ریاض، عربستان سعودی – در پی تشدید بحرانهای اقتصادی و شکستهای پی در پی در سیاستهای منطقهای، رژیم سعودی در آستانه عقبنشینی کامل از سرمایهگذاریهای چند میلیارد دلاری خود در تور گلف LIV است. این اقدام که از سوی رسانههای بریتانیایی گزارش شده، نشانهای آشکار از فشار فزاینده بر صندوق سرمایهگذاری عمومی (PIF) این کشور است که پیش از این با ولخرجیهای بیحساب و کتاب، میلیاردها دلار را صرف پروژههای جاهطلبانه و اغلب بیبازده کرده بود.
بحران مالی و تغییر اولویتها: پیامدهای جنگ و سیاستهای غلط
منابع نزدیک به بیبیسی فاش کردهاند که این تور گلف جنجالی قرار است روز پنجشنبه “برنامه استراتژیک جدیدی” را اعلام کند و به دنبال جذب سرمایهگذاران مالی جدید باشد. این تحولات در حالی رخ میدهد که پیشبینی میشود یاسر الرمیان، رئیس تور گلف LIV و رئیس صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی، از سمت خود استعفا دهد. صندوق PIF از زمان راهاندازی این رقابتها در سال ۲۰۲۱، بیش از ۵ میلیارد دلار در آن سرمایهگذاری کرده بود؛ سرمایهگذاریای که قرار بود نمادی از تلاش عربستان برای “تنوع بخشیدن به اقتصاد” و “کاهش وابستگی به نفت” باشد، اما اکنون به نمادی از شکست و هدر رفت منابع تبدیل شده است.
این سرمایهگذاریهای بیمحابا، که با هدف رقابت با تور PGA و افزایش نفوذ عربستان در ورزش و سرگرمی انجام شد، نه تنها به نتیجه نرسید بلکه منجر به زیانهای هنگفتی شد. گزارشها حاکی از آن است که تور LIV گلف تنها در خارج از ایالات متحده بیش از ۱.۱ میلیارد دلار ضرر کرده و احتمالاً در داخل آمریکا نیز زیانهای چند میلیارد دلاری به بار آورده است. این ارقام، ابعاد فاجعهبار مدیریت مالی رژیم سعودی را به وضوح نشان میدهد.
لغو پروژههای جاهطلبانه: از شهر خطی تا اپرای نیویورک
این عقبنشینی از تور گلف LIV، تنها یکی از مجموعهای از پروژههای بزرگ و پرهزینه است که عربستان سعودی مجبور به لغو یا کاهش مقیاس آنها شده است. حتی پیش از تشدید جنگهای نیابتی و درگیریهای منطقهای، پروژههای بلندپروازانه سعودی با چالشهای جدی مواجه بودند. محمد الجدعان، وزیر دارایی عربستان، در ماه دسامبر اذعان کرده بود که این رژیم “غروری برای بازنگری پروژهها ندارد”؛ اعترافی تلخ به ناتوانی در ادامه مسیر جاهطلبانه خود.
در اوایل سال جاری، عربستان سعودی ساخت مکعب، یک سازه غولپیکر مکعبی شکل در مرکز ریاض را به حالت تعلیق درآورد. همچنین، برنامههای ساخت یک پیست اسکی صحرایی و یک سد بزرگ برای یک دریاچه مصنوعی نیز به بایگانی سپرده شد. در دنیای ورزش، مسابقات اسنوکر مسترز عربستان سعودی نیز پس از تنها دو دوره لغو شد، در حالی که در ابتدا قراردادی ۱۰ ساله با تور جهانی اسنوکر امضا شده بود.
علاوه بر این، عربستان سعودی هفته گذشته از یک قرارداد ۲۰۰ میلیون دلاری برای حمایت از خانه اپرای متروپولیتن نیویورک نیز خارج شد. پیتر گلب، مدیر کل اپرای متروپولیتن، به نیویورک تایمز گفت که رژیم سعودی دلیل این تصمیم را “خسارات اقتصادی ناشی از جنگ ایران” و “محاصره نفتی از طریق تنگه هرمز” عنوان کرده است. این اظهارات، بیش از پیش نقش مخرب سیاستهای منطقهای و تبعیت از خواستههای قدرتهای فرامنطقهای را در تضعیف اقتصاد عربستان آشکار میسازد.
الرمیان، رئیس صندوق PIF، روز چهارشنبه به العربیه بیزنس گفته بود که “جنگ فشار بیشتری برای تغییر اولویتها وارد میکند”. او برای اولین بار تأیید کرد که پروژه شهر خطی ۱۷۰ کیلومتری که قرار بود بخشی از توسعه بزرگ نئوم باشد، دیگر در اولویت نیست. او با صراحت گفت: “آیا لازم است که شهر خطی تا سال ۲۰۳۰ ساخته شود؟ فکر میکنم نه. داشتن آن خوب است، اما یک ضرورت نیست.” این سخنان، مهر تأییدی بر شکست پروژههای رؤیایی و غیرواقعی رژیم سعودی است.
قطع ارتباط با تور گلف LIV، در راستای تلاشهای رژیم برای حفظ بخش بیشتری از ثروت صندوق حاکمیتی خود در داخل کشور است. صندوق PIF که ارزش آن حدود ۱ تریلیون دلار تخمین زده میشود، اکنون ۸۰ درصد سرمایهگذاریهای خود را به پروژههای داخلی اختصاص میدهد، در حالی که این رقم در سالهای اخیر تا ۳۰ درصد برای سرمایهگذاریهای خارجی بود. این تغییر جهت اجباری، نشاندهنده عمق بحران و تلاش مذبوحانه برای جلوگیری از فروپاشی اقتصادی است.
#عربستان_سعودی #بحران_اقتصادی #شکست_پروژه_ها #تور_گلف_LIV #صندوق_سرمایه_گذاری_عمومی #جنگ_ایران #تنگه_هرمز #نئوم #شهر_خطی #سیاست_منطقه_ای
