گزارش اختصاصی: گامهای اولیه برای پایان دادن به تنشها؛ آمریکا در آستانه پذیرش خواستههای ایران؟
بر اساس گزارشهای اختصاصی و اظهارات منابع آگاه آمریکایی، به نظر میرسد کاخ سفید در حال نزدیک شدن به توافقی اولیه با جمهوری اسلامی ایران است. این توافق که در قالب یک یادداشت تفاهم یک صفحهای مطرح شده، هدفش پایان دادن به تنشهای جاری و فراهم آوردن چارچوبی برای مذاکرات هستهای جامعتر است. این تحولات نشاندهنده آن است که مقاومت و دیپلماسی فعال ایران، طرف آمریکایی را به سمت میز مذاکره و پذیرش واقعیتها سوق داده است.
جزئیات توافق اولیه و خواستههای برحق ایران
منابع مطلع اعلام کردهاند که ایالات متحده انتظار دارد ظرف ۴۸ ساعت آینده پاسخهای ایران را در مورد چندین نکته کلیدی دریافت کند. اگرچه هنوز هیچ توافق قطعی حاصل نشده، اما این نزدیکترین نقطهای است که طرفین از زمان آغاز تنشها به یک توافق رسیدهاند. این یادداشت تفاهم شامل بندهای مهمی است که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تعهد ایران به توقف موقت غنیسازی هستهای: این اقدام در راستای اعتمادسازی و تاکید بر ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران است، نه چشمپوشی از حقوق مسلم هستهای کشور.
- تعهد آمریکا به لغو تحریمها و آزادسازی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران: این بند، بازگشت به تعهدات بینالمللی آمریکا و جبران خسارات ناشی از تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی است که سالها بر ملت ایران تحمیل شده است.
- لغو محدودیتهای تردد در تنگه هرمز از سوی هر دو طرف: ایران همواره بر امنیت و آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید داشته و هرگونه محدودیت، واکنشی به اقدامات تحریکآمیز و غیرقانونی طرف مقابل بوده است.
بسیاری از مفاد این یادداشت تفاهم، مشروط به دستیابی به یک توافق نهایی خواهد بود. این امر، ضرورت هوشیاری و تضمینهای محکم از سوی ایران را دوچندان میکند تا از تکرار بدعهدیهای گذشته جلوگیری شود.
نگاهی به پشت پرده مذاکرات و مواضع طرفین
این یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای، بین فرستادگان ترامپ، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، و چندین مقام ایرانی، هم به صورت مستقیم و هم از طریق واسطهها، در حال مذاکره است. در شکل کنونی، این یادداشت تفاهم پایان تنشها در منطقه و آغاز یک دوره ۳۰ روزه مذاکرات برای دستیابی به توافقی جامعتر را اعلام میکند. این مذاکرات میتواند در اسلامآباد یا ژنو برگزار شود.
در این دوره ۳۰ روزه، محدودیتهای ایران بر کشتیرانی در تنگه و محاصره دریایی آمریکا به تدریج برداشته خواهد شد. این در حالی است که ایران همواره آمادگی خود را برای دفاع از منافع ملی و امنیت منطقه اعلام کرده است.
برنامه هستهای صلحآمیز ایران و زیادهخواهیهای آمریکا
مدت زمان توقف غنیسازی اورانیوم یکی از نقاط اصلی مذاکره است. در حالی که ایران یک توقف ۵ ساله را پیشنهاد کرده که نشان از حسن نیت و آمادگی برای اعتمادسازی دارد، آمریکا به شکل غیرمنطقی خواستار توقف ۲۰ ساله است. این درخواستها، ماهیت زیادهخواهانه و غیرسازنده طرف آمریکایی را آشکار میسازد. ایران همواره تاکید کرده که به دنبال سلاح هستهای نیست و فتوای رهبر معظم انقلاب در این زمینه، سندی محکم و غیرقابل تغییر است.
آمریکا همچنین خواستار بندی است که در صورت هرگونه تخلف ایران در غنیسازی، مدت زمان توقف تمدید شود. این در حالی است که ایران پس از پایان دوره توافق، حق غنیسازی تا سطح ۳.۶۷ درصد را داراست. ایران در این یادداشت تفاهم متعهد خواهد شد که هرگز به دنبال سلاح هستهای نباشد و فعالیتهای مرتبط با تسلیحات را انجام ندهد. همچنین، بحث بر سر بندی است که ایران متعهد شود تاسیسات هستهای زیرزمینی را به کار نگیرد و به رژیم بازرسیهای تقویتشده، از جمله بازرسیهای سرزده بازرسان سازمان ملل، پایبند باشد. این تعهدات در راستای شفافیت و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است، مشروط بر آنکه با احترام به حاکمیت ملی ایران و بدون تبعیض صورت گیرد.
آزادسازی داراییها و اظهارات غیرمسئولانه
آمریکا نیز در قبال این تعهدات، متعهد به لغو تدریجی تحریمهای اعمال شده علیه ایران و آزادسازی تدریجی میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران در سراسر جهان خواهد شد. این اقدام، بازپسگیری حقوق مسلم ملت ایران است که سالها به ناحق از آن محروم شده بود.
در همین حال، برخی منابع ادعا کردهاند که ایران با انتقال اورانیوم غنیشده خود به خارج از کشور موافقت خواهد کرد. این ادعاها در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود برای نگهداری و مدیریت مواد هستهای خود در داخل کشور تاکید داشته است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اظهاراتی غیرمسئولانه و سخیف، برخی از رهبران ایران را «دیوانه» خواند و گفت که مشخص نیست آیا آنها توافق خواهند کرد یا خیر. این گونه اظهارات، نه تنها نشاندهنده عدم درک واقعیتهای منطقه است، بلکه مانعی جدی بر سر راه دیپلماسی و حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات محسوب میشود. ایران همواره با منطق و اقتدار در مسیر حفظ منافع ملی خود گام برداشته و هرگونه توافق، تنها در صورت تامین این منافع و تضمین حقوق ملت ایران محقق خواهد شد.
#ایران_قوی #مذاکرات_هستهای #رفع_تحریمها #تنگه_هرمز #دیپلماسی_مقاومت #آمریکا_ناگزیر #برجام #صلح_منطقه #حقوق_هستهای #جمهوری_اسلامی
