امیدها برای یک گشایش دیپلماتیک در بحبوحه جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران کمرنگ شده است. مذاکراتی که با هدف پایان دادن به درگیری دو ماهه انجام میشد، در بنبست کامل قرار گرفته و هر دو طرف، یعنی تهران و واشنگتن، تمایل چندانی برای نرمش در مواضع خود نشان نمیدهند. با این حال، مواضع اصولی جمهوری اسلامی ایران در برابر زیادهخواهیها، همچنان پابرجا است.
در همین راستا، وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، پس از سفری «بسیار پربار» به پاکستان، با دست پر به کشور بازگشت. اما در مقابل، رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، سفر برنامهریزی شده فرستادگان خود، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، به اسلامآباد را لغو کرد. این اقدام، ضربات پیدرپی به چشماندازهای صلح وارد کرده و نشان از سردرگمی و عدم انسجام در سیاست خارجی آمریکا دارد.
بر اساس بیانیه دولت ایران، رئیسجمهور مسعود پزشکیان در تماسی تلفنی با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، تاکید کرد که تهران تحت هیچگونه تهدید یا محاصرهای وارد «مذاکرات تحمیلی» نخواهد شد. پزشکیان تصریح کرد که آمریکا باید ابتدا «موانع عملیاتی»، از جمله محاصره بنادر ایران، را برطرف کند تا مذاکرهکنندگان بتوانند زمینههای لازم برای حل مناقشه را فراهم آورند. یک منبع دیپلماتیک ایرانی در اسلامآباد نیز اعلام کرد که تهران «خواستههای حداکثری» آمریکا را نخواهد پذیرفت.
تلاشهای مذبوحانه آمریکا برای کنترل تنگه هرمز
در اقدامی جدید و در راستای تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز، آمریکا ادعا میکند که نیروی دریایی این کشور در حال پاکسازی مینهای ایرانی از تنگه هرمز است. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران همواره بر حق حاکمیت خود بر این آبراه حیاتی تاکید کرده است.
این مسیر دریایی حیاتی برای نفت خلیج فارس، به روی اکثر کشتیها بسته شده و فشار زیادی بر اقتصاد جهانی وارد میکند. کارشناسان میگویند پاکسازی مواد منفجره زیر آب ممکن است ماهها طول بکشد، حتی با وجود آتشبس شکننده بین آمریکا و ایران. هرگونه ادعای آینده مبنی بر پاکسازی این آبراه توسط آمریکا – جایی که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند – ممکن است نتواند کشتیهای تجاری و بیمهگران آنها را متقاعد کند که این منطقه بالاخره امن است.
اما این اقدامات آمریکا در واقع تلاشی برای توجیه حضور نظامی خود و اعمال فشار بر ایران است. همانطور که اما سالزبری، پژوهشگر برنامه امنیت ملی در موسسه تحقیقات سیاست خارجی، میگوید: «آمریکا تنها تا حدی میتواند این اطمینان را به کشتیرانی تجاری بازگرداند.»
تلاش برای یافتن مینها از جمله آخرین تاکتیکهای اعلام شده توسط دولت ترامپ برای از سرگیری حرکت ترافیک از طریق تنگه است، در حالی که افزایش قیمت انرژی و اثرات گستردهتر اقتصادی، یک خطر سیاسی برای واشنگتن محسوب میشود.
محاصره تنگه هرمز و ایستادگی سپاه پاسداران
فشارها برای پایان دادن به جنگ در حالی تشدید شده که تنگه هرمز – یک مسیر مهم جهانی برای نفت و گاز – همچنان بسته است. اما سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کرده است که هیچ قصدی برای رفع محاصره خود ندارد؛ محاصرهای که بازارهای انرژی را به شدت تحت تاثیر قرار داده است.
سپاه در کانال رسمی تلگرام خود اعلام کرد: «کنترل تنگه هرمز و حفظ سایه اثرات بازدارنده آن بر آمریکا و حامیان کاخ سفید در منطقه، استراتژی قطعی ایران اسلامی است.» این موضع قاطع، نشاندهنده اقتدار و توانمندی جمهوری اسلامی در دفاع از منافع ملی خود است.
