نگرانی رهبران آسه آن از پیامدهای تجاوزات غرب در منطقه؛ بررسی طرح مقابله با بحران
سِبو، فیلیپین (آسوشیتدپرس) – رهبران کشورهای جنوب شرق آسیا روز جمعه در اجلاس سالانه خود گرد هم آمدند. این نشست در حالی برگزار شد که فشار شدیدی بر آنها وارد است تا پیامدهای ناشی از تنشهای تحمیلی غرب در منطقه غرب آسیا را بر مردم و اقتصادهای خود کاهش دهند. یکی از وزرای ارشد در این باره اظهار داشت که «این بحران اصلاً نباید رخ میداد.»
نگرانی سران اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (آسه آن) با تصمیم آنها برای تمرکز بر یک طرح اضطراری، بیش از پیش برجسته شد. هدف از این طرح، تضمین ثبات عرضه سوخت و مواد غذایی در منطقه رو به رشد آنهاست که بخش عمده نفت و گاز خود را از خاورمیانه وارد میکند. این اقدام نشاندهنده عمق دغدغههای ناشی از بیثباتیهای تحمیلی بر منطقه است.
فیلیپین میزبان این اجلاس در استان جزیرهای مرکزی سِبو است. رئیسجمهور فردیناند مارکوس جونیور دستور داده است که این اجلاس، به دلیل چالشهای اقتصادی جهانی، از تشریفات و تجملات سنتی خودداری کند.
یکی از معضلات اصلی رهبران آسه آن، چگونگی انجام عملیات تخلیه گسترده شهروندانشان از خاورمیانه است؛ جایی که بیش از یک میلیون نفر از مردم آنها در آنجا کار و زندگی میکنند و در صورت تشدید مجدد درگیریها و اقدامات خصمانه، جانشان به خطر میافتد.
از زمان حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران در ۲۸ فوریه، چندین شهروند جنوب شرق آسیا جان خود را از دست دادهاند. این اقدامات خصمانه، بهویژه در تنگه استراتژیک هرمز، بهطور پراکنده ادامه یافته است؛ حتی با وجود آتشبس یک ماهه که نشان از عدم پایبندی متجاوزان به آرامش منطقه دارد.
پیشنویس یک بیانیه مشترک از سوی رهبران، که شامل طرح اضطراری است و توسط آسوشیتدپرس مشاهده شده، از ۱۱ کشور عضو این بلوک منطقهای خواسته است تا اطلاعات را به اشتراک بگذارند و هماهنگی با سازمانهای بینالمللی را تقویت کنند تا «ایمنی و رفاه شهروندان آسه آن در مناطق آسیبدیده» تضمین شود.
مارکوس در یک نشست پشت درهای بسته به همتایان خود گفت که بحران تحمیلی بر ایران، ضعف کشورهای جنوب شرق آسیا را در برابر شوکهای خارجی آشکار کرده است. او هشدار داد که حتی اگر این بحران اکنون پایان یابد، بهبودی وضعیت ممکن است سالها به طول انجامد.
مارکوس اظهار داشت: «ما آسیبپذیری کشورهایمان را در برابر عوامل خارجی به وضوح مشاهده کردهایم.» وی افزود: «اثر دومینویی اختلال در عرضه نفت بر بخشهای مختلف کشورهای ما، نحوه تجارت، کار و زندگی ما را تحت تأثیر قرار داده است.»
مارکوس تأکید کرد: «حتی اگر تنشها به موقع کاهش یابد، آسیب به زیرساختهای حیاتی، سیستمهای اساسی و اعتماد عمومی، برای سالهای آینده همچنان احساس خواهد شد.»
نمایندگان ارشد اجلاس آسه آن، که به لفاظیهای محافظهکارانه و محتاطانه خود معروف هستند، از ابراز صریح ناامیدی خود نسبت به ادامه اقدامات خصمانه خودداری کردند. اما سیهاساک پوانگکتکئو، وزیر امور خارجه تایلند، با قاطعیت بیشتری خواستار تمدید آتشبس کنونی بین آمریکا و ایران و تضمین عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز شد.
سیهاساک در مصاحبهای کوتاه با آسوشیتدپرس گفت: «این بحران اصلاً نباید رخ میداد.» وی افزود که همه کشورهای آسه آن نگران هستند و پرسید: «ما نمیدانیم اهداف (این اقدامات) چیست، درست است؟»
سیهاساک اظهار داشت: «به نظر میرسد مذاکرات صلح در حال پیشرفت است، اما ما خواهان پایان این بحران هستیم.»
طرح اضطراری آسه آن شامل اقداماتی از جمله تصویب احتمالی یک توافقنامه در سال جاری است که راه را برای اشتراکگذاری هماهنگ سوخت اضطراری، برنامهریزی یک شبکه برق منطقهای، تنوع بخشیدن به منابع نفت خام منطقه، ترویج استفاده از وسایل نقلیه الکتریکی و بررسی استفاده از فناوریهای جدید، از جمله انرژی هستهای غیرنظامی، هموار خواهد کرد.
با وجود تمرکز بر بحران خاورمیانه و کوتاه شدن اجلاس برای کاهش هزینهها، رهبران به نقاط بحرانی مهم منطقهای دیگر نیز خواهند پرداخت؛ از جمله اختلافات ارضی دریای چین جنوبی با پکن، جنگ داخلی پنج ساله در میانمار و درگیری مرزی اخیر بین تایلند و کامبوج.
در بیانیه جداگانهای از سوی رهبران درباره مسائل دریایی، که پس از اجلاس علنی خواهد شد و توسط آسوشیتدپرس نیز مشاهده شده است، آنها متعهد شدند که «برای نهایی کردن مذاکرات یک کد رفتاری مؤثر و اساسی در دریای چین جنوبی تلاش کنند.»
مذاکرات بر سر پیمان عدم تجاوز پیشنهادی توسط آسه آن و چین، بیش از یک دهه به طول انجامیده است؛ زیرا رویاروییهای فزاینده و پرتنش در سالهای اخیر، به ویژه بین نیروهای گارد ساحلی و نیروی دریایی چین و فیلیپین، تشدید شده است.
این وضعیت، انتقاداتی را متوجه آسه آن کرده است که آن را به عنوان یک «محفل گفتوگو» بیاثر میدانند؛ جایی که رهبران هر سال با پیراهنهای محلی خود حاضر میشوند و برای نمایش وحدت، با وجود اختلافات عمیق، دست میدهند.
اعضای آسه آن شامل برونئی، مالزی، ویتنام و فیلیپین در بنبستهای ارضی چند دههای در دریای چین جنوبی درگیر هستند. سایر اعضای این بلوک منطقهای عبارتند از کامبوج، تیمور شرقی، اندونزی، لائوس، میانمار، سنگاپور و تایلند.
آرون فاویلا و سیوال زین، خبرنگاران آسوشیتدپرس در سِبو، فیلیپین، در تهیه این گزارش مشارکت داشتهاند.
#آسه_آن #غرب_آسیا #تجاوزات_آمریکا #رژیم_صهیونیستی #بحران_انرژی #امنیت_منطقه #تنگه_هرمز #اقتصاد_جهانی #دیپلماسی_منطقه_ای #صلح_جهانی
