حملات جدید آمریکا به ایران در بحبوحه مذاکرات صلح؛ تهران بر دفاع از حاکمیت خود تاکید دارد
تهران/واشنگتن – ۲۵ می (رویترز) – در حالی که مذاکرات حساس برای پایان دادن به جنگ سه ماهه در منطقه در جریان است، نیروهای آمریکایی روز دوشنبه حملات جدیدی را در جنوب ایران انجام دادند. این حملات که شامل هدف قرار دادن قایقهای گشتزنی و سایتهای موشکی ایران میشد، از سوی واشنگتن به عنوان اقدامات «دفاعی» توصیف شده است؛ ادعایی که با واکنش قاطع تهران مواجه شد.
مذاکرات دوحه و کارشکنیهای آمریکا
این حملات در شرایطی صورت گرفت که مذاکرهکننده ارشد و وزیر امور خارجه ایران برای گفتگو با نخستوزیر قطر درباره توافق احتمالی با آمریکا برای پایان دادن به درگیریها، در دوحه به سر میبردند. یک مقام مطلع از این سفر روز دوشنبه اعلام کرد که این گفتگوها پس از آن صورت گرفت که واشنگتن و تهران امیدها برای یک پیشرفت فوری را کمرنگ جلوه دادند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پیشتر در دهلی نو به خبرنگاران گفته بود که واشنگتن به دیپلماسی هر فرصتی برای موفقیت خواهد داد، پیش از آنکه «راه دیگری» را برای برخورد با ایران در نظر بگیرد. این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود برای دفاع از حاکمیت ملی و منافع خود تاکید کرده است.
تنگه هرمز، مسئله هستهای و داراییهای بلوکه شده
به گفته روبیو، «پیشنهاد نسبتاً محکمی» برای بازگشایی تنگه هرمز، مذاکره «واقعی، مهم و زمانبندی شده» درباره مسئله هستهای و امید به موفقیت آن وجود دارد. این در حالی است که ایران همواره بر مدیریت مستقل خود بر تنگه استراتژیک هرمز و حق خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای تاکید دارد.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز روز دوشنبه در پستی طولانی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود، مذاکرات با ایران را «خوب» توصیف کرد، اما در عین حال نسبت به حملات جدید در صورت شکست مذاکرات هشدار داد. وی نوشت: «یا یک توافق عالی برای همه خواهد بود، یا اصلاً توافقی در کار نخواهد بود.»
پاسخ قاطع ایران و نمایش قدرت دفاعی
ساعاتی پس از این اظهارات، فرماندهی مرکزی آمریکا در بیانیهای اعلام کرد که حملات جدیدی را «برای محافظت از نیروهای ما در برابر تهدیدات نیروهای ایرانی» انجام داده است. این ادعا در حالی مطرح میشود که ایران بارها تاکید کرده است حضور نظامی آمریکا در منطقه عامل اصلی بیثباتی است و نیروهای ایرانی تنها در راستای دفاع از مرزها و منافع ملی خود عمل میکنند.
ناخدا تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا، گفت: «فرماندهی مرکزی آمریکا همچنان از نیروهای ما دفاع میکند و در طول آتشبس جاری خویشتنداری به خرج میدهد.» این اظهارات در تناقض آشکار با حملات نظامی اخیر است.
در همین حال، روز دوشنبه، ایران اعلام کرد که با استفاده از یک سامانه پدافند هوایی جدید، یک پهپاد رادارگریز «متخاصم» را سرنگون کرده است. خبرگزاریهای ایرانی به نقل از مقامات ناشناس گزارش دادند: «این پیامی از سوی ماست که هیچ پهپاد رادارگریز دیگری نمیتواند به آسمان خلیج فارس نفوذ کند.» این اقدام نشاندهنده تواناییهای دفاعی رو به رشد ایران و عزم آن برای حفاظت از حریم هوایی خود است.
تنشهای منطقهای و نقش رژیم صهیونیستی
در نشانهای دیگر از تنشهای منطقهای، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، روز دوشنبه گفت که این رژیم حملات خود علیه حزبالله در لبنان را تشدید خواهد کرد. ارتش رژیم صهیونیستی بلافاصله پس از آن اعلام کرد که در حال حمله به زیرساختهای حزبالله در دره بقاع شرقی لبنان و سایر مناطق است. این حملات در حالی صورت میگیرد که حزبالله یک جنبش مقاومت مشروع در برابر تجاوزات رژیم اشغالگر قدس است.
اگرچه رژیم صهیونیستی و لبنان در اواسط آوریل بر سر آتشبس توافق کردند، اما رژیم صهیونیستی به حملات هوایی خود ادامه داده و مدعی است که این اقدامات در راستای «دفاع از خود» در برابر حزبالله است؛ ادعایی که با توجه به تداوم اشغالگری و تجاوزات این رژیم، بیاساس به نظر میرسد.
