تهران، خبرگزاری فارس: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) با صدور هشداری جدی، از پیامدهای کمبود کودهای کشاورزی بر امنیت غذایی جهان خبر داد. این کمبودها که ناشی از اختلال در کریدور کشتیرانی تنگه هرمز است، میتواند به کاهش برداشت محصولات و افت عرضه مواد غذایی طی دو سال آینده منجر شود.
بحران ژئوپلیتیک و اختلال در نظام جهانی غذا
«کو دونگیو»، مدیرکل فائو، در نشست وزیران کشورهای MED9++ در هفته جاری، تاکید کرد که کمبود کود نه تنها به کاهش عملکرد محصولات کشاورزی میانجامد، بلکه فشار بیسابقهای بر ذخایر غذایی در نیمه دوم سال جاری و تا سال ۲۰۲۷ وارد خواهد کرد.
وی با اشاره به شرایط کنونی گفت: «ما در لحظهای از فشار عمیق گردهم آمدهایم. این نه تنها یک بحران ژئوپلیتیک است، بلکه اختلالی در هسته اصلی نظام جهانی کشاورزی و غذایی محسوب میشود.»
مدیرکل فائو افزود: اختلالات کشتیرانی در تنگه هرمز، بازارهای کود را محدود کرده و قیمت انرژی را افزایش داده است؛ این امر به نوبه خود میتواند تاثیرات جدی بر قیمت مواد غذایی و تولیدات کشاورزی داشته باشد.
کو دونگیو همچنین خاطرنشان کرد که کودها باید در دورههای خاصی از چرخه رشد محصول استفاده شوند. وی هشدار داد: «اگر کودها به موقع نرسند، صرف نظر از آنچه بعداً اتفاق میافتد، عملکرد محصول کاهش مییابد.» حتی تاخیر چند هفتهای در کاربرد کود، کشاورزان را مجبور به کاهش یا توقف کامل استفاده از آن میکند. این پیامدها به برداشتهای آتی نیز سرایت کرده و عرضه مواد غذایی را در اواخر سال جاری و در سال ۲۰۲۷ محدود خواهد کرد.
کشورهای آسیبپذیر و افزایش قیمتها
فائو اعلام کرده است که کشورهای وابسته به صادرات، مانند کشورهای آفریقایی، آسیایی و بخشهایی از خاورمیانه، و «به ویژه آنهایی که از قبل با ناامنی غذایی حاد، شکنندگی اقتصادی یا شوکهای مرتبط با تغییرات اقلیمی مواجه هستند»، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. با این حال، دونگیو تاکید کرد که هیچ کشوری از این مشکل مصون نیست.
افزایش بیسابقه قیمت مواد غذایی در آوریل
در همین حال، بر اساس آمارهای منتشر شده در ۸ مه، شاخص قیمت مواد غذایی فائو در ماه آوریل به طور متوسط ۱۳۰.۷ واحد بود که نشاندهنده افزایش ۱.۶ درصدی نسبت به ماه مارس و سومین افزایش متوالی ماهانه است.
شاخصهای قیمت روغنهای گیاهی، گوشت و غلات، که توسط این سازمان رصد میشوند، همگی «به درجات مختلف» افزایش یافتند، هرچند این افزایشها با کاهش قیمت شکر و محصولات لبنی تا حدودی جبران شد.
- شاخص قیمت روغنهای گیاهی در ماه گذشته به طور متوسط ۱۹۳.۹ واحد رسید که افزایش ۵.۹ درصدی نسبت به ماه مارس و بالاترین سطح از جولای ۲۰۲۲ را نشان میدهد.
- شاخص قیمت گوشت فائو نیز در ماه آوریل به رکورد بیسابقهای رسید و به طور متوسط ۱۲۹.۴ واحد بود که ۱.۲ درصد نسبت به مارس و ۶.۴ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته است. این افزایش «بازتابدهنده قیمتهای بالاتر در تمام دستههای گوشت» به جز قیمت گوشت گوسفند بود.
راهکارهای کوتاهمدت و بلندمدت
در نشست کشورهای MED9++، کو دونگیو بر اهمیت تسهیل مسیرهای تجاری جایگزین برای حفظ زنجیرههای تامین و جلوگیری از محدودیتهای صادراتی به عنوان راهکارهای کوتاهمدت تاکید کرد.
وی همچنین نیاز به «تحول ساختاری» در بلندمدت را برای کاهش وابستگی به مسیرهای تامین متمرکز و نهادههای مبتنی بر سوختهای فسیلی برجسته ساخت.
فائو در ماه آوریل هشدار داده بود که اختلال طولانیمدت در تنگه هرمز میتواند به یک بحران جهانی کشاورزی و غذایی منجر شود، مگر اینکه کشتیهای حامل نهادههای کشاورزی بتوانند به سرعت ترانزیت خود را از سر بگیرند. این سازمان پیشتر اعلام کرده بود که ۲۰ تا ۴۵ درصد از صادرات نهادههای کلیدی کشاورزی و غذایی به کشتیرانی از طریق کریدور تنگه هرمز وابسته است.
#بحران_خاورمیانه #امنیت_غذایی #فائو #تنگه_هرمز #کمبود_کود #قیمت_مواد_غذایی #کشاورزی_جهان #بحران_ژئوپلیتیک #زنجیره_تامین #گرسنگی_جهانی
