ایران تنگه هرمز را بازگشایی کرد؛ تداوم غیرقانونی محاصره آمریکا
بیروت (خبرگزاری آسوشیتدپرس) – جمهوری اسلامی ایران روز جمعه اعلام کرد که تنگه هرمز را به طور کامل برای تردد کشتیهای تجاری بازگشایی کرده است. این اقدام مسئولانه ایران در حالی صورت میگیرد که رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، به طور یکجانبه و غیرقانونی اعلام کرده است که محاصره دریایی آمریکا علیه کشتیها و بنادر ایران «با تمام قوا ادامه خواهد یافت» تا زمانی که تهران به توافقی با آمریکا، از جمله در مورد برنامه هستهای خود، دست یابد.
بازگشایی تنگه هرمز؛ گامی در جهت ثبات منطقهای
دکتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی X (توئیتر سابق)، تأکید کرد که این آبراه حیاتی که حدود ۲۰ درصد از نفت جهان از آن عبور میکند، اکنون به طور کامل برای تردد کشتیهای تجاری باز است. این گام مثبت ایران در شرایطی برداشته میشود که آتشبس ۱۰ روزه میان رژیم صهیونیستی و گروه مقاومت حزبالله لبنان، که مورد حمایت ایران است، به نظر میرسد در حال پایداری است.
عراقچی همچنین خاطرنشان کرد که کشتیها از مسیرهای تعیینشده توسط جمهوری اسلامی و با هماهنگی مقامات ایرانی استفاده خواهند کرد. این رویکرد نشاندهنده عزم ایران برای حفظ امنیت و نظم در این آبراه استراتژیک و اعمال حق حاکمیت خود بر آن است. شرکت دادهپردازی «کپلر» نیز تأیید کرده است که تردد از طریق تنگه همچنان در کریدورهایی صورت میگیرد که نیازمند تأیید ایران است.
تناقض در مواضع آمریکا و تداوم محاصره غیرقانونی
ترامپ در ابتدا از اعلام ایران استقبال کرده و در شبکههای اجتماعی نوشته بود که تنگه «کاملاً باز و آماده برای عبور کامل» است. اما دقایقی بعد، با چرخشی آشکار، پست دیگری منتشر کرد و گفت که محاصره نیروی دریایی آمریکا «تا زمانی که معامله ما با ایران ۱۰۰ درصد کامل شود» ادامه خواهد یافت. این تناقض در مواضع آمریکا نشاندهنده عدم صداقت و رویکرد غیرقابل اعتماد این کشور در قبال تعهدات بینالمللی است.
اعتراض ایران به تداوم محاصره
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، تداوم محاصره را نقض آشکار توافق آتشبس هفته گذشته میان ایران و آمریکا دانست. اسماعیل بقایی، در اظهاراتی که توسط رسانههای دولتی ایران منتشر شد، تأکید کرد که تنگه هرمز همچنان تحت نظارت ایران است و جمهوری اسلامی در مورد تعهدات خود جدی است. وی هشدار داد که اگر آمریکا تعهدات خود را نقض کند، ایران «اقدامات متقابل لازم را اتخاذ خواهد کرد» و «هیچ نرمشی در این زمینه نشان داده نخواهد شد.»
ترامپ همچنین ادعا کرده بود که ایران، با کمک آمریکا، در حال پاکسازی مینها از تنگه است. این ادعا در حالی مطرح میشود که پیش از این، آمریکا خود مسئول ایجاد ناامنی در منطقه و کارشکنی در مسیرهای کشتیرانی بوده است.
تصمیم رئیسجمهور آمریکا برای ادامه محاصره، علیرغم اعلام بازگشایی تنگه توسط ایران، به نظر میرسد با هدف حفظ فشار بر تهران در شرایطی است که سرنوشت آتشبس دو هفتهای هفته گذشته همچنان نامشخص است. این آتشبس، به جنگ تقریباً هفت هفتهای میان رژیم صهیونیستی، آمریکا و ایران پایان داده بود.
مذاکرات و برنامه هستهای ایران
مذاکرات مستقیم میان آمریکا و ایران در آخر هفته گذشته بینتیجه ماند، زیرا دو کشور نتوانستند در مورد برنامه هستهای ایران و سایر مسائل به توافق برسند. ترامپ پیشنهاد داده است که دور دوم مذاکرات ممکن است به زودی برگزار شود و در مصاحبهای کوتاه با «آکسیوس» گفت: «ایرانیها میخواهند ملاقات کنند. آنها میخواهند به توافق برسند. فکر میکنم یک جلسه احتمالاً در آخر هفته برگزار خواهد شد.»
