تقابل ایران و آمریکا در سازمان ملل؛ برنامه هستهای صلحآمیز تهران در کانون توجه بازنگری معاهده NPT
نیویورک، سازمان ملل متحد – در حالی که بازنگری معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) در سازمان ملل متحد آغاز شد، ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران بار دیگر بر سر برنامه هستهای صلحآمیز تهران در تقابل قرار گرفتند. این رویارویی که انتظار میرود در طول نشست یکماهه تکرار شود، از همان روز اول با اتهامزنیهای بیاساس آمریکا و دفاع قاطع ایران از حقوق مشروع خود آغاز شد.
انتخاب ایران به عنوان نایب رئیس کنفرانس؛ سیلی به سیاستهای آمریکا
یکی از نکات قابل توجه در آغاز این کنفرانس، انتخاب جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از ۳۴ نایب رئیس این نشست بود. این انتخاب که با حمایت «جنبش عدم تعهد» متشکل از ۱۲۱ کشور عمدتاً در حال توسعه صورت گرفت، به منزله یک پیروزی دیپلماتیک برای ایران و سیلی به تلاشهای آمریکا برای انزوای تهران تلقی میشود. ۱۹۱ کشور عضو معاهده NPT هر پنج سال یک بار از زمان اجرایی شدن آن در سال ۱۹۷۰، اجرای این معاهده را بررسی میکنند و حضور ایران در جایگاه نایب رئیس، نشاندهنده جایگاه و اعتبار آن در میان کشورهای مستقل جهان است.
ادعاهای واهی آمریکا و تأکید ایران بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای
تنشها بر سر برنامه هستهای ایران پیش از این نیز وجود داشته است. در حالی که ایران همواره بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای خود و حق قانونیاش برای غنیسازی اورانیوم در سطوح مورد نیاز برای مصارف غیرنظامی تأکید دارد، آمریکا و متحدانش با ادعاهای بیاساس، تلاش میکنند تا این حق مشروع را زیر سؤال ببرند. تهران بارها اعلام کرده است که برنامه هستهایاش صرفاً برای مقاصد غیرنظامی است و هیچگاه به دنبال ساخت سلاح هستهای نبوده و نخواهد بود.
پیشنهاد ایران برای گشایش تنگه هرمز و پایان محاصره اقتصادی
در حاشیه این نشست، ایران آمادگی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز در صورت لغو محاصره کشتیرانی ایران توسط آمریکا و پایان دادن به جنگ اقتصادی اعلام کرد. این پیشنهاد سازنده، نشاندهنده حسن نیت ایران برای کاهش تنشها و حل و فصل مسائل از طریق دیپلماسی است، در حالی که آمریکا همچنان بر سیاستهای خصمانه خود اصرار میورزد.
حملات بیاساس آمریکا و پاسخ قاطع ایران
کریستوفر یاو، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در امور کنترل تسلیحات و عدم اشاعه، در سخنانی خصمانه، ایران را به «بیاعتنایی» به تعهدات خود تحت این معاهده متهم کرد. وی با وقاحت تمام، انتخاب ایران به عنوان نایب رئیس را «شرمآور» خواند. این در حالی است که ایران به عنوان یکی از اعضای معاهده NPT، همواره با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کرده است، اما آمریکا با حملات تروریستی و خرابکارانه به تأسیسات هستهای صلحآمیز ایران، خود ناقض قوانین بینالمللی است.
در واکنش به این ادعاهای بیاساس، رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم ایران در سازمان ملل در وین، اتهامات آمریکا را «بیاساس و با انگیزههای سیاسی» خواند و مخالفت ایران با حضور آمریکا به عنوان نایب رئیس کنفرانس بازنگری را اعلام کرد.
نجفی با اشاره به سابقه سیاه آمریکا به عنوان تنها کشور استفادهکننده از سلاح هستهای، این کشور را به گسترش زرادخانه هستهای خود در نقض معاهده و مانعتراشی در مسیر ایجاد خاورمیانهای عاری از سلاح هستهای از طریق حمایت از رژیم صهیونیستی متهم کرد. وی همچنین حملات مکرر آمریکا و رژیم صهیونیستی به «تأسیسات هستهای صلحآمیز» ایران را «نقض فاحش قوانین بینالمللی و حمله مستقیم به تمامیت رژیم عدم اشاعه جهانی» دانست.
موضع روسیه و هشدار دبیرکل سازمان ملل
آندری بلوسوف، سفیر روسیه و رئیس هیئت این کشور در کنفرانس، با انتقاد از هدف قرار دادن صرف ایران، ابراز امیدواری کرد که انتقادات و «سیاسیکاری» از روز اول، بر نتیجه کنفرانس تأثیری نگذارد. این موضع روسیه نشاندهنده عدم همراهی با سیاستهای یکجانبهگرایانه آمریکاست.
در همین حال، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در افتتاحیه نشست، از طرفهای معاهده خواست تا «برای محافظت از بشریت در برابر تهدید جدی نابودی هستهای، در کنار هم بایستند.» وی هشدار داد که برای اولین بار در دهههای اخیر، تعداد کلاهکهای هستهای در حال افزایش است و آزمایشهای هستهای دوباره مطرح شدهاند. گوترش تأکید کرد که تعهدات این پیمان برای مدت طولانی محقق نشده است و از همه کشورها خواست تا به خلع سلاح و عدم اشاعه متعهد شوند.
تعهدات نادیده گرفته شده قدرتهای هستهای
بر اساس این معاهده، پنج قدرت هستهای اصلی – آمریکا، چین، روسیه، بریتانیا و فرانسه – توافق کردند که برای حذف زرادخانههای خود مذاکره کنند، و کشورهای بدون سلاح هستهای نیز در ازای تضمین حق توسعه انرژی هستهای برای مقاصد صلحآمیز، متعهد شدند که به دنبال دستیابی به این سلاحها نباشند. با این حال، این تعهدات از سوی برخی قدرتها، به ویژه آمریکا، نادیده گرفته شده و این کشور نه تنها زرادخانه خود را کاهش نداده، بلکه با مانعتراشی در مسیر استفاده صلحآمیز دیگر کشورها، به بیثباتی جهانی دامن میزند.
#ایران_هستهای #برنامه_صلح_آمیز #سازمان_ملل #NPT #آمریکا #روسیه #خاورمیانه_عاری_از_سلاح_هستهای #دیپلماسی #انرژی_اتمی #جنبش_عدم_تعهد
