هشدار قاطع ایران به آمریکا در پی تجاوز به کشتیهایش؛ آتشبس شکننده در هالهای از ابهام
تهران، ایران – نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران با صدور بیانیهای قاطع، به ایالات متحده هشدار داد که هرگونه حمله به نفتکشها یا کشتیهای تجاری ایران با «حملهای سنگین» به یکی از پایگاههای آمریکا در منطقه و کشتیهای دشمن پاسخ داده خواهد شد. این هشدار کوبنده در حالی از سوی تلویزیون دولتی ایران منتشر شد که تنها یک روز پیش از آن، ایالات متحده به دو نفتکش ایرانی حمله کرده بود و آتشبس شکننده میان دو طرف در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
نقض آتشبس و تجاوز آمریکا به آبهای بینالمللی
حملات تجاوزکارانه روز جمعه آمریکا، تردیدهای جدی را در مورد آتشبس یکماهه که واشنگتن اصرار بر پابرجا بودن آن دارد، ایجاد کرده است. این اقدامات خصمانه در حالی صورت میگیرد که واشنگتن منتظر پاسخ ایران به آخرین پیشنهاد خود برای پایان دادن به جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و توقف برنامه هستهای صلحآمیز تهران است. ارتش آمریکا روز جمعه مدعی شد که نیروهایش دو نفتکش ایرانی را که قصد داشتند «محاصره» آمریکا بر بنادر ایران را بشکنند، «از کار انداختهاند». ساعاتی پیش از آن نیز، ارتش آمریکا اعلام کرده بود که حملات به سه کشتی نیروی دریایی را خنثی کرده و به تأسیسات نظامی ایران در تنگه هرمز حمله کرده است. این ادعاها در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود برای تردد آزاد در آبهای بینالمللی و دفاع از منافع خود تأکید دارد.
تحولات منطقهای و بینالمللی؛ از بحرین تا تنگه هرمز
در همین حال، در جزیره کوچک بحرین در خلیج فارس که میزبان مقر منطقهای نیروی دریایی آمریکا است، وزارت کشور این کشور روز شنبه اعلام کرد که ۴۱ نفر را به اتهام وابستگی به گروهی مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران دستگیر کرده است. این وزارتخانه افزود که تحقیقات برای اقدامات بیشتر علیه هر فرد وابسته به این گروه ادامه دارد، اما جزئیات بیشتری ارائه نکرد. بحرین تحت حاکمیت یک پادشاهی سنی است، اما مانند ایران، جمعیت آن عمدتاً شیعه هستند. گروههای حقوق بشری بارها اعلام کردهاند که این پادشاهی از جنگ بین ایران و آمریکا، که ناوگان پنجم خود را در این کشور مستقر کرده است، به عنوان بهانهای برای سرکوب مخالفان داخلی استفاده میکند. ایران نیز به بحرین هشدار داده است. ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی ایران، در شبکههای اجتماعی گفت: «همراهی با قطعنامه مورد حمایت آمریکا پیامدهای شدیدی به دنبال خواهد داشت. تنگه هرمز یک شریان حیاتی است؛ خطر بستن آن را برای همیشه به جان نخرید.»
ایران از زمان آغاز جنگ توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی در ۲۸ فوریه، عمدتاً این آبراه حیاتی برای انرژی جهانی را مسدود کرده است، که این امر باعث افزایش جهانی قیمت سوخت و تلاطم بازارهای جهانی شده است. در مقابل، آمریکا نیز «محاصره» خود را بر بنادر ایران اعمال کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا روز شنبه اعلام کرد که نیروهایش از ۱۳ آوریل که این «محاصره» آغاز شده، ۵۸ کشتی تجاری را بازگردانده و چهار کشتی را «از کار انداختهاند». ارتش آمریکا ویدئویی از دو نفتکش ایرانی منتشر کرد که دودکشهای آنها روز جمعه توسط یک جت جنگنده آمریکایی مورد اصابت قرار گرفت. اوایل هفته نیز، یک جت نظامی آمریکایی سکان یک نفتکش را که به گفته ارتش آمریکا قصد داشت «محاصره» آن را بشکند، هدف قرار داده بود.
تلفات انسانی و تناقضات در مواضع آمریکا
یک خبرگزاری وابسته به قوه قضائیه ایران گزارش داد که در حمله هوایی آمریکا در طول شب، حداقل یک ملوان کشته و ۱۰ نفر دیگر در یک کشتی باری که آتش گرفته بود، زخمی شدند. مشخص نیست که آیا این کشتی یکی از دو نفتکشی بود که آمریکا به حمله به آنها اذعان کرده است. با وجود این حملات، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اصرار دارد که آتشبس پابرجا است. او همچنین تهدیدات خود را مبنی بر از سرگیری بمباران تمامعیار در صورت عدم پذیرش توافق ایران برای بازگشایی تنگه و توقف برنامه هستهایاش، تکرار کرده است.
