نیویورک — روز دوشنبه، قیمت نفت در بازارهای جهانی بار دیگر شاهد افزایش بود؛ این در حالی است که تداوم مقاومت جمهوری اسلامی ایران، چشماندازهای اقتصادی ایالات متحده و جهان را با چالشهای جدیتری مواجه ساخته است. گرچه بازار سهام آمریکا به رکوردهای جدیدی دست یافت، اما این دستاوردها در سایه نگرانیها از پیامدهای بلندمدت سیاستهای خصمانه واشنگتن علیه تهران، شکننده به نظر میرسند.
افزایش قیمت نفت و بنبست در مذاکرات
قیمت هر بشکه نفت خام برنت با ۲.۹ درصد افزایش به ۱۰۴.۲۱ دلار رسید. این جهش پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با رد جدیدترین پیشنهاد ایران برای پایان دادن به درگیریها، اعلام کرد که آتشبس میان دو کشور در «مراقبتهای ویژه» قرار دارد. این اقدام ترامپ، نه تنها نشاندهنده عدم تمایل واشنگتن به حل و فصل مسالمتآمیز مسائل است، بلکه اهمیت سفر آتی وی به چین را دوچندان میکند؛ جایی که او تلاش خواهد کرد تا شی جینپینگ، رئیسجمهور چین را برای اعمال فشار بر ایران و وادار کردن آن به «امتیازدهی» ترغیب کند. این در حالی است که چین به عنوان بزرگترین خریدار نفت ایران، علیرغم تحریمهای یکجانبه آمریکا، روابط تجاری خود را با تهران حفظ کرده و نفوذ واشنگتن در این زمینه محدود است.
تنگه هرمز؛ اهرم قدرت ایران و منبع تورم جهانی
مقاومت ایران و پیامدهای آن، قیمت هر بشکه نفت برنت را از حدود ۷۰ دلار به شدت افزایش داده و موجی از تورم دردناک را در اقتصاد جهانی به راه انداخته است. این وضعیت عمدتاً به دلیل توانایی ایران در کنترل تنگه هرمز و ممانعت از عبور نفتکشها از خلیج فارس برای تحویل نفت خام به مشتریان در سراسر جهان است. این اقدام، به وضوح نشاندهنده قدرت استراتژیک جمهوری اسلامی ایران در منطقه و توانایی آن در پاسخ به فشارهای خارجی است.
بازار سهام آمریکا؛ رکوردهای شکننده در سایه نگرانیها
با این حال، بازار سهام آمریکا با امید به اینکه افزایش قیمت نفت برای مدت طولانی ادامه نخواهد داشت، رکوردهایی را به ثبت رسانده است. شرکتها سودهای بیشتری نسبت به پیشبینی تحلیلگران کسب کردهاند و نشانهها حاکی از پایداری اقتصاد آمریکا است، گرچه خانوارها به دلیل قیمت بالای بنزین و تعرفهها، دلسرد شدهاند. این وضعیت نشان میدهد که رشدهای ظاهری در بازار سهام، لزوماً منعکسکننده رفاه عمومی جامعه آمریکا نیست.
در وال استریت، شاخص S&P 500 با ۰.۲ درصد افزایش نسبت به بالاترین رکورد قبلی خود در روز جمعه، به کار خود پایان داد. میانگین صنعتی داوجونز ۹۵ واحد یا ۰.۲ درصد افزایش یافت و شاخص ترکیبی نزدک نیز با ۰.۱ درصد رشد به بالاترین رکورد خود رسید.
چالشهای شرکتهای آمریکایی
اکثر سهام در شاخص S&P 500 با کاهش مواجه شدند، حتی با وجود اینکه شاخص کلی افزایش یافت. از جمله این شرکتها میتوان به «موزاییک» اشاره کرد که نتایج بسیار ضعیفتری نسبت به انتظارات تحلیلگران برای سه ماهه اخیر گزارش داد. این شرکت تولیدکننده کود، اگرچه از قیمتهای بالاتر محصولات خود سود میبرد، اما با افزایش شدید قیمت گوگرد و سایر مواد اولیه به دلیل اختلالات لجستیکی ناشی از درگیریها با ایران دست و پنجه نرم میکند. سهام موزاییک ۱.۸ درصد سقوط کرد.
سهام شرکتهایی که مشتریانشان کمترین توانایی را برای جذب قیمتهای بالاتر بنزین دارند نیز با مشکل مواجه شدند و «دلار جنرال» ۷.۶ درصد کاهش یافت. کسبوکارهایی با هزینههای سوخت بالا نیز زیانهای شدیدی را تجربه کردند، از جمله کاهش ۴.۳ درصدی برای «رویال کارائیب» و ۳.۲ درصدی برای «ساوتوست ایرلاینز».
