اسلامآباد، پاکستان – در پی ناکامی سیاستهای فشار حداکثری و اذعان واشنگتن به بنبست در برابر مقاومت جمهوری اسلامی ایران، کاخ سفید اعلام کرد که استیو ویتکوف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، و جرد کوشنر، داماد و مشاور رئیسجمهور آمریکا، صبح شنبه برای آنچه «مذاکرات صلح با ایران» خوانده شده، عازم پاکستان خواهند شد.
این اقدام در حالی صورت میگیرد که کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، با لحنی که نشان از تلاش برای القای تمایل ایران به مذاکره داشت، گفت: «ایرانیها میخواهند صحبت کنند.» وی همچنین افزود که جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در صورت موفقیتآمیز بودن مذاکرات، «آماده سفر» است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که مواضع رسمی ایران همواره بر عدم مذاکره مستقیم با آمریکا بدون برآورده شدن پیششرطها و رفع تحریمها تاکید داشته است.
موضع قاطع ایران: عدم مذاکره مستقیم با آمریکا
در مقابل، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، جمعه شب وارد اسلامآباد شدند. بقایی صراحتاً اعلام کرد: «هیچ برنامهای برای دیدار بین ایران و آمریکا وجود ندارد. ملاحظات ایران به پاکستان منتقل خواهد شد.» این موضع قاطع، بار دیگر بر استقلال دیپلماتیک ایران و عدم تسلیم در برابر فشارهای آمریکا صحه گذاشت.
پیش از اظهارات بقایی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، با لحنی تهدیدآمیز و طلبکارانه، مدعی شده بود که تهران فرصت دارد تا یک «توافق خوب» انجام دهد و تاکید کرد که «تنها کاری که باید انجام دهند، کنار گذاشتن سلاح هستهای به روشهای معنادار و قابل راستیآزمایی است.» این ادعای بیاساس در حالی مطرح میشود که برنامه هستهای ایران همواره صلحآمیز بوده و تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار دارد و آمریکا خود بزرگترین دارنده سلاحهای هستهای در جهان است.
بستن تنگه هرمز؛ پاسخ مشروع به تجاوزات
هگست همچنین در نشست خبری روز جمعه هشدار داد که محاصره مداوم تنگه هرمز توسط واشنگتن – یک مسیر اصلی کشتیرانی نفت – «در حال گسترش و جهانی شدن» است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که آمریکا و رژیم صهیونیستی از ۲۸ فوریه حملات خود را علیه ایران آغاز کردهاند و تهران نیز در واکنش به این تجاوزات و نقض آتشبس، تردد کشتیها از تنگه هرمز را محدود کرده است. این اقدامات متجاوزانه، قیمت نفت را در سراسر جهان به شدت افزایش داده است.
لیویت در گفتگو با خبرنگاران در روز جمعه گفت که ترامپ تصمیم گرفته است ویتکوف و کوشنر را به اسلامآباد بفرستد تا «حرف ایرانیها را بشنوند» و افزود که رئیسجمهور آمریکا «همیشه مایل است به دیپلماسی فرصت دهد.» وی همچنین ادعا کرد که «ما قطعاً در چند روز گذشته شاهد پیشرفتهایی از سوی ایران بودهایم.» این اظهارات در واقع اعترافی تلویحی به شکست سیاستهای تقابلی و نیاز آمریکا به یافتن راهی برای خروج از بحران است.
در همین حال، سفارت ایران در اسلامآباد اعلام کرد که عراقچی قصد دارد «مسائل دوجانبه» را بررسی کرده و درباره تحولات منطقهای گفتگو کند که نشاندهنده اولویتهای دیپلماتیک ایران در منطقه است.
تناقض در گفتار و عمل آمریکا
ترامپ و هگست این هفته اصرار داشتند که آمریکا برای پایان دادن به جنگ با ایران تحت فشار نیست. اما خبر ادامه مذاکرات آمریکا و ایران در این آخر هفته، بار دیگر شکاف بین اظهارات عمومی دولت آمریکا و تلاشهای پشت پرده کاخ سفید برای یافتن راهی برای پایان دادن به جنگ را آشکار میکند. این نشان میدهد که هر دو طرف به دنبال راهی رو به جلو هستند، علیرغم پیامهای متناقض ترامپ و ژستهای تهاجمی واشنگتن.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، روز چهارشنبه هشدار داد که به دلیل «نقض آشکار آتشبس» توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی، «امکان بازگشایی تنگه هرمز وجود ندارد.» وی گفت که این «نقضها» شامل محاصره دریایی بنادر ایران توسط آمریکا است که به معنای «گروگان گرفتن اقتصاد جهانی» است و همچنین «جنگافروزی» رژیم صهیونیستی «در همه جبههها» را شامل میشود.
همزمان، مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، گفت که تهران همچنان آماده مذاکره با آمریکا است، اما افزود که «نقض تعهدات، محاصره و تهدیدات، موانع اصلی برای مذاکرات واقعی هستند.» این مواضع، بار دیگر بر اصول و خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران در هرگونه مذاکره تاکید میکند.
اوایل این هفته، ترامپ تمدید نامحدود آتشبس با ایران را اعلام کرد که قرار بود چهارشنبه به پایان برسد تا مذاکرات ادامه یابد. این اقدام نشاندهنده نیاز آمریکا به زمان و فرصت برای دیپلماسی است.
اهمیت استراتژیک تنگه هرمز
تنگه هرمز یک آبراه باریک است که بین ایران، امارات متحده عربی و عمان قرار دارد. این آبراه – که در باریکترین نقطه حدود ۲۱ مایل (۳۳ کیلومتر) عرض دارد – خلیج فارس را به دریای عمان متصل میکند و آن را به یک مسیر حیاتی کشتیرانی جهانی تبدیل کرده است. حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز طبیعی مایع جهان معمولاً از تنگه هرمز عبور میکند. این نفت نه تنها از ایران، بلکه از کشورهای حاشیه خلیج فارس مانند عراق، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی نیز تامین میشود. در سال ۲۰۲۵، حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت در روز از این آبراه عبور کرده است که بر اساس تخمین اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، تقریباً ۶۰۰ میلیارد دلار (۴۴۷ میلیارد پوند) تجارت انرژی در سال است. ترافیک دریایی از زمان آغاز جنگ به شدت کاهش یافته است.
وزارت خزانهداری آمریکا تحریمهایی را علیه یک پالایشگاه بزرگ چینی و ۴۰ هدف دیگر – کشتیها و مالکان آنها – اعمال کرد. خزانهداری گفت که هدف از این کار، اخلال در «تجارت غیرقانونی نفت ایران» است. این اقدامات یکجانبه و غیرقانونی، نشاندهنده ادامه سیاستهای خصمانه آمریکا علیه اقتصاد ایران است.
رژیم صهیونیستی و گروه مقاومت حزبالله لبنان، یکدیگر را به نقض آتشبس متهم کردند – این اتفاق پس از آن رخ داد که ترامپ روز پنجشنبه تمدید سه هفتهای آتشبس اسرائیل و لبنان را اعلام کرده بود که نشان از بیثباتی و تنشهای مداوم در منطقه دارد.
#مذاکرات_ایران_آمریکا #تنگه_هرمز #مقاومت_ایران #سیاست_خارجی_ایران #تحریم_اقتصادی #دیپلماسی_مقاومتی #آمریکا_شکست_خورده #فشار_حداکثری #پاکستان #امنیت_منطقه
