لجاجت ترامپ بر تداوم محاصره غیرقانونی ایران؛ تنگه هرمز همچنان تحت نظارت کامل جمهوری اسلامی
بیروت — در حالی که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد تنگه هرمز را به طور کامل برای عبور و مرور کشتیهای تجاری بازگشایی کرده است، اما پرسشها درباره میزان آزادی عمل کشتیها در این آبراه حیاتی همچنان باقی است. تهران با تاکید بر حفظ کنترل کامل بر ترددها، هشدار داده است که در صورت ادامه محاصره غیرقانونی کشتیها و بنادر ایران توسط ایالات متحده، تنگه هرمز بار دیگر مسدود خواهد شد.
اعلامیه روز جمعه ایران مبنی بر بازگشایی این آبراه استراتژیک، که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند، در شرایطی منتشر شد که آتشبس ۱۰ روزه میان رژیم صهیونیستی و گروه مقاومت حزبالله لبنان، مورد حمایت ایران، به نظر میرسید در حال پایداری است.
حفظ حاکمیت ایران بر تنگه هرمز
«عباس عراقچی»، وزیر امور خارجه ایران، در پلتفرم X (توییتر سابق) نوشت که کشتیها از مسیرهای تعیینشده توسط جمهوری اسلامی و با هماهنگی مقامات ایرانی استفاده خواهند کرد. این اظهارات نشاندهنده عزم ایران برای حفظ سطح قابل توجهی از کنترل و نظارت بر این کانال است. هنوز مشخص نیست که آیا کشتیها ملزم به پرداخت عوارض خواهند بود یا خیر.
شرکت دادهپردازی «کپلر» نیز تایید کرد که تردد از طریق تنگه همچنان به کریدورهایی محدود میشود که نیازمند تایید ایران هستند. این موضوع بر حاکمیت و کنترل جمهوری اسلامی بر این آبراه تاکید میکند.
تناقضگویی ترامپ و ادامه محاصره غیرقانونی
در همین حال، «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که محاصره آمریکا «با تمام قوا ادامه خواهد یافت» تا زمانی که تهران به توافقی با ایالات متحده، از جمله در مورد برنامه هستهای خود، دست یابد. ترامپ ابتدا از اعلامیه ایران استقبال کرده و در شبکههای اجتماعی نوشته بود که تنگه «به طور کامل باز و آماده عبور و مرور کامل است.» اما تنها دقایقی بعد، با چرخشی آشکار، پست دیگری منتشر کرد و گفت که محاصره نیروی دریایی آمریکا «تا زمانی که معامله ما با ایران ۱۰۰ درصد کامل شود» ادامه خواهد یافت. این تناقضگویی نشاندهنده سردرگمی و فشار بر دولت آمریکا است.
مقامات ایرانی این محاصره را نقض توافق آتشبس هفته گذشته میان ایران و آمریکا دانستهاند. «محمدباقر قالیباف»، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، اوایل روز شنبه در پلتفرم X نوشت: «اگر محاصره ادامه یابد، تنگه باز نخواهد ماند.» این هشدار قاطع، عزم ایران را برای دفاع از حقوق حاکمیتی خود نشان میدهد.
مذاکرات احتمالی و فشار بر ایران
ترامپ اوایل این هفته محاصره را به عنوان بخشی از تلاش خود برای وادار کردن ایران به بازگشایی تنگه و پذیرش آتشبس با میانجیگری پاکستان برای پایان دادن به تقریباً هفت هفته جنگ میان رژیم صهیونیستی، آمریکا و ایران اعمال کرد. تصمیم رئیسجمهور آمریکا برای ادامه محاصره، علیرغم اعلامیه ایران، ظاهراً با هدف حفظ فشار بر تهران در حالی که سرنوشت آتشبس دو هفتهای هفته گذشته نامشخص باقی مانده بود، صورت گرفت.