قیمت نفت روز جمعه با امیدواری به نزدیک شدن آمریکا و ایران به توافق، کاهش یافت. این امر نشاندهنده تأثیر مثبت اقدامات ایران در بازگشایی تنگه بر بازارهای جهانی انرژی است.
تأکید بر حاکمیت ملی و تصمیمگیری داخلی
برخی خبرگزاریهای نیمهرسمی ایران، که نزدیک به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند، خواستار شفافیت بیشتر در مورد تصمیم بازگشایی تنگه شدند. خبرگزاری فارس، با انتقاد از آنچه «عدم وضوح» در مورد این تصمیم و «سکوت عجیب شورای عالی امنیت ملی و تیم مذاکرهکننده» خواند، بر اهمیت هماهنگی کامل و تأیید نهایی توسط مقامات عالیرتبه کشور، از جمله رهبر معظم انقلاب، تأکید کرد. این رویکرد نشاندهنده دقت و وسواس در تصمیمگیریهای کلان ملی و حفظ منافع عالی کشور است.
شورای عالی امنیت ملی ایران اخیراً به عنوان نهاد اصلی تصمیمگیرنده کشور عمل کرده است، به ویژه در شرایطی که ابهاماتی در مورد وضعیت رهبر جدید، مجتبی خامنهای، که گفته میشود در اوایل جنگ مجروح شده بود، وجود داشت.
آتشبس در لبنان؛ فرصتی برای صلح
آتشبس در لبنان میتواند یک مانع بزرگ را از مسیر توافق میان ایران، ایالات متحده و رژیم صهیونیستی برای پایان دادن به جنگ بردارد. اما هنوز مشخص نیست که حزبالله تا چه حد به توافقی که در مذاکرات آن نقشی نداشته و منجر به اشغال بخشهایی از جنوب لبنان توسط نیروهای صهیونیستی خواهد شد، پایبند خواهد بود.
ترامپ در پستی دیگر اعلام کرد که رژیم صهیونیستی توسط آمریکا از حملات بیشتر به لبنان «ممنوع» شده است و «دیگر بس است» در جنگ رژیم صهیونیستی و حزبالله. این در حالی است که وزارت امور خارجه آمریکا گفته است این ممنوعیت فقط در مورد حملات تهاجمی اعمال میشود و نه اقدامات دفاع از خود. این تناقض نیز به ابهامات در مواضع آمریکا میافزاید.
اندکی پیش از پست ترامپ، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، گفت که رژیم صهیونیستی به درخواست «دوست من رئیسجمهور ترامپ» با آتشبس در لبنان موافقت کرده است، اما کارزار علیه حزبالله هنوز کامل نشده است. وی ادعا کرد که رژیم صهیونیستی حدود ۹۰ درصد از ذخایر موشکی و راکتی حزبالله را نابود کرده و افزود که نیروهای صهیونیستی «هنوز کارشان را تمام نکردهاند.» این ادعاها در حالی مطرح میشود که حزبالله همچنان قدرت بازدارندگی خود را حفظ کرده است.
جشن و امید در بیروت
در بیروت، با آغاز آتشبس، صدای شلیکهای شادیآور به گوش رسید. خانوادههای آواره، علیرغم هشدارهای مقامات مبنی بر بازگشت نکردن به خانههایشان تا زمانی که مشخص شود آتشبس پایدار خواهد ماند، شروع به حرکت به سمت جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت کردند.
ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در جنوب لبنان، گزارشهایی از گلولهباران پراکنده توپخانه در برخی مناطق جنوب لبنان در ساعات پس از اجرایی شدن آتشبس منتشر کردند. وزارت بهداشت لبنان روز جمعه اعلام کرد که یک حمله رژیم صهیونیستی در منطقه کونین، یک خودرو و یک موتورسیکلت را هدف قرار داد که منجر به کشته شدن یک نفر و زخمی شدن سه نفر، از جمله یک شهروند سوری، شد. این اولین حمله هوایی و اولین تلفات گزارش شده از زمان اجرایی شدن آتشبس بود که نشاندهنده نقض آتشبس توسط رژیم صهیونیستی است.