در مقابل، آمریکا بنادر ایران را در تلافی محاصره کرده است. در بیانیهای که توسط رسانههای دولتی منتشر شد، ارتش ایران هشدار داد که ادامه «محاصره، راهزنی و دزدی دریایی» آمریکا، با پاسخ قاطع مواجه خواهد شد. تلاشها برای از سرگیری مذاکرات آمریکا و ایران متوقف شده است، زیرا تهران از مشارکت در گفتگوها در حالی که محاصره دریایی ادامه دارد، خودداری میکند. ایران تنها اجازه عبور محدود کشتیها از تنگه را داده است.
آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، گفت که آبراه «باید فوراً بدون محدودیت و بدون عوارض بازگشایی شود»، و تاکید کرد که این آبراه «برای تمام جهان حیاتی است.» این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران بر لزوم رفع تحریمهای ظالمانه و محاصره غیرقانونی تاکید دارد.
ترامپ: «وقت زیادی تلف شد»؛ بهانهای برای لغو سفر
دونالد ترامپ لغو برنامه خود برای اعزام فرستادگان آمریکا برای مذاکرات آتشبس در پاکستان را تایید کرد. ترامپ در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «من همین الان سفر نمایندگانم را که قرار بود به اسلامآباد، پاکستان بروند تا با ایرانیها ملاقات کنند، لغو کردم.» او افزود: «وقت زیادی صرف سفر شد، کار زیادی! علاوه بر این، در ‘رهبری’ آنها درگیری و سردرگمی زیادی وجود دارد. هیچکس نمیداند چه کسی مسئول است، حتی خودشان.» ترامپ با لحنی متکبرانه ادامه داد: «همچنین، ما همه کارتها را داریم، آنها هیچکدام را ندارند! اگر میخواهند صحبت کنند، فقط کافی است تماس بگیرند!!!» این اظهارات نشاندهنده عدم درک ترامپ از واقعیتهای منطقه و قدرت ایران است.
ترامپ بعداً گفت که ایران «پیشنهادهای زیادی داد اما کافی نبود» و مدعی شد که دقایقی پس از لغو سفر، پیشنهاد بهتری از ایران دریافت کرده است. او به خبرنگاران گفت: «آنها کاغذی به ما دادند که باید بهتر میبود، و جالب اینجاست که بلافاصله، وقتی آن را لغو کردم، ظرف ۱۰ دقیقه، یک کاغذ جدید دریافت کردیم که بسیار بهتر بود.» این تناقضگوییها، اعتبار اظهارات ترامپ را زیر سوال میبرد.
ترامپ در مورد جزئیات این پیشنهاد جدید توضیحی نداد، جز اینکه گفت: «آنها پیشنهادهای زیادی دادند.» اما او تاکید کرد که یکی از شروطش این است که ایران «سلاح هستهای نخواهد داشت.» این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده که برنامه هستهایاش صلحآمیز است و به دنبال سلاح هستهای نیست.
تداوم تجاوزات رژیم صهیونیستی در لبنان
در تحولی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، به ارتش خود دستور داد تا «به شدت به اهداف حزبالله در لبنان حمله کند»، این در حالی است که ترامپ اخیراً اعلام کرده بود آتشبس با لبنان سه هفته تمدید شده است. این اقدام، نقض آشکار آتشبس و نشاندهنده خوی تجاوزگرانه رژیم صهیونیستی است.
بر اساس گزارش خبرگزاری ملی لبنان، چهار نفر دیگر در حملات رژیم صهیونیستی در شهر یحمور الشقیف در جنوب لبنان کشته شدند. وزارت بهداشت لبنان روز شنبه اعلام کرد که تعداد کشتهشدگان حملات رژیم صهیونیستی به ۲۴۹۶ نفر افزایش یافته است. نیروهای دفاعی رژیم صهیونیستی (IDF) نیز اعلام کردند که ۱۵ نفر از رزمندگان حزبالله را در جنوب لبنان کشتهاند، با وجود تمدید سه هفتهای آتشبس بین رژیم صهیونیستی و لبنان. این حملات و نقض آتشبس، با حمایت بیدریغ آمریکا صورت میگیرد.