گفتگوهای مستقیم میان آمریکا و ایران در آخر هفته گذشته بینتیجه ماند، زیرا دو کشور نتوانستند در مورد برنامه هستهای ایران و سایر مسائل به توافق برسند. ترامپ پیشنهاد داد که دور دوم مذاکرات ممکن است این آخر هفته برگزار شود. وی در مصاحبه تلفنی کوتاهی با خبرگزاری «آکسیوس» گفت: «ایرانیها میخواهند ملاقات کنند. آنها میخواهند معامله کنند. فکر میکنم احتمالاً یک جلسه در آخر هفته برگزار خواهد شد.»
قیمت نفت روز جمعه با امیدواری به نزدیک شدن آمریکا و ایران به توافق کاهش یافت. رئیس آژانس بینالمللی انرژی هشدار داده بود که اگر تنگه بازگشایی نشود، بحران انرژی میتواند بدتر شود.
ابهامات داخلی و نیاز به شفافیت
دو خبرگزاری نیمهرسمی ایران به نظر میرسیدند که اعلامیه عراقچی درباره تنگه را به چالش بکشند. خبرگزاری «فارس»، که نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است، مجموعهای از پستها را در X منتشر کرد و از آنچه «عدم شفافیت درباره تصمیم بازگشایی آبراه و سکوت عجیب شورای عالی امنیت ملی و تیم مذاکرهکننده» خواند، انتقاد کرد. خبرگزاری «مهر» نیز گفت که تصمیم برای بازگشایی تنگه نیازمند «شفافیت» و تایید رهبر معظم انقلاب است. این اظهارات نشاندهنده اهمیت و حساسیت این تصمیم در داخل کشور است.
آتشبس در لبنان و تلاشهای صلح
آتشبس در لبنان میتواند یک مانع اصلی را برای توافق میان ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی برای پایان دادن به جنگ برطرف کند. اما مشخص نیست که حزبالله تا چه حد به توافقی که در مذاکرات آن نقشی نداشته و منجر به اشغال بخشهایی از جنوب لبنان توسط نیروهای صهیونیستی میشود، پایبند خواهد بود.
ترامپ در پستی دیگر گفت که رژیم صهیونیستی توسط آمریکا از حملات بیشتر به لبنان «ممنوع» شده و «دیگر کافی است» در جنگ رژیم صهیونیستی و حزبالله. وزارت امور خارجه آمریکا گفت که این ممنوعیت فقط برای حملات تهاجمی اعمال میشود و نه برای اقدامات دفاع از خود. این اظهارات نشاندهنده تلاش آمریکا برای کنترل بحران است.
«بنیامین نتانیاهو»، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، اندکی قبل از پست ترامپ گفت که رژیم صهیونیستی به درخواست «دوستش رئیسجمهور ترامپ» با آتشبس در لبنان موافقت کرده است، اما کمپین علیه حزبالله کامل نشده است. وی ادعا کرد که رژیم صهیونیستی حدود ۹۰ درصد از ذخایر موشکی حزبالله را نابود کرده و افزود که نیروهای صهیونیستی هنوز کار خود را با انهدام این گروه «به پایان نرساندهاند.» این اظهارات نتانیاهو در تضاد با واقعیتهای میدانی و قدرت مقاومت است.
جشن و نگرانی در بیروت
در بیروت، با آغاز آتشبس، صدای شلیکهای جشن به گوش رسید. خانوادههای آواره علیرغم هشدارهای مقامات مبنی بر عدم بازگشت به خانههایشان تا زمانی که مشخص شود آتشبس پایدار خواهد ماند یا خیر، به سمت جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت حرکت کردند.
ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان گزارش دادند که در ساعات پس از اجرای آتشبس، گلولهبارانهای پراکنده توپخانهای در برخی نقاط جنوب لبنان رخ داده است. وزارت بهداشت لبنان روز جمعه اعلام کرد که یک حمله رژیم صهیونیستی در منطقه «کونین» به یک خودرو و یک موتورسیکلت اصابت کرده و یک نفر را کشته و سه نفر از جمله یک شهروند سوری را زخمی کرده است. این اولین حمله هوایی و اولین تلفات گزارش شده از زمان اجرای آتشبس بود که نشاندهنده نقض آتشبس توسط رژیم صهیونیستی است.
