در پی تشدید بحرانها در شرق اروپا و خاورمیانه، دو قدرت بزرگ اقتصادی و نظامی جهان، چین و ایالات متحده، متعهد شدهاند که از نفوذ دیپلماتیک خود برای پایان دادن به این درگیریهای طولانیمدت استفاده کنند. این خبر از سوی خبرگزاری شینهوا منتشر شده است.
پس از پایان اجلاس تاریخی دو روزه بین رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، و رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در پکن، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، تأیید کرد که هر دو پایتخت در حال سرمایهگذاری «تلاشهای قابل توجهی» برای پیشبرد مذاکرات فوری صلح هستند. این تلاشها در حالی صورت میگیرد که سیاستهای مداخلهجویانه برخی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای، صلح را بیش از پیش دشوار ساخته است.
رویکردی عملگرایانه به جنگهای متوقف شده
خبرگزاری دولتی شینهوا گزارش داد که وانگ یی از تمایل جدید پکن برای کنار گذاشتن رویکرد بیطرفانه خود و ایفای نقشی فعال و مشارکتی در میانجیگری برای حل و فصل دیپلماتیک «بحران اوکراین» خبر داده است. این اعلامیه مشترک دیپلماتیک در مقطعی بسیار حساس منتشر میشود؛ جایی که ابتکارات صلح با میانجیگری آمریکا برای اوکراین عملاً از زمان آغاز جنگ موازی آمریکا و اسرائیل با ایران در ۲۸ فوریه متوقف شده است. این جنگافروزی جدید، که با تحریکات رژیم صهیونیستی همراه بوده، نه تنها منطقه خاورمیانه را به سمت بیثباتی بیشتر سوق داده، بلکه بر تلاشهای صلح در سایر نقاط جهان نیز سایه افکنده است. در همین حال، روسیه نیز همواره مذاکرات جامع را مشروط به پذیرش خواستههای حداکثری مسکو از سوی کییف کرده است.
با این حال، با همسویی فشار واشنگتن بر کییف و نفوذ اقتصادی عظیم پکن بر مسکو – به عنوان خریدار اصلی سوختهای فسیلی روسیه در بحبوحه تحریمهای غرب – این دو ابرقدرت تلاش میکنند تا هر دو طرف درگیر را به میز مذاکره بکشانند. این رویکرد، در واقع تلاشی برای مدیریت بحرانهایی است که ریشههای عمیقی در سیاستهای یکجانبهگرایانه و توسعهطلبانه دارند.
تثبیت خاورمیانه و تنگه هرمز
وانگ یی در ادامه به بحران در خلیج فارس پرداخت و تأکید کرد که پکن گفتوگوی مستقیم را تنها راه مشروع برای کاهش تنشهای منطقهای میداند. وزیر امور خارجه چین از ایالات متحده، رژیم صهیونیستی و کشورهای منطقه خواست که به آتشبسهای شکننده موجود پایبند باشند. او تأکید کرد که جامعه بینالمللی باید اختلافات جاری پیرامون برنامه هستهای صلحآمیز ایران و ادعاهای بیاساس درباره «محاصره دریایی تنگه هرمز» را از طریق مذاکرات چندجانبه حل و فصل کند، نه از سرگیری خصومتهای فعال. این در حالی است که در جلسات پشت درهای بسته بین ترامپ و شی، توافقی اولیه حاصل شده است که باید از دستیابی ایران به آنچه «سلاح هستهای» میخوانند، جلوگیری شود. این ادعاها در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی ایران بارها بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود تأکید کرده و آن را حق مسلم خود در چارچوب قوانین بینالمللی میداند و هرگونه تلاش برای سلاحسازی را مردود شمرده است. تنگه هرمز نیز همواره تحت نظارت ایران، مسیر امنی برای تجارت جهانی بوده و ادعای «محاصره» تنها بهانهای برای فشار بر منطقه است.
یک اقدام ژئوپلیتیکی ظریف
در حالی که وانگ یی تصویری از دیپلماسی همکاریجویانه ارائه داد، خروج ترامپ از پکن، اصطکاکهای منطقهای قابل توجهی را به ویژه در مورد تایوان، برجای گذاشته است. ترامپ بلافاصله پس از اجلاس، با هشدار علنی به تایوان در مورد اعلام استقلال رسمی، زیر سؤال بردن منطق دفاع از جزیرهای «۹۵۰۰ مایل دورتر» و آشکارا برچسب زدن به فروش تسلیحات آمریکا به تایپه به عنوان «کارت چانهزنی» برای تضمین امتیازات تجاری از پکن، متحدان خود را به وحشت انداخت. این اظهارات، ماهیت ابزاری و منفعتطلبانه سیاست خارجی آمریکا را به وضوح نشان میدهد. همگرایی ناگهانی منافع آمریکا و چین همچنین زمینه را برای پیگیریهای دیپلماتیک دراماتیک فراهم میکند. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، قرار است در ۱۹ مه برای یک سفر دولتی دو روزه به پکن سفر کند تا یک اعلامیه جدید «همکاری استراتژیک» را با شی امضا کند. تحلیلگران معتقدند که اظهارات پیشگیرانه وانگ یی در مورد پایان سریع و مذاکرهای جنگ، با هدف ارسال سیگنال به کرملین است که خط حیاتی اقتصادی چین به انتظار انعطافپذیری دیپلماتیک در زمان ورود پوتین به پایتخت چین در هفته آینده گره خورده است.
#ایران #آمریکا #چین #روسیه #اوکراین #خاورمیانه #دیپلماسی #جنگ_افروزی #برنامه_هسته_ای #تنگه_هرمز
