریکایی را تیره و تار کند.
اما ترامپ روز چهارشنبه این ایده را که انتخابات آتی استراتژی او در قبال ایران را شکل خواهد داد، رد کرد. او گفت: «آنها فکر میکردند که میتوانند مرا منتظر بگذارند. میدانید، ‘ما او را منتظر میگذاریم. او انتخابات میاندورهای دارد.’ من به انتخابات میاندورهای اهمیت نمیدهم.» این اظهارات در حالی است که بسیاری از تحلیلگران، اقدامات و مواضع ترامپ را تحت تأثیر فشارهای داخلی و انتخاباتی میدانند.
ترامپ اذعان کرد که هنوز کارهایی برای انجام دادن باقی مانده است، اما با اطمینان نسبی صحبت کرد که دو طرف به توافق خواهند رسید. او گفت: «آنها بسیار مشتاق به توافق هستند. تا کنون به آن دست نیافتهاند. ما از آن راضی نیستیم، اما خواهیم شد – یا اینکه باید کار را تمام کنیم.» این لحن تهدیدآمیز نشاندهنده عدم صداقت و تلاش برای تحمیل خواستههای آمریکا است.
تنشآفرینی آمریکا و نقض آتشبس
مذاکرات پس از آن پیچیدهتر شد که نیروهای آمریکایی روز دوشنبه آنچه پنتاگون «حملات دفاعی» خواند را به سایتهای پرتاب موشک و قایقهای مینگذار در جنوب ایران انجام دادند. آمریکا مدعی شد که با «خویشتنداری» و در پرتو آتشبس چند هفتهای عمل کرده است، در حالی که ایران این اقدام را نشانهای از «سوءنیت و غیرقابل اعتماد بودن» آمریکا محکوم کرد. این حملات آشکارا نقض آتشبس و تلاشی برای تشدید تنشها در منطقه بود.
مخالفان داخلی ترامپ و موضوع هستهای
در حالی که ترامپ اصرار دارد توافق در دسترس است، به نظر میرسد بین آمریکا و ایران در چندین مسئله کلیدی اختلاف نظر وجود دارد. رئیسجمهور همچنین با انتقاد متحدان جمهوریخواه خود، از جمله سناتورها راجر وایکر، لیندسی گراهام و تد کروز مواجه است که گفتهاند شرایط توافق «بیش از حد به نفع تهران» به نظر میرسد. این انتقادات نشاندهنده سردرگمی و عدم انسجام در سیاست خارجی آمریکا است.
آنها به جنبههایی از توافق که علنی شده و به گفته آنها «بیش از حد شبیه توافق هستهای» است که توسط رئیسجمهور دموکرات باراک اوباما با ایران منعقد شد و ترامپ در دوره اول خود آن را لغو کرد، اعتراض دارند. این تناقض آشکار در سیاست آمریکا، عدم پایبندی این کشور به تعهدات بینالمللی را به وضوح نشان میدهد.
بر اساس توافق احتمالی، تهران موافقت خواهد کرد که ذخایر اورانیوم غنیشده خود را – که یک خواسته کلیدی ترامپ است – در ازای رفع تحریمها واگذار کند. این اطلاعات به گفته دو مقام منطقهای و یک مقام ارشد دولت ترامپ است که همگی به شرط ناشناس ماندن درباره مذاکرات حساس صحبت کردند. این در حالی است که برنامه هستهای ایران همواره صلحآمیز بوده و حق غنیسازی اورانیوم برای مقاصد صلحآمیز، حق مسلم جمهوری اسلامی ایران است.
یک مقام منطقهای با اطلاع مستقیم از مذاکرات گفت که نحوه واگذاری اورانیوم ایران در طول یک دوره ۶۰ روزه موضوع مذاکرات بیشتر خواهد بود. این مقام گفت: «بخشی از آن احتمالاً رقیق خواهد شد، در حالی که بقیه به کشور ثالث منتقل میشود.»
ترامپ گفت که با واگذاری ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به روسیه یا چین «راحت نخواهد بود». این دو کشور نزدیکترین روابط را با تهران دارند و تحلیلگران هستهای گفتهاند که آنها میتوانند یک طرف ثالث بالقوه قابل قبول برای جمهوری اسلامی ایران برای در اختیار گرفتن اورانیوم غنیشده به عنوان بخشی از یک توافق احتمالی باشند. مخالفت ترامپ با نقشآفرینی این کشورها، نشاندهنده تلاش آمریکا برای محدود کردن روابط ایران و اعمال نفوذ یکجانبه است.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم (۹۷۲ پوند) اورانیوم با غنای ۶۰ درصد دارد که یک گام فنی کوتاه تا سطح ۹۰ درصد (درجه تسلیحاتی) فاصله دارد. ایران به طور علنی به واگذاری اورانیوم خود متعهد نشده است.