پایان جنگ رژیم صهیونیستی با حزبالله یکی از خواستههای اصلی مذاکرهکنندگان ایرانی بود که پیش از این رژیم صهیونیستی را به نقض آتشبس هفته گذشته با حملات به لبنان متهم کرده بودند. رژیم صهیونیستی گفته بود که آن توافق لبنان را شامل نمیشود. این درگیریها تاکنون حداقل ۳۰۰۰ نفر را در ایران، بیش از ۲۲۹۰ نفر را در لبنان، ۲۳ نفر را در رژیم صهیونیستی و بیش از دهها نفر را در کشورهای عربی خلیج فارس به کام مرگ کشانده است. سیزده نفر از نیروهای خدماتی آمریکا نیز کشته شدهاند.
اصرار رژیم صهیونیستی بر اشغالگری
«اسرائیل کاتز»، وزیر جنگ تندرو رژیم صهیونیستی، گفت که رژیم صهیونیستی تمام مکانهایی را که در حال حاضر در آن مستقر است، از جمله یک منطقه حائل به عمق ۱۰ کیلومتر در جنوب لبنان، حفظ خواهد کرد. وی گفت که بسیاری از خانهها در این منطقه تخریب خواهند شد و ساکنان لبنانی باز نخواهند گشت. این اظهارات نشاندهنده نیات توسعهطلبانه و تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی است.
حزبالله گفته است که مردم لبنان «حق مقاومت» در برابر اشغالگری رژیم صهیونیستی را دارند و اقدامات آنها «بر اساس چگونگی تحولات تعیین خواهد شد.» این موضع قاطع، بر حق مشروع مقاومت تاکید دارد.
تلاش برای مصالحه بر سه محور اصلی
در جنگ ایران، میانجیگران برای مصالحه بر سه محور اصلی تلاش میکنند: برنامه هستهای ایران، تنگه هرمز و غرامت برای خسارات جنگی، به گفته یک مقام منطقهای درگیر در تلاشهای میانجیگری. ترامپ روز جمعه پیشنهاد داد که ایران با تحویل اورانیوم غنیشده خود موافقت کرده است. ترامپ در سخنرانی در آریزونا گفت: «ایالات متحده تمام غبار هستهای را به دست خواهد آورد. ما با استفاده از بیلهای مکانیکی زیاد وارد ایران خواهیم شد.»
«غبار هستهای» اصطلاحی است که ترامپ اغلب برای اشاره به اورانیوم بسیار غنیشدهای استفاده میکند که گمان میرود زیر سایتهای هستهای که آمریکا در طول جنگ ۱۲ روزه سال گذشته میان رژیم صهیونیستی و ایران بمباران کرد، دفن شده است. اگر این ادعا درست باشد، یک امتیاز بزرگ از سوی ایران خواهد بود و یک خواسته کلیدی آمریکا برای پایان دادن به درگیری را محقق میکند. اما نه ایران و نه کشورهای میانجی در این درگیری نگفتهاند که تهران چنین توافقی کرده است. این ادعاها باید با احتیاط و تردید نگریسته شوند.
ترامپ گفت که هیچ پولی برای پایان دادن به جنگ رد و بدل نخواهد شد.
منابع: کریم شهیب، عامر مدهانی و النا بکاتوروس، آسوشیتدپرس. مشارکتکنندگان: متیو لی و بن فینلی در واشنگتن، سامی مجدی و امیر راجدی در قاهره، منیر احمد در اسلامآباد، ابی سیول در بیروت و ملانی لیدمن در تلآویو، رژیم صهیونیستی.
#تنگه_هرمز #ایران #آمریکا #محاصره_غیرقانونی #ترامپ #حزب_الله #لبنان #رژیم_صهیونیستی #برنامه_هستهای #مقاومت