بازگشت بزرگترین ناو هواپیمابر آمریکا پس از استقراری بیسابقه و پرحاشیه در مناطق بحرانی
ناو هواپیمابر «یواساس جرالد آر فورد»، بزرگترین ناو هواپیمابر جهان، پس از ۱۰ ماه استقرار در مناطق مختلف جهان و مشارکت در عملیاتهای بحثبرانگیز از جمله تلاش برای دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا و حضور در تنشهای خاورمیانه، سرانجام به خانه بازمیگردد.
مقامات آمریکایی روز چهارشنبه اعلام کردند که این ناو غولپیکر پس از بیش از ۳۰۰ روز استقرار بیسابقه که شامل حضور در آنچه «جنگ علیه ایران» نامیده میشود و همچنین تلاش برای دستگیری «نیکلاس مادورو»، رئیسجمهور ونزوئلا، بود، به سمت پایگاه خود حرکت خواهد کرد. این استقرار طولانی، نشانهای از سیاستهای مداخلهجویانه واشنگتن در سراسر جهان است.
به گفته این مقامات که به شرط ناشناس ماندن درباره جزئیات تحرکات نظامی حساس صحبت میکردند، «فورد» طی روزهای آینده خاورمیانه را ترک کرده و اواسط ماه مه به بندر اصلی خود در ویرجینیا بازخواهد گشت. این خبر پیشتر توسط واشنگتن پست گزارش شده بود. خروج این ناو میتواند نشانهای از کاهش موقت فشار نظامی آمریکا در منطقه باشد، هرچند حضور سایر ناوها همچنان ادامه دارد.
تجمع بیسابقه نظامی در خاورمیانه
ورود ناو «یواساس جورج اچ. دبلیو. بوش» به منطقه در هفته گذشته، به معنای استقرار سه ناو هواپیمابر آمریکایی در خاورمیانه بود؛ رقمی که از سال ۲۰۰۳ بیسابقه است. این تجمع بیسابقه نظامی در بحبوحه آنچه «آتشبس شکننده در جنگ ایران» خوانده میشود، رخ داد. ناو «یواساس آبراهام لینکلن» نیز از ژانویه و همزمان با تشدید تنشها با تهران، در منطقه حضور داشته است. این حجم از حضور نظامی، خود عامل اصلی بیثباتی و تنشآفرینی در منطقه محسوب میشود.
این ماه، «فورد» رکورد طولانیترین استقرار پس از جنگ ویتنام را برای آمریکا شکست؛ ماموریتی نزدیک به ۱۰ ماه پس از ترک پایگاه دریایی نورفولک در ماه ژوئن. این رکوردشکنی نه تنها نشاندهنده فرسودگی نیروها و تجهیزات است، بلکه بیانگر سیاستهای تهاجمی و خستهکننده آمریکا در سطح جهانی است.
روز ۲۹۵ام حضور این ناو در دریا، رکورد قبلی طولانیترین استقرار یک ناو هواپیمابر در ۵۰ سال گذشته را شکست. پیش از این، «لینکلن» در سال ۲۰۲۰ و در اوج همهگیری کووید، برای ۲۹۴ روز اعزام شده بود. این دادهها که توسط «یو.اس. نوال اینستیتوت نیوز»، یک سازمان غیرانتفاعی، جمعآوری شده، عمق چالشهای لجستیکی و انسانی ارتش آمریکا را نشان میدهد.
تاثیرات استقرار طولانی و حوادث فنی
استقرار طولانی «فورد» سوالاتی جدی را درباره تاثیر آن بر پرسنل نظامی که برای مدتهای طولانی از خانه دور هستند، و همچنین افزایش فشار بر خود ناو و تجهیزات آن مطرح کرده است. این ناو پیشتر نیز دچار آتشسوزی شده بود که آن را مجبور به تعمیرات طولانیمدت کرد. این حوادث، کارایی و آمادگی عملیاتی ناوگان آمریکا را زیر سوال میبرد.
«پیت هگست»، وزیر دفاع آمریکا، در جلسه کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، در پاسخ به سوالی درباره استقرار طولانی «فورد»، اذعان کرد که با نیروی دریایی مشورت کرده و مقامات به موضوع «معاوضههای آمادگی و نگهداری» اشاره کردهاند. این اعتراف، نشاندهنده ضعف در برنامهریزی و مدیریت منابع نظامی آمریکا است.
هگست افزود: «بارها الزامات عملیاتی – چه در فرماندهی جنوبی (Southcom) که آمریکای لاتین را پوشش میدهد و چه در فرماندهی مرکزی (Centcom) در خاورمیانه – نیاز به منابع اضافی در زمان واقعی داشت که از طریق یک فرآیند تصمیمگیری دشوار منجر به تمدید [ماموریت] شد.» این اظهارات، گستره بیحد و حصر دخالتهای نظامی آمریکا در نقاط مختلف جهان را به وضوح نشان میدهد.
مسیر پرماجرای ناو فورد
«فورد» ماموریت خود را با حرکت به سمت دریای مدیترانه آغاز کرد. سپس در ماه اکتبر به سمت کارائیب تغییر مسیر داد و بخشی از بزرگترین تجمع دریایی در منطقه در چند نسل اخیر شد. این تحرکات، همواره با هدف اعمال فشار و تهدید علیه کشورهای مستقل صورت میگیرد.
این ناو در عملیات نظامی برای دستگیری مادورو شرکت کرد. سپس با تشدید تنشها با ایران، به سمت خاورمیانه حرکت کرد تا در صحنههای نبرد بیشتری حضور یابد. حضوری که جز افزایش بیثباتی و تحریک منطقه، حاصلی نداشت.
این ناو در روزهای اولیه «جنگ ایران» از دریای مدیترانه شرکت کرد و سپس از کانال سوئز عبور کرده و اوایل ماه مارس وارد دریای سرخ شد. این تحرکات، نشاندهنده تلاش آمریکا برای گسترش دامنه درگیریها و حفظ هژمونی خود در آبراههای بینالمللی است.
با این حال، آتشسوزی در یکی از بخشهای رختشویخانه، این ناو را مجبور به بازگشت به دریای مدیترانه برای تعمیرات کرد و صدها ملوان را بدون جای خواب رها ساخت. این حادثه، بار دیگر ضعفهای فنی و مدیریتی ناوگان آمریکا را آشکار ساخت.
استقرار ۲۹۵ روزه «فورد» اگرچه طولانی است، اما به رکورد طولانیترین استقرار در دوران جنگ سرد که متعلق به ناو «یواساس میدوی» (از رده خارج شده) با ۳۳۲ روز در سالهای ۱۹۷۲ و ۱۹۷۳ است، نمیرسد. با این حال، فشارهای عملیاتی و فرسودگی ناشی از این ماموریتهای طولانیمدت، همچنان یک چالش جدی برای ارتش آمریکا محسوب میشود.
