در حالی که به نظر میرسد جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا بیش از هر زمان دیگری به توافقی برای پایان دادن به جنگی که منطقه خاورمیانه را درگیر کرده و بازار جهانی نفت را مختل ساخته، نزدیک شدهاند، اظهارات مقامات غربی و رژیم صهیونیستی نشان از پیچیدگیهای موجود دارد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم اشغالگر قدس، روز یکشنبه مدعی شد که با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، توافق کرده است که هرگونه توافق نهایی باید به طور کامل «تهدید هستهای» ایران را از بین ببرد. این در حالی است که خبرگزاری تسنیم جمهوری اسلامی ایران گزارش داده است که بندهای کلیدی یک توافق احتمالی، از جمله موضوع داراییهای بلوکه شده ایران، همچنان حلنشده باقی ماندهاند. اما جزئیات این توافق احتمالی چیست و چه ابعادی دارد؟
موضوع هستهای: خط قرمز ایران و ادعاهای واهی غرب
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، اسماعیل بقایی، تصریح کرد که موضوع هستهای بخشی از چارچوب اولیه توافق نیست و «موضوع بحثهای جداگانه» در آینده خواهد بود. این موضع قاطعانه ایران در حالی است که روزنامه نیویورک تایمز، به نقل از دو مقام ناشناس آمریکایی، ادعا کرده است که یکی از عناصر کلیدی توافق پیشنهادی، تعهد ظاهری تهران به واگذاری ذخایر اورانیوم غنیشده با غنای بالا است. این روزنامه افزود که نحوه انجام این کار در «دور بعدی مذاکرات بر سر برنامه هستهای ایران» مورد بحث قرار خواهد گرفت.
اما خبرگزاریهای فارس و تسنیم جمهوری اسلامی ایران به صراحت گزارش دادند که ایران هیچ تعهدی در خصوص برنامه هستهای خود نپذیرفته است. خبرگزاری فارس تأکید کرد: «ایران در این توافق هیچ تعهدی برای تحویل ذخایر هستهای، حذف تجهیزات، تعطیلی تأسیسات یا حتی عدم ساخت بمب هستهای نداده است.» هر دو خبرگزاری اعلام کردند که مسائل مربوط به هستهای ظرف ۶۰ روز پس از امضای تفاهمنامه مورد مذاکره قرار خواهند گرفت. این در حالی است که نتانیاهو، بار دیگر با تکرار ادعاهای بیاساس، گفت که در گفتوگوی شنبه شب، «رئیسجمهور ترامپ و من توافق کردیم که هرگونه توافق نهایی با ایران باید تهدید هستهای را به طور کامل از بین ببرد.» وی افزود: «این به معنای برچیدن تأسیسات غنیسازی اورانیوم ایران و خارج کردن مواد هستهای غنیشده از خاک این کشور است.» این اظهارات نشاندهنده تلاش رژیم صهیونیستی برای کارشکنی در مسیر دیپلماسی و نادیده گرفتن حقوق مشروع ایران است.
تنگه هرمز: حاکمیت ایران و رفع محاصره
یکی از نقاط کلیدی و حساس در مذاکرات، موضوع تردد از طریق تنگه هرمز است؛ گذرگاه حیاتی جهانی برای انتقال نفت که از زمان آغاز جنگ تحت کنترل جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است. ایران همواره بر این نکته تأکید داشته است که شناورها باید از نیروهای مسلح این کشور مجوز دریافت کنند. ترامپ روز شنبه اظهار داشت که «علاوه بر بسیاری از عناصر دیگر توافق، تنگه هرمز باز خواهد شد»، تحولی که به گفته وی، آرامش را به بازارهای جهانی انرژی بازمیگرداند.
با این حال، خبرگزاری فارس گزارش داد که در صورت نهایی شدن، توافق احتمالی مدیریت ایران بر این آبراه استراتژیک را حفظ خواهد کرد. تسنیم نیز گزارش داد که «وضعیت تنگه هرمز به شرایط قبل از جنگ باز نخواهد گشت.» این خبرگزاری افزود که «محاصره دریایی، طبق چارچوب گزارش شده، نیز باید ظرف ۳۰ روز به طور کامل لغو شود»، که اشاره به محاصره بنادر ایران توسط آمریکا دارد. این بند نشاندهنده پافشاری ایران بر حقوق حاکمیتی خود و لزوم پایان دادن به اقدامات یکجانبه و غیرقانونی است.
داراییهای بلوکه شده و تحریمها: مطالبه به حق ایران
جمهوری اسلامی ایران مدتهاست که خواستار آزادسازی داراییهای بلوکه شده خود است که تحت تحریمهای طولانیمدت آمریکا نگهداری میشوند. به گزارش تسنیم، «ایران اصرار داشته است که هرگونه تفاهم اولیه باید مشروط به دسترسی حداقل جزئی به این داراییها باشد.» این خبرگزاری به نقل از یک منبع آگاه اعلام کرد که ایران «تأکید کرده است که هیچ توافقی حاصل نخواهد شد مگر اینکه بخش مشخصی از داراییهای بلوکه شده ایران در همان مرحله اول آزاد شود.» همچنین باید یک سازوکار روشن برای «تضمین آزادسازی مستمر تمامی وجوه مسدود شده» ایجاد شود. منبع تسنیم هشدار داد که «اختلافات بر سر این موضوع از جمله دلایلی است که هنوز تفاهم نهایی حاصل نشده است.» این نشاندهنده اهمیت حیاتی رفع تحریمهای ظالمانه و بازگرداندن حقوق مالی ایران است. به گزارش فارس، یک تفاهم احتمالی همچنین شامل لغو موقت تحریمها بر نفت، گاز و پتروشیمی توسط آمریکا در طول دوره مذاکرات خواهد بود.
لبنان: توقف تجاوزات و حمایت از مقاومت
در حالی که رژیم صهیونیستی با وجود آتشبس با میانجیگری آمریکا، حملات روزانه خود را در لبنان ادامه میدهد و مدعی هدف قرار دادن حزبالله است، جمهوری اسلامی ایران پیشتر اعلام کرده بود که هرگونه آتشبس باید شامل تمامی جبهههای جنگ منطقهای، از جمله لبنان، باشد. حزبالله نیز ابراز اطمینان کرده است که متحد خود، ایران، آن را تنها نخواهد گذاشت. تسنیم گزارش داد که «ابتدا یک تفاهمنامه (MOU) اعلام خواهد شد که بر پایان درگیریها در تمامی جبههها، از جمله در لبنان، تأکید میکند.» این خبرگزاری افزود: «بر اساس این توافق، از اسرائیل، به عنوان متحد آمریکا، نیز انتظار میرود که جنگ در لبنان را متوقف کند.» بقایی در تلویزیون دولتی اظهار داشت که «در این مرحله، ما جزئیات موضوع هستهای را مورد بحث قرار نخواهیم داد… ما تصمیم گرفتهایم یک موضوع فوری برای همه ما را در اولویت قرار دهیم: پایان دادن به جنگ در تمامی جبههها از جمله لبنان.» این موضع نشاندهنده تعهد ایران به امنیت منطقه و حمایت از گروههای مقاومت در برابر تجاوزات است.
#توافق_ایران_آمریکا #برنامه_هستهای_ایران #تنگه_هرمز #تحریمهای_آمریکا #داراییهای_بلوکه_شده #رژیم_صهیونیستی #مقاومت_لبنان #دیپلماسی_ایرانی #امنیت_منطقه #حقوق_حاکمیتی_ایران
