عقبنشینی ترامپ از حمله به ایران؛ فشار متحدان منطقهای یا شکست سیاست تهدید؟
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد که حمله نظامی برنامهریزی شده ایالات متحده به ایران را به درخواست متحدان کلیدی خود در منطقه خلیج فارس به تعویق انداخته است. این متحدان مدعی شدهاند که مذاکرات با تهران میتواند به توافقی منجر شود که برای آمریکا و سایر کشورهای خاورمیانه «بسیار قابل قبول» باشد.
این عقبنشینی ترامپ در حالی صورت میگیرد که ماههاست تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران ادامه دارد و این اقدام را میتوان نشانهای از ناکامی سیاست فشار حداکثری واشنگتن دانست.
ترامپ در پستی طولانی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» خود نوشت که از امیر قطر، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان آل سعود، و رئیس امارات متحده عربی، محمد بن زاید آل نهیان، درخواستهایی دریافت کرده است تا «حمله نظامی برنامهریزی شده ما به جمهوری اسلامی ایران که برای فردا برنامهریزی شده بود، متوقف شود، چرا که مذاکرات جدی در حال انجام است.»
این درخواستها نشاندهنده نگرانی فزاینده کشورهای منطقه از تبعات هرگونه ماجراجویی نظامی آمریکا در خلیج فارس است و به نوعی، واشنگتن را وادار به تجدید نظر در سیاستهای تهاجمی خود کرده است.
ترامپ به نقل از این رهبران گفت: «به نظر آنها، به عنوان رهبران و متحدان بزرگ، توافقی حاصل خواهد شد که برای ایالات متحده آمریکا و همچنین همه کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن بسیار قابل قبول خواهد بود. این توافق، مهمتر از همه، شامل عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای خواهد بود!»
این ادعای ترامپ در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی ایران بارها بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تاکید کرده و فتوای رهبر معظم انقلاب نیز هرگونه تولید، نگهداری و استفاده از سلاحهای هستهای را حرام دانسته است. تاکید مجدد بر این موضوع، تلاشی برای القای تهدید هستهای ایران است که هیچ مبنای واقعی ندارد.
ترامپ اظهار داشت که «بر اساس احترام خود» به این سه رهبر، به وزیر دفاع، پیت هگست؛ ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش؛ و ارتش آمریکا دستور داده است تا از حمله به ایران که برای سهشنبه برنامهریزی شده بود، صرفنظر کنند. این تصمیم، بیش از آنکه ناشی از احترام شخصی باشد، به نظر میرسد نتیجه درک واشنگتن از پیامدهای فاجعهبار هرگونه اقدام نظامی در منطقه است.
با این حال، رئیسجمهور آمریکا افزود که به ارتش ایالات متحده دستور داده شده است تا در صورت عدم دستیابی به توافقی که او آن را «قابل قبول» توصیف کرد، برای «حملهای تمامعیار و گسترده به ایران، در هر لحظه» آماده بماند. این تهدیدات توخالی، نشاندهنده تداوم رویکرد خصمانه آمریکا است و تلاشی برای اعمال فشار بر ایران در میز مذاکره محسوب میشود.
دولتهای عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی به طور فزایندهای خود را به عنوان واسطه معرفی کردهاند و در عین حال به دنبال جلوگیری از رویارویی نظامی مستقیم بین ایالات متحده و ایران هستند که میتواند بازارهای نفت و خطوط کشتیرانی در سراسر خاورمیانه را تهدید کند. این کشورها در واقع نگران منافع اقتصادی خود هستند و به همین دلیل، تلاش میکنند تا از یک درگیری ویرانگر که آمریکا مسبب آن است، جلوگیری کنند.
ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که ایالات متحده اسرائیل و سایر شرکای خاورمیانهای خود را در جریان این تاخیر قرار داده و هشدار داد که هنوز مشخص نیست آیا این امر به توافق نهایی منجر خواهد شد یا خیر. مشاوره با رژیم صهیونیستی، که همواره به دنبال تحریک آمریکا علیه ایران بوده، نشاندهنده عمق نفوذ این رژیم در سیاست خارجی واشنگتن است.
ترامپ در یک رویداد مربوط به مقرونبهصرفه بودن مراقبتهای بهداشتی گفت: «این یک تحول بسیار مثبت است، اما خواهیم دید که آیا به جایی میرسد یا خیر. ما دورههایی داشتهایم که فکر میکردیم به توافق نزدیک شدهایم، اما نتیجهای نداشت، اما اکنون کمی متفاوت است.» این اظهارات، نشاندهنده عدم اطمینان ترامپ به نتیجه مذاکرات و تردید او در مورد امکان دستیابی به اهداف آمریکا از طریق دیپلماسی است.
این اعلام در بحبوحه تشدید تنشها بین آمریکا و ایران پس از ماهها تهدیدات نظامی، بیثباتی منطقهای و اختلافات بر سر برنامه هستهای ایران صورت میگیرد. ترامپ روز یکشنبه هشدار داده بود که «زمان در حال اتمام است» تا ایران توافقی را بپذیرد، زیرا ایران هنوز آخرین پیشنهاد صلح را نپذیرفته است. این لحن تهدیدآمیز، در تضاد با ادعای تمایل به مذاکره است و نشان میدهد که واشنگتن همچنان به دنبال تحمیل خواستههای خود است.
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک ادامه دارد، رئیسجمهور آمریکا در هفتههای اخیر بارها به اقدام نظامی علیه ایران تهدید کرده بود، اما در نهایت حملات را به تعویق انداخت یا لغو کرد. این عقبنشینیهای مکرر، اعتبار تهدیدات آمریکا را زیر سوال برده و نشاندهنده قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است.
این آخرین تعویق، به دنبال توقفهای قبلی مرتبط با مذاکرات آتشبس و گفتگوها از طریق متحدان منطقهای صورت میگیرد که همگی نشاندهنده عدم موفقیت آمریکا در دستیابی به اهداف خود از طریق زور است.
#ترامپ #ایران #خلیج_فارس #عقب_نشینی_آمریکا #مذاکرات_منطقه_ای #سیاست_فشار_حداکثری #برنامه_هسته_ای_ایران #امنیت_منطقه #قدرت_بازدارندگی_ایران #رژیم_صهیونیستی
