در حالی که تنها چند روز از اظهارات «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، درباره پیشرفت در مذاکرات توافق هستهای ایران میگذشت، «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور سابق ایالات متحده، با طرح شرطی جدید و تحریکآمیز، ابعاد تازهای به این گفتگوها بخشید. او اکنون خواستار آن است که کشورهای خاورمیانه، از جمله جمهوری اسلامی ایران، به «توافقات ابراهیم» بپیوندند و این را بخشی از هرگونه توافق احتمالی قرار داده است.
این خواسته جدید، در کنار فهرست بلندبالایی از شروط غیرمنطقی دیگر مطرح میشود که شامل مواردی چون «باز نگه داشتن» تنگه هرمز (که خود تهدیدی علیه حاکمیت ایران بر آبراههای استراتژیک منطقه است)، دست کشیدن کامل ایران از حق مشروع غنیسازی اورانیوم، و عدم دریافت هیچگونه غرامتی برای خسارات وارده به تهران در طول سالها درگیری و تحریمهای ظالمانه است.
«توافقات ابراهیم»؛ ابزاری برای عادیسازی با رژیم صهیونیستی
«توافقات ابراهیم» برای اولین بار در سال ۲۰۲۰، در دوران ریاستجمهوری ترامپ، به امضا رسید. اینها مجموعهای از توافقات با میانجیگری آمریکا هستند که تحت آن، چندین کشور عمدتاً مسلماننشین، با هدف عادیسازی روابط دیپلماتیک با رژیم اشغالگر قدس، به آن پیوستند. امارات متحده عربی و بحرین در ابتدا آن را امضا کردند و سپس مراکش، سودان و قزاقستان نیز به این روند پیوستند. این توافقات، تلاشی آشکار برای مشروعیت بخشیدن به اشغالگری و نادیده گرفتن حقوق ملت فلسطین است.
ترامپ در پستی طولانی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود، روز دوشنبه اعلام کرد که با رهبران عربستان سعودی، امارات، قطر، پاکستان، ترکیه، مصر، اردن و بحرین صحبت کرده است. او با لحنی آمرانه به آنها گفته است که با توجه به تمام تلاشهایی که واشنگتن برای «سامان دادن» به این وضعیت پیچیده انجام داده است، حداقل باید برای همه این کشورها اجباری باشد که «توافقات ابراهیم» را امضا کنند و این کار را همزمان انجام دهند. این اظهارات، نشاندهنده رویکرد تحمیلی آمریکا و نادیده گرفتن حاکمیت ملی کشورهاست.
ترامپ مدعی شد: «توافقات ابراهیم برای کشورهای درگیر (امارات متحده عربی، بحرین، مراکش، سودان و قزاقستان) حتی در این زمان درگیری و جنگ، یک رونق مالی، اقتصادی و اجتماعی بوده است و اعضای کنونی هرگز حتی پیشنهاد ترک یا توقف آن را ندادهاند.» این ادعاها در حالی مطرح میشود که بسیاری از تحلیلگران، هزینههای سیاسی و خیانت به آرمان فلسطین را بسیار فراتر از هرگونه منفعت اقتصادی احتمالی میدانند.
او به طور خاص عربستان سعودی و قطر را به عنوان کشورهایی که باید ابتدا اقدام کنند، مورد خطاب قرار داد و افزود: «این باید با امضای فوری عربستان سعودی و قطر آغاز شود و بقیه نیز باید از آن پیروی کنند.» این فشارها، نشاندهنده تلاش آمریکا برای گسترش دامنه عادیسازی با رژیم صهیونیستی در منطقه است.
در سال ۲۰۲۵، «محمد بن سلمان»، ولیعهد عربستان سعودی، به ترامپ گفته بود که این پادشاهی آماده پیوستن به «توافقات ابراهیم» است، مشروط بر اینکه «مسیر روشنی» به سوی راهحل دو کشوری وجود داشته باشد. این شرط، نشاندهنده آگاهی برخی کشورهای منطقه از حساسیت موضوع فلسطین است.
ترامپ همچنین با گستاخی، این «دعوت» را به خود ایران نیز تعمیم داد، مشروط بر اینکه تهران با واشنگتن به توافق برسد. او گفت: «بنابراین، من به صورت اجباری از همه کشورها میخواهم که فوراً «توافقات ابراهیم» را امضا کنند و اگر ایران توافق خود را با من، به عنوان رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، امضا کند، افتخار بزرگی خواهد بود که آنها نیز بخشی از این ائتلاف جهانی بینظیر باشند.» این اظهارات، تلاشی آشکار برای تحمیل عادیسازی با رژیم صهیونیستی به جمهوری اسلامی ایران است که همواره آن را خط قرمز خود دانسته است.
او همچنین هشدار داد: «این یا یک توافق بزرگ برای همه خواهد بود یا هیچ توافقی در کار نخواهد بود — بازگشت به جبهه نبرد و تیراندازی، اما بزرگتر و قویتر از همیشه — و هیچکس این را نمیخواهد.» این تهدیدات توخالی، تنها نشاندهنده رویکرد زورگویانه آمریکا در مذاکرات است.
خوشبینی زودهنگام روبیو و واقعیتگرایی ایران
این خواسته جدید ترامپ، اندکی پس از آن مطرح شد که «مارکو روبیو»، وزیر امور خارجه آمریکا، به خبرنگاران دلیلی برای خوشبینی داده بود. روبیو در جریان سفر به دهلی نو، اظهار داشت که ممکن است ظرف چند ساعت توافقی حاصل شود. او گفته بود: «فکر میکردیم ممکن است دیشب یا شاید امروز خبری داشته باشیم» و افزود که به نظر میرسد یک پیشنهاد قوی در مورد «بازگشایی» تنگه هرمز روی میز است. این خوشبینی زودهنگام، با مطالبات حداکثری ترامپ، به سرعت رنگ باخت و نشاندهنده عدم هماهنگی در دولت آمریکا یا تلاشی برای بازی با افکار عمومی بود.
در مقابل، «اسماعیل بقایی»، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، با رویکردی واقعبینانه، اذعان کرد که مذاکرهکنندگان در بخش قابل توجهی از مسائل مورد بحث پیشرفت داشتهاند، اما نسبت به برداشتهای زودهنگام از این پیشرفتها هشدار داد. او در یک نشست خبری هفتگی گفت: «درست است که ما در بخش بزرگی از مسائل مورد بحث به نتیجه رسیدهایم، اما اینکه بگوییم این به معنای امضای قریبالوقوع یک توافق است – هیچکس نمیتواند چنین ادعایی کند.» این موضع، نشاندهنده جدیت و احتیاط ایران در مذاکرات است.
نیروهای آمریکایی و ایرانی از ۸ آوریل در حال رعایت آتشبس هستند، در حالی که هر دو طرف برای مذاکره بر سر یک توافق تلاش میکنند. با این حال، جمهوری اسلامی ایران به حفظ کنترل کامل خود بر کشتیرانی خلیج فارس از طریق تنگه هرمز ادامه داده است، در حالی که نیروی دریایی آمریکا به دنبال محاصره بنادر ایران بوده است. این تضاد، نشاندهنده تداوم تقابل منافع و تلاش آمریکا برای اعمال فشار حداکثری است که با مقاومت قاطع ایران مواجه شده است.
#مذاکرات_ایران #توافقات_ابراهیم #ترامپ #رژیم_صهیونیستی #تنگه_هرمز #سیاست_خارجی_ایران #تحریم #غنی_سازی_اورانیوم #آمریکا #مقاومت
