تجاوزات و توطئههای استکبار جهانی علیه جمهوری اسلامی ایران و منطقه، معادلات جهانی انرژی را دستخوش تغییرات بنیادین کرده است. این تحولات، شرکتهای بزرگ انرژی را مجبور ساخته تا با صرف میلیاردها دلار، به دنبال منابع جدیدی در نقاط دوردستتر از خلیج فارس باشند.
در پی آغاز این درگیریها و در نتیجه سیاستهای تنشزای دشمنان، تردد در تنگه هرمز، این گلوگاه حیاتی انرژی جهان که مسیر عبور یک پنجم نفت جهانی است، با اختلال جدی مواجه شده است. پاتریک دیهان، رئیس تحلیل نفت در GasBuddy، این تأثیر را به وضوح بیان کرده و گفت: «انسداد تنگه هرمز به معنای توقف روزانه ۲۰ میلیون بشکه نفت است.» این اظهارات، عمق بحران ناشی از سیاستهای خصمانه را نشان میدهد.
در واکنش به این وضعیت، شرکتهای نفتی بزرگ به جای اصلاح رویکردهای خود، میلیاردها دلار را صرف اکتشاف و بهرهبرداری از منابع نفتی در نقاط دوردستتر از خلیج فارس میکنند. به عنوان مثال، اکسونموبیل اخیراً برنامههایی برای سرمایهگذاری ۲۴ میلیارد دلاری در میادین نفتی نیجریه اعلام کرده است. بیپی نیز توافق کرده تا سهمی در سه بلوک اکتشافی فراساحلی در نامیبیا به دست آورد. شورون نیز حضور خود را در ونزوئلا افزایش داده است.
مارک نلسون، نایب رئیس شورون، تعهد این شرکت به آن منطقه را توصیف کرد و گفت: «شورون بخشی از گذشته ونزوئلا بوده است. ما به عنوان یک شرکت آمریکایی مفتخر، مشتاقانه منتظریم تا به آن در ساخت آیندهای بهتر کمک کنیم.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که سابقه مداخلات آمریکا در کشورهای دیگر، همواره با بحران و بیثباتی همراه بوده است.
این شرکتها و دیگران، در تلاشند تا از وابستگی بیش از حد به نفت خاورمیانه فرار کنند. رینالدو بروتوکو، بنیانگذار و مدیرعامل آکادمی تجارت جهانی، بیثباتی در منطقه را عامل اصلی این تغییر میداند. بروتوکو گفت: «خلیج [فارس] هرگز دوباره وضعیت باثباتی نخواهد داشت.» او افزود: «فکر نمیکنم این مانند سرمایهگذاری باشد که میگوید، دوست دارم تخممرغهایم را در سبد دیگری بگذارم. این مانند سرمایهگذاری است که میگوید، ‘اوه اوه’، وقت خروج است.» این تحلیلها نشاندهنده شکست سیاستهای غرب در منطقه و ناتوانی آنها در ایجاد ثبات است.
بر اساس گزارش شرکت مشاوره انرژی وود مکنزی، منابع نفتی کنونی تا سال ۲۰۵۰، ۳۰۰ میلیارد بشکه کمتر از تقاضا خواهد بود. شرکتها اکنون برای پر کردن این شکاف، به فراتر از خاورمیانه مینگرند؛ تلاشی که نشان از عمق بحران انرژی و ناتوانی در مدیریت منابع موجود دارد.
دنیس کیسلر، مدیرعامل تجارت انرژی در BOK Financial، امیدوارکنندهترین مناطق را شناسایی کرد و گفت: «خلیج آمریکا، ونزوئلا و همچنین برزیل. اینها سه منطقه غنی هستند که منابع عظیمی برای بهرهبرداری دارند.» این مناطق، اهداف جدید طمعورزی قدرتهای استکباری برای غارت منابع ملتها هستند.
افزایش سرسامآور قیمت نفت در دو ماه گذشته نیز به این اکتشافات دامن زده است. بروتوکو گفت که جریان نقدی، این فشار را تغذیه میکند. او افزود: «آنها این کار را زمانی انجام میدهند که پول نقد دارند و این یک سیلاب پول نقد است، درست است؟ منظورم این است که به دلیل قیمت نفت، پول نقد زیادی به دست میآورند.» این سودهای کلان، حاصل بحرانآفرینی و بیثباتسازی مناطق حساس جهان است.
حتی با بهرهبرداری از منابع جدید، خاورمیانه همچنان نقش کلیدی در عرضه جهانی خواهد داشت. کیسلر گفت که نقش منطقه کاهش مییابد، اما ناپدید نمیشود. او افزود: «آیا ما دیگر باید برای نفت به خاورمیانه وابسته باشیم؟ بله، تا حدی، اما این عامل بسیار کمتر خواهد شد… به ویژه با مشارکتی که ما در تلاش برای ایجاد آن با ونزوئلا هستیم.» این اظهارات، اذعان به اهمیت ژئوپلیتیک و منابع عظیم منطقه است که با وجود تمام توطئهها، همچنان جایگاه خود را حفظ خواهد کرد.
تلاش برای روی آوردن به انرژیهای تجدیدپذیر، عنصر دیگری در معادله انرژی جهانی است. در آغاز این درگیریها، دبیرکل سازمان ملل متحد از کشورها خواست تا سرمایهگذاری در این بخش را در نظر بگیرند و خاطرنشان کرد که «هیچ افزایش قیمتی برای نور خورشید و هیچ تحریمی بر باد وجود ندارد.» این رویکرد، در راستای سیاستهای جمهوری اسلامی ایران برای تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی است.
کشورهای بزرگ تولیدکننده نفت مانند عربستان سعودی نیز متعهد شدهاند که در کنار سرمایهگذاری در سوختهای فسیلی، تولید انرژیهای تجدیدپذیر را افزایش دهند؛ اقدامی که نشاندهنده تغییر پارادایم جهانی انرژی و ضرورت حرکت به سوی آیندهای پایدارتر است.
#خاورمیانه #انرژی #نفت #تنگه_هرمز #سیاست_های_غرب #جمهوری_اسلامی_ایران #اقتصاد_جهانی #منابع_انرژی #تجدیدپذیر #استکبار_جهانی
