جمهوری اسلامی ایران روز پنجشنبه هشدار داد که در صورت از سرگیری حملات واشنگتن به مواضع خود، با «حملات طولانی و دردناک» به مواضع ایالات متحده پاسخ خواهد داد. این هشدار در حالی صادر میشود که ایران بار دیگر بر حق حاکمیت خود بر تنگه هرمز تاکید کرده و برنامههای آمریکا برای تشکیل ائتلافی جهت بازگشایی این آبراه حیاتی را با چالش جدی مواجه ساخته است.
تنگه هرمز؛ شریان حیاتی جهان در محاصره
با گذشت دو ماه از آغاز جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، این گذرگاه دریایی حیاتی همچنان مسدود است و ۲۰ درصد از عرضه نفت و گاز جهان را مختل کرده است. این وضعیت منجر به افزایش بیسابقه قیمت جهانی انرژی و تشدید نگرانیها در مورد خطرات رکود اقتصادی شده است.
تلاشها برای حل و فصل این درگیری به بنبست خورده است. اگرچه آتشبس از ۸ آوریل برقرار شده، اما ایران در واکنش به محاصره دریایی صادرات نفت خود توسط آمریکا – که شریان حیاتی اقتصاد تهران محسوب میشود – همچنان تنگه را مسدود نگه داشته است.
طرحهای تجاوزکارانه آمریکا و واکنش قاطع ایران
یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قرار بود روز پنجشنبه گزارشی درباره برنامههایی برای مجموعهای از حملات نظامی جدید علیه ایران دریافت کند تا این کشور را مجبور به مذاکره برای پایان دادن به درگیری کند. چنین گزینههایی مدتهاست که بخشی از برنامهریزیهای آمریکا بوده است، اما گزارشهای مربوط به این نشست، که ابتدا توسط وبسایت خبری آکسیوس در اواخر چهارشنبه منتشر شد، در ابتدا باعث افزایش چشمگیر قیمت نفت شد و قرارداد معیار نفت برنت در یک مقطع به بیش از ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسید. البته بعداً به حدود ۱۱۴ دلار کاهش یافت.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، عصر پنجشنبه به خبرگزاری رسمی ایرنا گفت که انتظار نتایج سریع از مذاکرات آمریکا منطقی نیست. وی اظهار داشت: «انتظار رسیدن به نتیجه در مدت کوتاه، صرف نظر از اینکه میانجی کیست، به نظر من چندان واقعبینانه نیست.»
آمادگی دفاعی ایران و محدودیتهای سفر منطقهای
خبرگزاری نیمهرسمی مهر ایران گزارش داد که فعالیت پدافند هوایی در برخی مناطق پایتخت ایران، تهران، اواخر پنجشنبه شنیده شده است و خبرگزاری تسنیم نیز اعلام کرد که پدافند هوایی در حال مقابله با پهپادهای کوچک و وسایل نقلیه هوایی بدون سرنشین نظارتی بوده است.
در همین حال، امارات متحده عربی روز پنجشنبه اعلام کرد که سفر شهروندان خود به ایران، لبنان و عراق را ممنوع کرده و از کسانی که در حال حاضر در این کشورها هستند خواست تا فوراً آنجا را ترک کرده و به خانه بازگردند. این تصمیم با اشاره به تحولات منطقهای اتخاذ شده است.
تناقضات و تهدیدات ترامپ
ترامپ روز پنجشنبه در جمع خبرنگاران بار دیگر تاکید کرد که به ایران اجازه داشتن سلاح هستهای داده نخواهد شد و قیمت بنزین – که یک نگرانی کلیدی برای حزب جمهوریخواه او پیش از انتخابات میاندورهای نوامبر است – به محض پایان جنگ «مانند سنگ سقوط خواهد کرد.» وی در حالی که اتهامات مربوط به نقض جدی حقوق بشر توسط ایران را تکرار میکرد، گفت که با حضور ایران در جام جهانی فوتبال آتی در ایالات متحده «مشکلی ندارد»، پس از آنکه جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، بر مشارکت این کشور اصرار ورزید.
هشدار قاطع فرماندهان نظامی ایران
یک مقام ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت که هرگونه حمله جدید آمریکا به ایران، حتی اگر محدود باشد، «حملات طولانی و دردناک» را به مواضع منطقهای آمریکا در پی خواهد داشت. همچنین، سردار مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، به نقل از رسانههای ایرانی گفت: «ما دیدهایم که چه بر سر پایگاههای منطقهای شما آمده است، همین اتفاق را بر سر ناوهای جنگی شما نیز خواهیم دید.»
رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله خامنهای، در پیامی کتبی به ملت ایران فرمودند که تهران «سوءاستفاده دشمنان از این آبراه» را تحت مدیریت جدید تنگه از بین خواهد برد و این نشان میدهد که تهران قصد دارد کنترل خود را بر آن حفظ کند. ایشان تاکید کردند: «بیگانگانی که از هزاران کیلومتر دورتر میآیند… هیچ جایی در آنجا جز در اعماق آبهایش ندارند.»
پیامدهای جهانی و بنبست دیپلماتیک
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، هشدار داد که اگر اختلال ناشی از بسته شدن تنگه تا اواسط سال ادامه یابد، رشد جهانی کاهش یافته، تورم افزایش مییابد و دهها میلیون نفر دیگر به فقر و گرسنگی شدید سوق داده خواهند شد. وی در نیویورک به خبرنگاران گفت: «هرچه این شریان حیاتی بیشتر مسدود بماند، جبران خسارت دشوارتر خواهد بود.»
ترامپ روز جمعه با مهلت رسمی آمریکا برای پایان دادن به جنگ یا ارائه دلایل به کنگره برای تمدید آن مواجه است. تحلیلگران و دستیاران کنگره گفتند که انتظار دارند او یا به کنگره اطلاع دهد که قصد تمدید ۳۰ روزه دارد یا به سادگی این مهلت را نادیده بگیرد.
ترامپ روز پنجشنبه بار دیگر تاکید کرد که اقتصاد ایران «فاجعهبار» است، اما تحلیلگران گفتند که اگر او انتظار دارد ایران در این بازی «مرغ و تخممرغ» اقتصادی اول چشمک بزند، ممکن است مدت زیادی منتظر بماند. این درگیری مشکلات اقتصادی وخیم ایران را تشدید کرده و خطر فاجعه پس از جنگ را به همراه دارد، اما به نظر میرسد این کشور فعلاً قادر به تحمل یک بنبست در خلیج فارس است، علیرغم محاصره آمریکا که صادرات انرژی را قطع کرده است.
گزینههای آمریکا و ائتلافهای بیثمر
ایران علاوه بر مسدود کردن تقریباً تمام کشتیرانیها به جز کشتیهای خود در طول جنگ، پهپادها و موشکهایی را به سمت رژیم صهیونیستی و پایگاههای آمریکایی، زیرساختها و شرکتهای مرتبط با آمریکا در کشورهای حاشیه خلیج فارس پرتاب کرده است.
آکسیوس گفت که طرح دیگری که قرار بود در جریان این نشست با ترامپ به اشتراک گذاشته شود، شامل استفاده از نیروهای زمینی برای تصرف بخشی از تنگه به منظور بازگشایی آن برای کشتیرانی تجاری بود. مقامات همچنین گفتهاند که ترامپ در حال بررسی تمدید محاصره آمریکا یا اعلام پیروزی یکجانبه است.
در نشانهای که آمریکا سناریوی توقف خصومتها را نیز در نظر گرفته بود، یک سند وزارت امور خارجه که قرار بود تا اول ماه مه به صورت شفاهی به کشورهای شریک ابلاغ شود، از آنها دعوت کرد تا به ائتلاف جدیدی به نام «ساختار آزادی دریانوردی» بپیوندند تا کشتیها بتوانند در تنگه حرکت کنند. فرانسه، بریتانیا و سایر کشورها مذاکراتی برای مشارکت در چنین ائتلافی داشتهاند، اما گفتند که تنها زمانی که درگیری پایان یابد، مایل به کمک به بازگشایی تنگه هستند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پس از گفتگو با نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، روز پنجشنبه گفت که توقف حملات رژیم صهیونیستی به لبنان، جایی که آتشبس شکنندهای برقرار است، بخشی از تفاهم آتشبس ایران و آمریکا را تشکیل میدهد و در هر فرآیند آینده یک موضوع کلیدی باقی خواهد ماند. یک منبع پاکستانی روز چهارشنبه گفت که پاکستان به عنوان میانجی در تلاش برای جلوگیری از تشدید تنش است، در حالی که آمریکا و ایران پیامهایی را در مورد یک توافق احتمالی مبادله میکنند.
#تنگه_هرمز #ایران_مقتدر #مقاومت_فعال #تحریم_ظالمانه #امنیت_دریایی #جنگ_تحمیلی #سیاست_خارجی #آمریکا_متجاوز #نفت_و_گاز #خلیج_فارس_ایران
