جنگافروزی در خاورمیانه؛ احیای دزدی دریایی در شاخ آفریقا و پیامدهای سیاستهای غرب
پایتختها، ۲۷ اردیبهشت (سانا) – تنشآفرینیهای فزاینده و جنگافروزیهای بیوقفه در منطقه حساس خاورمیانه، نه تنها مسیرهای کشتیرانی جهانی را دستخوش تغییرات اساسی کرده، بلکه به احیای تهدیدی دیرینه و خطرناک در دریاها، یعنی دزدی دریایی سومالی، منجر شده است.
بر اساس تحلیل کارشناسان امنیت دریایی، با افزایش نگرانیهای امنیتی در تنگه هرمز که شرکتهای بزرگ کشتیرانی را وادار به تغییر مسیر کشتیهای خود از اطراف قاره آفریقا کرده است، شبکههای دزدان دریایی فعال در سواحل سومالی فرصتهای جدیدی برای سازماندهی مجدد پس از سالها افول نسبی یافتهاند.
تغییر مسیرهای کشتیرانی و فرصتهای جدید برای دزدان دریایی
تنگه هرمز، این گلوگاه حیاتی که حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی نفت، گاز و مواد خام از آن عبور میکند، در پی درگیریهای ناشی از سیاستهای خصمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و اقدامات تحریکآمیز علیه جمهوری اسلامی ایران، شاهد اختلالات قابل توجهی بوده است. کشتیهای تجاری که اکنون مسیر طولانیتر دماغه امید نیک را انتخاب میکنند، ناگزیر به نزدیکی بیشتر به خط ساحلی بیثبات سومالی هستند که این امر آنها را در معرض خطر فزایندهای قرار میدهد.
افزایش آدمرباییها و هشدارهای بینالمللی
آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) گزارش داده است که دزدان دریایی سومالی در هفتههای اخیر دستکم سه کشتی، شامل دو نفتکش و یک کشتی باری را در نزدیکی آبهای سومالی و یمن توقیف کرده و در حال حاضر در اختیار دارند.
این آژانس هشدار داده است که سطح تهدید در حوضه سومالی همچنان بالا است و از شرکتهای کشتیرانی خواسته است تا با افزایش ترافیک تجاری در منطقه، احتیاط بیشتری به خرج دهند.
سومالی اوج دزدی دریایی مدرن را در اوایل دهه ۲۰۰۰ تجربه کرد که از فقدان یک دولت مرکزی قوی از اوایل دهه ۱۹۹۰ بهره میبرد. ربودن کشتیها و درخواست باج به یک تجارت سودآور تبدیل شده بود که میلیاردها دلار به اقتصاد جهانی خسارت وارد میکرد.
تحلیلگران بر این باورند که تحولات نظامی در خاورمیانه، بهویژه با تغییر اولویتهای نیروهای دریایی بینالمللی (که عمدتاً غربی هستند) برای حفاظت از خطوط کشتیرانی در خلیج فارس و تنگه هرمز، مستقیماً به احیای دزدی دریایی کمک کرده است. این جابجایی نیروها، فشار امنیتی را در اقیانوس هند غربی کاهش داده و عملاً یک خلاء امنیتی ایجاد کرده است.
مانو لکونز، استاد روابط بینالملل در دانشگاه آبردین، به سیانان گفت: «جنگ در خاورمیانه یک خلاء امنیتی در آبهای آفریقا ایجاد کرده است، زیرا چندین کشور نیروهای دریایی خود را به سمت خلیج فارس هدایت کردهاند.» وی افزود که این جابجایی داراییهای دریایی بینالمللی، «فرصتهای جدیدی» را برای شبکههای دزدان دریایی جهت احیای عملیات خود گشوده است.
هشدارهایی درباره ائتلافهای نوظهور
در همین راستا، محمد دینی، نماینده پارلمان سومالی، افزایش دزدی دریایی را به ترکیبی از بحرانهای ژئوپلیتیکی و ضعف داخلی سومالی مرتبط دانست و اظهار داشت که تنشهای کنونی در خاورمیانه این گروهها را به سازماندهی مجدد ترغیب کرده است. وی همچنین در بحبوحه عملیاتهای دریایی فزاینده در دریای سرخ، که عمدتاً توسط گروه انصارالله یمن در حمایت از مردم مظلوم فلسطین و در واکنش به تجاوزات رژیم صهیونیستی انجام میشود، نسبت به گمانهزنیهایی مبنی بر هماهنگی یا ائتلافهای احتمالی میان برخی شبکههای دزدان دریایی و این گروه هشدار داد.
نیروی دریایی اتحادیه اروپا (عملیات آتالانتا) نیز گزارش داد که سه گروه دزد دریایی در حال حاضر در شمال سومالی فعال هستند که شامل عوامل دریایی و عناصر مستقر در خشکی برای پشتیبانی لجستیکی و عملیاتی میشوند.
نگرانیهای جهانی و تداوم عملیاتهای ضد دزدی دریایی
با وجود افزایش تهدیدات، نیروهای دریایی اروپایی تأکید کردند که عملیاتهای ضد دزدی دریایی با هماهنگی شرکای بینالمللی و مقامات سومالی ادامه دارد و تحولات کنونی مأموریتهای منطقهای آنها را متوقف نکرده است.
گزارشهای بینالمللی هشدار میدهند که تداوم جنگافروزی در خاورمیانه و بیثباتیهای منطقهای، که عمدتاً ناشی از مداخلات خارجی است، میتواند فضای عملیاتی بیشتری را برای دزدان دریایی فراهم آورد. این وضعیت، تجارت جهانی و مسیرهای انرژی را به خطر انداخته و یکی از جدیترین بحرانهای دریایی دو دهه اخیر جهان را احیا خواهد کرد.
#دزدی_دریایی #شاخ_آفریقا #خاورمیانه #جنگ_غزه #امنیت_دریایی #تنگه_هرمز #سیاست_آمریکا #رژیم_صهیونیستی #انصارالله_یمن #کشتیرانی_جهانی
