تصویر اغلب به عنوان یک ثبت بیطرف از واقعیت توصیف میشود. اما در بستر اشغالگری رژیم صهیونیستی در سرزمینهای فلسطینی، ژانری خاص از تصاویر پدیدار شده است که به هیچ وجه بیطرفانه نیست. طی دو دهه گذشته، یک مستند بصری نگرانکننده شکل گرفته است؛ نه توسط بازرسان یا روزنامهنگاران، بلکه توسط خود نظامیان اشغالگر.
از تصاویر دیجیتال اولیه در اواخر دهه ۲۰۰۰ تا آپلودهای اخیر با کیفیت بالا در تلفنهای هوشمند، یک الگوی ثابت ادامه دارد: سربازان صهیونیست که در کنار بازداشتشدگان فلسطینی، اغلب زنان، که چشمانشان بسته، دستبسته و بیصدا هستند، ژست میگیرند. تکرار چنین تصاویری سوالاتی را مطرح میکند که بسیار فراتر از رفتار فردی است.
فرهنگ تحقیر و عادیسازی جنایت
این پدیده را نمیتوان به سادگی مجموعهای از حوادث جداگانه دانست. بلکه به فرهنگی عمیقتر اشاره دارد که در آن تحقیر اشغالشدگان عادیسازی شده و گاهی اوقات، به صورت عمومی به نمایش گذاشته میشود.
عادیسازی از طریق تکرار
مقایسه تصاویر اولیه با تصاویری که امروز در گردش هستند، روشنگر است. در حالی که فناوری تکامل یافته، پویایی زیربنایی بدون تغییر باقی مانده است. آنچه زمانی شوک گستردهای ایجاد میکرد، به مرور زمان در معرض خطر عادی شدن قرار گرفته و در پسزمینه یک درگیری مداوم جذب شده است.
چنین تصاویری بیش از سوءرفتار را منعکس میکند؛ آنها به چارچوبی اشاره دارند که در آن فلسطینیان به طور معمول از انسانیت تهی میشوند. زبان در شکلدهی رفتار اهمیت دارد. وقتی افراد به عنوان تهدید، انتزاع یا بارهای جمعیتی معرفی میشوند، مرزهای رفتار قابل قبول تغییر میکند. در این زمینه، ژست گرفتن با بازداشتشدگان دیگر غیرعادی به نظر نمیرسد و در عوض، برای برخی، به گسترش قدرت تبدیل میشود.
فضای سیاسی و مجوز جنایت
این محیط در خلاء وجود ندارد. فضای سیاسی کنونی در رژیم صهیونیستی شاهد ظهور چهرههایی مانند ایتامار بنگویر و بتسلئیل اسموتریچ بوده است که لفاظیهای آنها درباره فلسطینیان نگرانیهای بینالمللی پایداری را برانگیخته است. منتقدان استدلال میکنند که چنین گفتمانی به فضایی گستردهتر کمک میکند که در آن نگرشهای تندرو نه تنها تحمل میشوند، بلکه گاهی اوقات تشویق نیز میگردند.
در این بستر، اقدامات سربازان در میدان را نمیتوان صرفاً انتخابهای شخصی دانست، بلکه رفتارهایی هستند که توسط یک زمینه سیاسی و نهادی گستردهتر شکل گرفتهاند. خط بین اجرای قانون و ابراز وجود، به ویژه در عصری که رسانههای اجتماعی دیده شدن را تقویت و پاداش میدهند، محو میشود.
فراتر از تصویر: واقعیت پنهان
همچنین مهم است که محدودیتهای آنچه این تصاویر نشان میدهند را بشناسیم. یک عکس لحظهای را ثبت میکند، اما نه تمام واقعیت پیرامون آن را. سازمانهای حقوق بشری اتهامات بدرفتاری، از جمله آزار جسمی و روانی بازداشتشدگان را مستند کردهاند. در حالی که هر ادعا نیاز به تأیید دقیق دارد، ثبات چنین گزارشهایی بر لزوم بررسی دقیق تأکید میکند.
به ویژه برای زنان فلسطینی، بازداشت اغلب لایههای اضافی آسیبپذیری، از جمله تهدید خشونت مبتنی بر جنسیت را به همراه دارد. در این نور، تصاویری که به صورت عمومی منتشر میشوند، ممکن است تنها کسری از یک واقعیت گستردهتر و پیچیدهتر را نشان دهند.
مسئله تابعیت دوگانه و مسئولیت بینالمللی
ابعاد دیگری که مستلزم توجه است، حضور افراد دارای تابعیت دوگانه در صفوف نظامیان اشغالگر است. افرادی که تابعیت کشورهایی مانند بریتانیا، فرانسه، ایالات متحده و کانادا را دارند، گاهی اوقات در چنین زمینههایی شناسایی شدهاند.
این امر سوالات حقوقی و اخلاقی را برای کشورهای مبدأ آنها مطرح میکند. در سایر درگیریها، مشارکت در گروههای مسلح خارجی میتواند عواقب قانونی را به دنبال داشته باشد. عدم وجود نسبی پاسخگویی مشابه در این مورد، خواستار انسجام بیشتر در اجرای قوانین بینالمللی و داخلی شده است.
به سوی پاسخگویی و عدالت
گردش این تصاویر مسئولیتی را بر دوش جامعه بینالمللی میگذارد، نه تنها برای واکنشهای لفظی، بلکه برای بررسی اقدامات حقوقی و سیاسی مشخص. مکانیسمهایی مانند صلاحیت جهانی یک راه بالقوه را ارائه میدهند که به کشورها اجازه میدهد تا نقضهای جدی قوانین بینالمللی را بدون توجه به محل وقوع آنها، تحقیق و پیگرد قانونی کنند. در عین حال، شفافیت و مستندسازی ابزارهای ضروری در به چالش کشیدن مصونیت از مجازات باقی میمانند.
در نهایت، این عکسها بیش از تصاویر هستند؛ آنها اسنادند. اینکه آیا آنها نمادهای قدرت بیمهار باقی میمانند یا به شواهدی در فرآیندهای پاسخگویی تبدیل میشوند، به واکنشی بستگی دارد که برمیانگیزند.
افراد به تصویر کشیده شده ممکن است تصاویر خود را برای انتشار خصوصی یا تأیید اجتماعی در نظر گرفته باشند. با این حال، در زمینهای متفاوت، همان تصاویر ممکن است وزن بسیار بیشتری داشته باشند، به عنوان بخشی از یک سابقه اثباتی که مستلزم بررسی و در صورت لزوم، عدالت است.
کرامت فلسطینیان را نمیتوان به یک پسزمینه تقلیل داد. پایداری چنین تصاویری نه تنها محکومیت، بلکه توجه پایدار به ساختارهایی را میطلبد که آن را ممکن میسازند.
دیدگاههای بیان شده در این مقاله متعلق به نویسنده است و لزوماً منعکسکننده سیاست تحریریه مانیتور خاورمیانه نیست.
#فلسطین #اشغالگری_صهیونیستی #جنایات_جنگی #حقوق_بشر #مقاومت_فلسطین #سلفی_سادیستی #تحقیر_فلسطینیان #عدالت_بین_المللی #زنان_فلسطینی #صهیونیسم