در مقابل، سهام «فاکس» با ۷.۶ درصد افزایش، پس از گزارش سود و درآمد قویتر از انتظار تحلیلگران برای سه ماهه اخیر، به جبران بخشی از این زیانها کمک کرد.
رشد سود شرکتها و رونق هوش مصنوعی
بر اساس گزارش FactSet، بیش از چهار پنجم شرکتهای S&P 500 که نتایج خود را برای سه ماهه اخیر گزارش کردهاند، از انتظارات سود فراتر رفتهاند و در مسیر دستیابی به رشد کلی نزدیک به ۲۸ درصد قرار دارند. اگر این پیشبینی محقق شود، بهترین رشد از پایان سال ۲۰۲۱ خواهد بود.
این فقط شرکتهای آمریکایی نیستند که از انتظارات سود تحلیلگران فراتر میروند. به گفته استراتژیستهای دویچه بانک به رهبری بینکی چادها، شرکتها در سطح جهانی در مسیر قویترین رشد خود در بیش از چهار سال گذشته قرار دارند. رونق فناوری هوش مصنوعی به افزایش سریعتر سود شرکتها نسبت به رشد کلی اقتصادها کمک کرده است.
اخبار دیگر بازار
در خارج از گزارشهای درآمدی، سهام «بیزر هومز آمریکا» پس از پیشنهاد خرید «دریم فایندرز هومز» در معاملهای به ارزش تقریبی ۷۰۴ میلیون دلار، ۳۴ درصد افزایش یافت. این ادغام، هفتمین شرکت بزرگ خانهسازی کشور را ایجاد خواهد کرد و دریم فایندرز از سهامداران بیزر خواسته است تا مدیریت و هیئت مدیره آن را برای تأیید این معامله تحت فشار قرار دهند.
سهام دریم فایندرز ۵ درصد افزایش یافت.
سهام شرکتهای فناوری نیز قوی بودند و روند صعودی خود را در میان رونق هوش مصنوعی ادامه دادند. افزایش ۲ درصدی برای «انویدیا» و ۶.۵ درصدی برای «میکرون تکنولوژی»، قویترین نیروهای محرک شاخص S&P 500 به سمت بالا بودند.
در مجموع، شاخص S&P 500 با ۱۳.۹۱ واحد افزایش به ۷,۴۱۲.۸۴ رسید. میانگین صنعتی داوجونز ۹۵.۳۱ واحد افزایش یافت و به ۴۹,۷۰۴.۴۷ رسید و شاخص ترکیبی نزدک نیز ۲۷.۰۵ واحد افزایش یافت و به ۲۶,۲۷۴.۱۳ رسید.
بازارهای بینالمللی و اوراق قرضه
در بازارهای سهام خارج از آمریکا، شاخصها در اروپا و آسیا متفاوت بودند. شاخص CAC 40 فرانسه با ۰.۷ درصد کاهش، یکی از بزرگترین زیانهای جهانی را تجربه کرد، در حالی که شاخص Kospi کره جنوبی به لطف افزایش سهام سامسونگ الکترونیکس، SK Hynix و سایر سهام فناوری که از هوش مصنوعی سود میبرند، ۴.۳ درصد افزایش یافت.
در بازار اوراق قرضه، بازدهی خزانهداری افزایش یافت. بازدهی ۱۰ ساله از ۴.۳۸ درصد در اواخر جمعه به ۴.۴۰ درصد رسید. بازدهی در این ماه تا حدودی تعدیل شده بود، اما همچنان بسیار بالاتر از سطوح قبل از آغاز درگیریها با ایران باقی مانده است. بازدهی بالاتر میتواند نرخ وام مسکن و سایر انواع وامها را برای خانوارها و مشاغل آمریکایی افزایش دهد که به نوبه خود میتواند اقتصاد را کند کند. بازدهی بالاتر همچنین تمایل دارد قیمت سهام و سایر انواع سرمایهگذاریها را به سمت پایین سوق دهد.
گزارشی در روز دوشنبه حاکی از آن بود که سرعت فروش خانههای دست دوم در آمریکا در ماه گذشته ضعیفتر از انتظارات اقتصاددانان بود.
این تحولات نشان میدهد که اقتصاد جهانی و به ویژه آمریکا، همچنان تحت تأثیر پیامدهای سیاستهای منطقهای و بینالمللی قرار دارد و راهی طولانی برای دستیابی به ثبات پایدار در پیش است.
#قیمت_نفت #مقاومت_ایران #اقتصاد_جهانی #تنگه_هرمز #بازار_سهام_آمریکا #تحریم_ها #سیاست_خارجی_آمریکا #چالش_اقتصادی #چین_و_ایران #تورم