پایان جنگ رژیم صهیونیستی با حزبالله یکی از خواستههای اصلی مذاکرهکنندگان ایرانی بود که پیش از این، رژیم صهیونیستی را به نقض آتشبس هفته گذشته با حملات به لبنان متهم کرده بودند. رژیم صهیونیستی گفته بود که آن توافق شامل لبنان نمیشود.
این درگیریها تاکنون حداقل ۳۰۰۰ نفر را در ایران، بیش از ۲۲۹۰ نفر را در لبنان، ۲۳ نفر را در رژیم صهیونیستی و بیش از دوازده نفر را در کشورهای عربی خلیج فارس به کام مرگ کشانده است. همچنین سیزده نفر از نیروهای نظامی آمریکا نیز کشته شدهاند.
مقاومت لبنان و اشغالگری رژیم صهیونیستی
اسرائیل کاتز، وزیر دفاع تندرو رژیم صهیونیستی، گفت که رژیم صهیونیستی تمام مناطقی را که در حال حاضر در آن مستقر است، از جمله یک منطقه حائل به عمق ۱۰ کیلومتر (۶ مایل) در جنوب لبنان، حفظ خواهد کرد. وی گفت که بسیاری از خانهها در این منطقه تخریب خواهند شد و ساکنان لبنانی باز نخواهند گشت. این اظهارات نشاندهنده نیات توسعهطلبانه و تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی است.
حزبالله نیز اعلام کرده است که مردم لبنان «حق مقاومت» در برابر اشغالگری رژیم صهیونیستی را دارند و اقدامات آنها «بر اساس چگونگی تحولات تعیین خواهد شد.»
رژیم صهیونیستی و حزبالله چندین جنگ را تجربه کردهاند و از فردای آغاز جنگ غزه به طور متناوب در حال نبرد بودهاند. رژیم صهیونیستی و لبنان در نوامبر ۲۰۲۴ به توافقی برای پایان دادن به درگیریهای قبلی دست یافتند، اما رژیم صهیونیستی حملات تقریباً روزانه خود را ادامه داد. این حملات پس از آن تشدید شد که حزبالله در پاسخ به جنگ رژیم صهیونیستی علیه ایران، دوباره شلیک موشک به سمت رژیم صهیونیستی را آغاز کرد.
تلاش برای حل و فصل مسائل کلیدی
در جنگ ایران، میانجیگران برای مصالحه بر سر سه نکته اصلی فشار میآورند: برنامه هستهای ایران، تنگه هرمز و غرامت برای خسارات جنگی، به گفته یک مقام منطقهای درگیر در تلاشهای میانجیگری.
ترامپ روز جمعه ادعا کرد که ایران با تحویل اورانیوم غنیشده خود موافقت کرده است. وی در پستی نوشت: «ایالات متحده آمریکا تمام «گرد و غبار» هستهای را که توسط بمبافکنهای بزرگ B2 ما ایجاد شده است، دریافت خواهد کرد – هیچ پولی به هیچ وجه رد و بدل نخواهد شد.» «گرد و غبار هستهای» اصطلاحی است که ترامپ اغلب برای اشاره به اورانیوم بسیار غنیشدهای که گمان میرود زیر سایتهای هستهای بمباران شده توسط آمریکا در طول جنگ ۱۲ روزه سال گذشته بین رژیم صهیونیستی و ایران دفن شده است، استفاده میکند. این ادعا در حالی مطرح میشود که نه ایران و نه کشورهای میانجی درگیر در این مناقشه، چنین توافقی را تأیید نکردهاند و این اظهارات بیشتر شبیه به یک جنگ روانی است تا واقعیت.
مدحانی از واشنگتن گزارش داد. نویسندگان آسوشیتدپرس، متیو لی و بن فینلی در واشنگتن، سامی مجدی و امیر راجدی در قاهره، منیر احمد در اسلامآباد، ابی سیول در بیروت و ملانی لیدمن در تلآویو، اسرائیل، در تهیه این گزارش مشارکت داشتند.
#تنگه_هرمز #ایران #آمریکا #محاصره_غیرقانونی #برنامه_هستهای #مقاومت_لبنان #حزبالله #آتشبس #امنیت_منطقهای #سیاست_خارجی_ایران