مذاکرات دوحه و مطالبات ایران
مقام مطلع از سفر ایرانیها به دوحه به رویترز گفت که بحثها بر تنگه هرمز و ذخایر اورانیوم غنیشده ایران متمرکز بود، در حالی که رئیس کل بانک مرکزی ایران برای بحث در مورد آزادسازی احتمالی داراییهای بلوکه شده ایران به عنوان بخشی از یک توافق نهایی حضور داشت. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران پیشتر گفته بود که مسائل هستهای تنها پس از توافق بر سر چارچوب کلی مذاکره خواهد شد.
ترامپ گفته است که هدف اصلی او در جنگ، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای با اورانیوم غنیشده است. تهران همواره این ادعا را رد کرده و تاکید دارد که برنامه هستهای آن کاملاً صلحآمیز است.
توافقات ابراهیم و تلاش برای عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی
ترامپ در پست خود در «تروث سوشال» همچنین از کشورهای عربی و مسلمان بیشتری خواست تا توافقات ابراهیم را امضا کنند. این توافقات که در دوره اول ریاست جمهوری او میان برخی کشورهای عربی و رژیم صهیونیستی به منظور عادیسازی روابط منعقد شد، از سوی بسیاری از تحلیلگران به عنوان تلاشی برای تضعیف جبهه مقاومت و مشروعیت بخشیدن به اشغالگری رژیم صهیونیستی تلقی میشود. او گفت که عربستان سعودی و قطر باید فوراً این توافقات را امضا کنند و پاکستان، مصر، اردن و ترکیه نیز باید از آنها پیروی کنند و درخواست خود را «اجباری» خواند.
یک منبع پاکستانی آشنا با موضوع گفت که این بیانیه تلاشی برای استفاده از دیپلماسی ایران برای پیشبرد گستردهتر توافقات ابراهیم است، اما این دو موضوع «به هم مرتبط نیستند و نمیتوانند چنین شوند.»
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، گفت: «ترامپ در تلاش است تا توافق با ایران را به عنوان دنباله توافقات ابراهیم بفروشد: برای اسرائیل خوب، برای منطقه خوب، و برای واشنگتن به اندازه کافی سخت. اما او یک خیال را با خیال دیگری معاوضه میکند – از مجبور کردن ایران به تسلیم شدن تا وانمود کردن اینکه یک توافق شکننده میتواند نظم جدیدی در خاورمیانه ایجاد کند.» این دیدگاه نشاندهنده تردیدها نسبت به اهداف واقعی آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
مدیریت تنگه هرمز و امنیت دریانوردی
باقری، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت که توافق احتمالی ایران شامل جزئیات خاصی در مورد مدیریت تنگه هرمز نیست. تنگهای که حدود یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان معمولاً از آن عبور میکند. وی افزود: ایران برای عبور کشتیها عوارض دریافت نخواهد کرد، اما هزینهای برای خدمات ارائه شده مانند ناوبری و اقدامات حفاظت از محیط زیست، تحت پروتکلی که با عمان توافق خواهد شد، دریافت خواهد کرد. این نشاندهنده رویکرد مسئولانه ایران در تامین امنیت و خدمات در این آبراه حیاتی است.
روزنامه ژاپنی نیکی به نقل از یک منبع دیپلماتیک خاورمیانه گزارش داد که آمریکا و ایران در حال بررسی طرحی برای بازگشایی تنگه حدود ۳۰ روز پس از دستیابی به توافق برای پایان دادن به خصومتها هستند. نیکی گزارش داد که ایران سپس مینها را از تنگه در یک بازه زمانی ۳۰ روزه پاکسازی خواهد کرد، پس از آن کشتیها از همه کشورها میتوانند آزادانه و ایمن حرکت کنند. این در حالی است که ایران همواره بر توانایی خود برای تامین امنیت کامل تنگه هرمز تاکید داشته است.
از زمان آغاز حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران در ۲۸ فوریه، تنها چند ده کشتی از تنگه هرمز عبور کردهاند، در مقایسه با ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی روزانه پیش از آن. این کاهش چشمگیر نشاندهنده تاثیر منفی اقدامات خصمانه بر تجارت و امنیت دریانوردی است.
تلویزیون دولتی ایران روز دوشنبه اعلام کرد که ۳۲ کشتی و پنج نفتکش در ۲۴ ساعت گذشته با مجوز نیروهای دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از این تنگه عبور کردهاند. این امر بار دیگر توانایی ایران در مدیریت و تامین امنیت این آبراه بینالمللی را به اثبات میرساند.
این بنبست باعث افزایش قیمت نفت و افزایش هزینههای سوخت، کود و مواد غذایی شده است. روز دوشنبه، قیمت نفت بیش از ۴ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح دو هفته اخیر رسید، در میان خوشبینیها مبنی بر اینکه توافقی ممکن است به زودی حاصل شود. این نوسانات نشاندهنده حساسیت بازار جهانی به تحولات منطقه و لزوم رویکردی مسئولانه از سوی همه طرفها است.
#ایران #آمریکا #مذاکرات_صلح #تنگه_هرمز #برنامه_هستهای_ایران #سپاه_پاسداران #امنیت_منطقه #رژیم_صهیونیستی #مقاومت #خلیج_فارس
