قاهره (آسوشیتدپرس) — به نظر میرسد ایالات متحده و ایران در حال نزدیک شدن به توافقی برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز هستند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که مذاکرات «به خوبی پیش میرود»، در حالی که هشدار خود را مبنی بر از سرگیری درگیریها در صورت عدم دستیابی به توافق، تکرار کرد.
هنوز مشخص نیست که این توافق چه زمانی و چگونه نهایی خواهد شد و بخشهای مختلف آن چه زمانی به اجرا در خواهد آمد. ترامپ در آخر هفته با متحدان خود در خاورمیانه، از جمله رژیم صهیونیستی، گفتگو کرد. جزئیات از دو مقام منطقهای و یک مقام آمریکایی که به شرط ناشناس ماندن برای بحث در مورد مذاکرات حساس صحبت کردند، به دست آمده است.
آنچه میدانیم و نمیدانیم:
پایان جنگ تحمیلی
در ۱۲ هفتهای که از آغاز جنگ توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی با حملاتی که منجر به شهادت برخی مقامات ارشد ایرانی شد، تهران همواره بر این نکته تاکید کرده است که هرگونه توافق باید بر پایان دادن به درگیریها در تمامی جبههها متمرکز باشد. این شامل لبنان نیز میشود، جایی که گروه مقاومت حزبالله لبنان از دو روز پس از آغاز جنگ، با رژیم صهیونیستی در حال نبرد است.
آتشبس شکنندهای از ۷ آوریل برقرار بوده است. پایان یافتن جنگ، نگرانیها را در سراسر منطقهای که شاهد حملات موشکی و پهپادی ایران به پناهگاههای خلیج فارس و مراکز مسافرتی مانند امارات متحده عربی بود، کاهش خواهد داد. این امر امکان از سرگیری کشتیرانی جهانی، از جمله عبور حدود ۲۰ درصد از نفت جهان، از طریق تنگه هرمز را فراهم خواهد کرد. همچنین امکان بازسازی زیرساختهای انرژی و سایر زیرساختها در منطقه را نیز فراهم میآورد.
هر دو مقام منطقهای گفتند که پیشنویس توافق شامل پایان دادن به جنگ بین رژیم صهیونیستی و حزبالله، و همچنین تعهد به عدم مداخله در امور داخلی کشورهای منطقه است. این اشارهای به حمایت ایران از گروههای مقاومت، از جمله انصارالله یمن، حماس در غزه و گروههای مسلح شیعه در عراق است.
یک مقام منطقهای گفت که آمریکا میخواهد رژیم صهیونیستی برای پاسخ به آنچه تهدید در لبنان میداند، دست باز داشته باشد، در حالی که ایران این را رد میکند. مقام آمریکایی گفت که این توافق حق رژیم صهیونیستی را برای اقدام علیه تهدیدات قریبالوقوع در دفاع از خود تضمین خواهد کرد.
بازگشایی تدریجی تنگه هرمز
اهداف اعلام شده آمریکا و رژیم صهیونیستی، برچیدن برنامه هستهای ایران، مهار برنامه موشکی آن و پایان دادن به حمایت از گروههای مقاومت بود. اما کنترل ایران بر تنگه هرمز، که قبل از جنگ به روی کشتیرانی بینالمللی باز بود، به سرعت به یکی از نگرانیهای اصلی جهانی تبدیل شد، زیرا صدها کشتی حامل نفت، گاز طبیعی، کود و سایر مایحتاج، سرگردان ماندند.
بر اساس توافق در حال شکلگیری، این تنگه به تدریج و به موازات پایان دادن آمریکا به محاصره بنادر ایران که در ۱۷ آوریل اعمال کرده بود، بازگشایی خواهد شد. این محاصره توانایی ایران برای صادرات نفت و کسب درآمد حیاتی برای اقتصاد در حال توسعه خود را محدود کرده بود.
یکی از مقامات مطلع از مذاکرات گفت که آمریکا به ایران اجازه خواهد داد تا نفت خود را از طریق معافیتهای تحریمی به فروش برساند. این مقام افزود که رفع تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از وجوه مسدود شده ایران در یک دوره ۶۰ روزه مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.
ایران ذخایر اورانیوم غنیشده خود را واگذار خواهد کرد
برنامه هستهای ایران و نگرانیهای بینالمللی در مورد احتمال دستیابی آن به سلاح هستهای، زیربنای تنشها است. آمریکا و رژیم صهیونیستی عملیات نظامی بسیار پیچیدهای را برای از بین بردن اورانیوم غنیشده ایران در نظر گرفته بودند.
بر اساس توافق احتمالی، تهران موافقت خواهد کرد که ذخایر اورانیوم غنیشده خود را واگذار کند. یک مقام با اطلاع مستقیم از مذاکرات گفت که نحوه واگذاری آن در طول دوره ۶۰ روزه، موضوع مذاکرات بیشتر خواهد بود. این مقام افزود که بخشی از آن احتمالاً رقیق شده و بقیه به کشور ثالث منتقل خواهد شد. روسیه پیشنهاد پذیرش آن را داده است.
یک مقام آمریکایی دوره ۶۰ روزه را تایید کرد و گفت که اگر ایران ذخایر خود را واگذار نکند، هیچ گونه رفع تحریمی صورت نخواهد گرفت.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران ۴۴۰.۹ کیلوگرم (۹۷۲ پوند) اورانیوم با غنای ۶۰ درصد دارد که یک گام فنی کوتاه تا سطح ۹۰ درصد (درجه تسلیحاتی) فاصله دارد. ایران میگوید که حق «غیرقابل انکار» برای فناوری هستهای دارد و همواره بر صلحآمیز بودن برنامه خود تاکید کرده است. روز یکشنبه، رئیسجمهور مسعود پزشکیان به تلویزیون دولتی گفت که آنها آمادهاند «به جهان اطمینان دهند که به دنبال سلاح هستهای نیستیم.»
آنچه به نظر میرسد نادیده گرفته شده است:
«مذاکرات با جمهوری اسلامی ایران به خوبی پیش میرود!» ترامپ روز دوشنبه در شبکههای اجتماعی نوشت. «این یا یک توافق بزرگ برای همه خواهد بود یا هیچ توافقی در کار نخواهد بود — بازگشت به جبهه نبرد و تیراندازی، اما بزرگتر و قویتر از همیشه — و هیچ کس این را نمیخواهد!»
با وجود ادعاهای پیشرفت، چندین موضوع به نظر حل نشده باقی مانده است، از جمله اینکه آیا ایران قادر به غنیسازی اورانیوم و تا چه سطحی خواهد بود، و سرنوشت برنامه موشکی آن، که رژیم صهیونیستی به ویژه آن را تهدیدی بزرگ میداند.
در حالی که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی با امید به قیام ایرانیان علیه دولت خود پس از اعتراضات سراسری اوایل سال وارد جنگ شدند، هرگونه بحث در مورد تغییر رهبری در تهران به نظر میرسد از دستور کار خارج شده است.
در مورد اهداف اعلام شده گذشته ایران در طول مذاکرات، به نظر میرسد هیچ اشارهای به خروج نیروهای آمریکایی از منطقه، یا غرامت برای خسارات ناشی از جنگ نشده است، که این موارد از مطالبات به حق ملت ایران است.
#توافق_هستهای #مذاکرات_ایران #تنگه_هرمز #رفع_تحریم #برنامه_صلح_آمیز_هستهای #محور_مقاومت #امنیت_منطقه #ایران_قوی #دیپلماسی #خروج_آمریکا