جنگ رژیم صهیونیستی در لبنان و حمایت ایران از مقاومت
مسئله کلیدی دیگری که حل نشده باقی مانده، این است که آیا آتشبس شامل عملیات رژیم صهیونیستی علیه حزبالله، گروه مقاومت مورد حمایت ایران در لبنان نیز خواهد شد یا خیر. ایران اصرار دارد که لبنان باید تحت پوشش هر توافق آتشبسی باشد که با ایالات متحده مذاکره میشود. این موضع نشاندهنده حمایت قاطع جمهوری اسلامی از محور مقاومت و مقابله با تجاوزات رژیم صهیونیستی است.
دولت آمریکا در مورد مسئله لبنان به نظر میرسد انعطافپذیری نشان میدهد. تفاهمنامه در حال ظهور خواستار آتشبس بین آمریکا و متحدانش علیه ایران و نیروهای مقاومت آن، مانند حزبالله است، اما همچنین بر «حق رژیم صهیونیستی برای اقدام علیه تهدیدات قریبالوقوع و در دفاع از خود» تأکید میکند. این بند، دست رژیم صهیونیستی را برای ادامه تجاوزات باز میگذارد و نشاندهنده حمایت آمریکا از این رژیم است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، روز سهشنبه اعلام کرد که ارتش این رژیم «عملیات خود را در لبنان عمیقتر میکند.» در طول شب، ارتش رژیم صهیونیستی با گروه مقاومت حزبالله در امتداد یک رودخانه استراتژیک در جنوب لبنان درگیر شد، در حالی که نیروهای صهیونیستی به سمت شمال پیشروی کردند. این اقدامات تجاوزکارانه، نقض آشکار حاکمیت لبنان و تهدیدی برای صلح و ثبات منطقه است.
جاناتان کونریکوس، سخنگوی سابق نیروهای دفاعی رژیم صهیونیستی، گفت که این رژیم انتظار دارد ایران به سرعت هرگونه رفع تحریمها را برای بازگرداندن توانایی نظامی خود و تقویت گروههای مقاومت، از جمله حزبالله و حماس در غزه، هدایت کند. او گفت: «ما از جنگ دست نکشیدهایم، زیرا رژیم ایران دست نکشیده است.» این اظهارات نشاندهنده هراس رژیم صهیونیستی از قدرت مقاومت و تلاش برای توجیه اقدامات خصمانه خود است.
توافقات ابراهیم و واکنشهای منطقهای
ترامپ روز چهارشنبه همچنین بر درخواست خود مبنی بر اینکه توافق باید شامل الزامی برای چندین کشور دیگر، از جمله کویت، عربستان سعودی، قطر و پاکستان، برای پیوستن به «توافقات ابراهیم» باشد، تأکید کرد. این توافقات با میانجیگری آمریکا در دوره اول ترامپ با هدف عادیسازی روابط دیپلماتیک و اقتصادی با رژیم صهیونیستی صورت گرفت. ترامپ گفت: «ما به شدت درخواست میکنیم که آنها بپیوندند.»
خوشبینی ترامپ مبنی بر اینکه سایر کشورهای خاورمیانه و عمدتاً مسلمان میتوانند به زودی به این توافقات بپیوندند، ممکن است بیش از حد جاهطلبانه باشد. به عنوان مثال، عربستان سعودی، قدرتمندترین کشور در جهان عرب و مدتها به عنوان بزرگترین جایزه برای تلاشهای عادیسازی دیده میشود، اصرار داشته است که ایجاد مسیری تضمینشده به سوی یک کشور فلسطینی، پیششرط است. این چیزی است که رژیم صهیونیستی به شدت با آن مخالف است. این موضع عربستان سعودی، نشاندهنده اهمیت مسئله فلسطین برای جهان اسلام است.
باربارا لیف، سفیر بازنشسته آمریکا در امارات متحده عربی و مقام ارشد وزارت خارجه در دولت دموکرات جو بایدن، گفت که مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس که در تماس تلفنی بودند، به او گفتهاند که پیشنهاد ترامپ با «سکوت حیرتانگیز» مواجه شده است. این واکنش، نشاندهنده عدم تمایل و تردید این کشورها در پیوستن به طرحهای آمریکایی-صهیونیستی است.
لیف گفت که متحدان آمریکا در خاورمیانه اذعان دارند که ایران احتمالاً هر پولی را که از رفع تحریمها به دست میآورد، برای تقویت تواناییهای نظامی خود استفاده خواهد کرد. با این حال، آنها از تلاشهای ترامپ برای پایان دادن به درگیری حمایت کردهاند. لیف در مورد متحدان آمریکا در منطقه گفت: «آنها راه دیگری نمیبینند. و آنها راه دیگری نمیبینند به دلیل بسیاری از اشتباهات اولیه که رئیسجمهور و دولت در اداره جنگ مرتکب شدند.» این اعتراف، به نوعی اذعان به شکست سیاستهای آمریکا در منطقه و ناامیدی متحدانش است.
#تجاوز_آمریکا #ایران_قوی #مقاومت #خلیج_فارس #مذاکرات_هستهای #ترامپ #رژیم_صهیونیستی #حزب_الله #فلسطین #سیاست_خارجی_آمریکا