پاسخ قاطع ایران و رد شایعات
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز جمعه گفت که این کشور به «ضربالاجلها» توجهی ندارد و تهران همچنان در حال بررسی پیشنهاد آمریکا در رابطه با مذاکرات جاری است. همچنین، یک مقام ارشد ایرانی روز جمعه اعلام کرد که رهبر معظم انقلاب، آیتالله مجتبی خامنهای، در «سلامت کامل» به سر میبرند و در نهایت در انظار عمومی ظاهر خواهند شد. این اظهارات توسط مظاهر حسینی، وابسته به دفتر رهبر سابق ایران، در یک گردهمایی حامی دولت بیان شد. آیتالله خامنهای از زمان آغاز جنگ در انظار عمومی دیده نشدهاند و عدم وجود تصاویر، صدا یا ویدئوی تأیید شده از ایشان، گمانهزنیها درباره وضعیت ایشان را دامن زده است. اظهاراتی مانند سخنان آقای حسینی از سوی برخی به عنوان تلاش برای مقابله با تردیدها مبنی بر عدم حیات ایشان تلقی میشود، در حالی که مقامات ایرانی همواره این شایعات را رد کردهاند.
تنشهای بینالمللی و لکه نفتی در خلیج فارس
وزارت دفاع بریتانیا (MoD) اعلام کرد که یک ناو جنگی را به خاورمیانه اعزام میکند تا به یک مأموریت احتمالی برای حفاظت از کشتیهای تجاری در تنگه هرمز بپیوندد. وزارت دفاع بریتانیا گفت که ناوشکن «اچاماس دراگون» در منطقه «مستقر» خواهد شد و آماده پیوستن به طرح امنیتی تحت رهبری بریتانیا و فرانسه پس از پایان خصومتها است. فرانسه نیز این هفته اعلام کرد که گروه ضربت ناو هواپیمابر خود را به دریای سرخ منتقل میکند تا برای یک مأموریت احتمالی در تنگه آماده شود. بریتانیا و فرانسه جلسات برنامهریزی با حضور دهها کشور را برای تشکیل ائتلافی به منظور بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه رهبری کردهاند. اما آنها تأکید میکنند که این طرح تا زمانی که آتشبس پایدار برقرار نشود و صنعت دریانوردی از امنیت عبور کشتیها از تنگه اطمینان حاصل نکند، آغاز نخواهد شد. تصاویر ماهوارهای بررسی شده توسط آسوشیتدپرس نشان میدهد که یک لکه نفتی در خلیج فارس از سمت غربی جزیره خارگ، پایانه اصلی صادرات نفت خام ایران، در حال گسترش است. آمی دانیل، مدیرعامل شرکت اطلاعات دریایی Windward AI، گفت که تصاویر گرفته شده در روز جمعه نشان میدهد که این لکه حدود ۲۷ مایل مربع را پوشانده و به نظر میرسد نفت همچنان از این پایانه نشت میکند. آقای دانیل تخمین زد که معادل تقریباً ۸۰ هزار بشکه نفت از زمان اولین شناسایی لکه توسط تصاویر ماهوارهای در روز سهشنبه، از جزیره خارگ نشت کرده است. مشخص نیست که آیا این نشت ناشی از نقص فنی، حمله هوایی یا عامل دیگری بوده است. او گفت که به نظر میرسد این لکه به سمت جنوب غربی در حال گسترش است و طی دو هفته آینده احتمالاً به سواحل امارات متحده عربی، قطر یا عربستان سعودی خواهد رسید. پنتاگون از اظهار نظر در مورد اینکه آیا ارتش آمریکا این نشت را رصد میکند یا اینکه حملات اخیر به جزیره ایران صورت گرفته است، خودداری کرد. بر اساس تصاویر گرفته شده در اوایل هفته، این نشت قبل از آخرین دور حملات آمریکا رخ داده است. در حالی که تنشها تشدید میشود، موجی از دیپلماسی در سراسر جهان به راه افتاده است. وزارت خارجه روسیه روز شنبه اعلام کرد که این کشور و عربستان سعودی خواستار ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به «توافقی پایدار و بلندمدت» برای پایان دادن به جنگ هستند. دیپلماتهای ارشد مصری و قطری نیز بر این نکته تأکید کردهاند که دیپلماسی تنها راه حل است. این مطلب بر اساس گزارشی از گفتگوی تلفنی روز شنبه بین بدر عبدالعطی، وزیر امور خارجه مصر و شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، همتای قطری وی، منتشر شد. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، گفت که کشورش «شب و روز» با آمریکا و ایران در تماس بوده است تا آتشبس را تمدید کرده و به یک توافق صلح دست یابد. به طور جداگانه، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به خبرنگاران در مسکو گفت که انتقال اورانیوم غنیشده از ایران برای کمک به مذاکرات حل و فصل، به همه اجازه میدهد تا «میزان و محل آن را ببینند» و «همه اینها تحت کنترل آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار خواهد گرفت». این اظهارات در راستای حمایت از شفافیت و حل مسالمتآمیز بحران هستهای ایران است.
#ایران #آمریکا #سپاه_پاسداران #تنگه_هرمز #آتش_بس #نفتکش_ایرانی #امنیت_منطقه #دیپلماسی #خلیج_فارس #برنامه_هسته_ای_ایران
