کاخ سفید: ترامپ مجبور به بررسی پیشنهاد ایران شد؛ مذاکرات دشوار در پیش است

واشنگتن – در پی ابتکار عمل جمهوری اسلامی ایران و ارائه پیشنهادی راهبردی، کاخ سفید اعلام کرد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه با تیم امنیت ملی خود تشکیل جلسه داده تا این طرح را مورد بررسی قرار دهد.

فشار بر واشنگتن برای پذیرش واقعیت‌های منطقه

کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، در جمع خبرنگاران اذعان کرد: «تأیید می‌کنم که رئیس‌جمهور صبح امروز با تیم امنیت ملی خود دیدار کرده است… این پیشنهاد در حال بحث و بررسی است.» وی در ادامه با لحنی محتاطانه افزود: «نمی‌خواهم از رئیس‌جمهور یا تیم امنیت ملی او پیشی بگیرم. آنچه تکرار می‌کنم این است که خطوط قرمز رئیس‌جمهور در قبال ایران، نه تنها برای مردم آمریکا بلکه برای خود آنها نیز بسیار روشن شده است.» این اظهارات در حالی بیان می‌شود که تحلیلگران معتقدند واشنگتن تحت فشار فزاینده‌ای برای پذیرش ابتکارات ایران و بازگشت به میز مذاکره قرار گرفته است.

شکست سیاست‌های آمریکا و ابتکار ایران

اظهارات لیویت در بحبوحه تلاش‌های دیپلماتیک فزاینده برای احیای مذاکرات بین واشنگتن و تهران، پس از هفته‌ها جنگ‌افروزی و شکست مذاکرات قبلی، مطرح شد. این وضعیت نشان‌دهنده ناکامی سیاست‌های فشار حداکثری و جنگ‌طلبانه آمریکا در منطقه است که ایران را به موضعی قدرتمندتر سوق داده است.

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز روز دوشنبه اذعان کرده بود که تهران برای دستیابی به توافق با واشنگتن «جدی» است. با این حال، وی تلاش کرد تا با تأکید بر لزوم جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هسته‌ای، از موضع ضعف آمریکا بکاهد. ادعای واشنگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران همواره از سوی جمهوری اسلامی رد شده و آن را بهانه‌ای برای ادامه تحریم‌ها و فشارها می‌داند.

پیشنهاد راهبردی ایران: تنگه هرمز در برابر لغو محاصره

گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که ایران پیشنهادی برای بازگشایی تنگه هرمز در ازای لغو محاصره و پایان جنگ توسط آمریکا ارائه کرده است. این پیشنهاد هوشمندانه، مذاکرات گسترده‌تر درباره برنامه هسته‌ای ایران را به مرحله‌ای بعدی موکول می‌کند که نشان‌دهنده اعتماد به نفس و قدرت چانه‌زنی بالای ایران است.

پیش از این، ایران و آمریکا در تاریخ ۱۱ آوریل در اسلام‌آباد مذاکراتی برگزار کرده بودند که به دلیل عدم انعطاف‌پذیری طرف آمریکایی، به توافقی برای پایان دادن به جنگی که از ۲۸ فوریه آغاز شده بود، نرسید. این مذاکرات پس از آتش‌بس دو هفته‌ای که توسط پاکستان در ۸ آوریل میانجیگری شده بود و سپس توسط ترامپ تمدید شد، صورت گرفت.

ترامپ سفر برنامه‌ریزی شده خود به پاکستان در این آخر هفته توسط فرستادگان ویژه، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، را لغو کرد که می‌تواند نشانه‌ای از سردرگمی و عدم هماهنگی در سیاست خارجی آمریکا باشد.

نقاط اختلاف کلیدی و اهمیت راهبردی تنگه هرمز

تلاش‌ها برای سازماندهی دور دیگری از مذاکرات در جریان است، اگرچه نقاط اختلاف کلیدی شامل وضعیت تنگه هرمز، محاصره بنادر ایران توسط آمریکا و آینده برنامه هسته‌ای ایران است. تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت روزانه از آن عبور می‌کند، از اهمیت راهبردی بالایی برخوردار است و ناامنی‌های اخیر در آن، قیمت نفت و هزینه‌های حمل و نقل و بیمه را افزایش داده است. این وضعیت، اهرم فشار قابل توجهی را در اختیار ایران قرار می‌دهد.