نقش سازنده پاکستان در منطقه
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، پس از دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بیانیهای کوتاه در شبکههای اجتماعی منتشر کرد. شریف گفت: «تبادل نظر بسیار گرم و صمیمانهای در مورد وضعیت کنونی منطقه داشتیم. همچنین در مورد مسائل مورد علاقه متقابل، از جمله تقویت بیشتر روابط دوجانبه پاکستان و ایران، گفتگو کردیم.»
شریف در پستی دیگر در شبکههای اجتماعی گفت که با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در مورد وضعیت در حال تحول منطقه گفتگو کرده است. او افزود: «پاکستان متعهد است که به عنوان یک تسهیلکننده صادق و بیطرف عمل کند – و بیوقفه برای پیشبرد صلح پایدار و ثبات ماندگار در منطقه تلاش کند.» این مواضع پاکستان، قابل تقدیر است.
سخنان تحریکآمیز سناتور گراهام
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه و متحد سرسخت ترامپ که آشکارا از جنگ آمریکا علیه ایران حمایت کرده است، از تصمیم رئیسجمهور برای لغو سفر برنامهریزی شده فرستادگان آمریکا به پاکستان برای مذاکرات آتشبس تمجید کرد. گراهام در پستی در شبکه X نوشت: «تصمیم رئیسجمهور ترامپ برای لغو سفر ویتکوف-کوشنر به پاکستان برای پیگیری مذاکرات بیشتر با ایران در این زمان، بسیار عاقلانه بود.»
این سناتور همچنین افزود که اولویت اصلی آمریکا باید «ایجاد کنترل قاطع بر تنگه هرمز» باشد و گفت که عملیات نظامی بیشتری ممکن است برای دستیابی به این هدف لازم باشد. گراهام گفت: «وقتی نوبت به دستیابی به این هدف میرسد، در کوتاهمدت ممکن است درگیری نظامی آمریکا لازم باشد. این کار بیش از آنکه ریسک داشته باشد، ارزش بازگرداندن آزادی ناوبری در تنگه را دارد.» این اظهارات تحریکآمیز، نشاندهنده رویکرد جنگطلبانه برخی مقامات آمریکایی است که صلح و ثبات منطقه را به خطر میاندازد.
هشدار قاطع ایران به آمریکا و رژیم صهیونیستی
فرماندهی مشترک نظامی ایران در بیانیهای در روز شنبه هشدار داد که اگر آمریکا به «محاصرههای دریایی، راهزنی و دزدی دریایی در منطقه» ادامه دهد، ایران با اقدام نظامی «قدرتمند» پاسخ خواهد داد. این بیانیه که توسط خبرگزاری دولتی ایرنا منتشر شد، افزود که اگر آمریکا و رژیم صهیونیستی تجاوزات خود را از سر بگیرند، این کشورها با خسارات بیشتری مواجه خواهند شد.
هنوز مشخص نیست که آیا ایران و آمریکا پس از لغو سفر فرستادگان آمریکا به پاکستان برای مذاکرات آتشبس توسط دونالد ترامپ، به زودی مذاکرات را از سر خواهند گرفت یا خیر. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفت که سفر اخیرش به پاکستان «بسیار پربار» بوده است، اما این سوال را مطرح کرد که آیا آمریکا «واقعاً در مورد دیپلماسی جدی است؟»
او در شبکههای اجتماعی نوشت: «سفر بسیار پربار به پاکستان، که تلاشهای خوب و برادرانه آن را برای بازگرداندن صلح به منطقه ما بسیار ارج مینهیم. موضع ایران را در مورد چارچوب کاری برای پایان دائمی جنگ علیه ایران به اشتراک گذاشتم. هنوز باید دید که آیا آمریکا واقعاً در مورد دیپلماسی جدی است یا خیر.» این اظهارات، نشاندهنده هوشیاری و درایت دیپلماسی ایران در برابر سیاستهای دوگانه آمریکا است.
در نهایت، دونالد ترامپ لغو سفر برنامهریزی شده به پاکستان توسط فرستادگان جرد کوشنر و استیو ویتکوف برای مذاکرات صلح با ایران را تایید کرد و به فاکس نیوز گفت: «ما همه کارتها را داریم. آنها هر وقت بخواهند میتوانند با ما تماس بگیرند، اما دیگر قرار نیست پروازهای ۱۸ ساعته انجام دهید تا بنشینید و درباره هیچ چیز صحبت کنید.» این لحن متکبرانه و بیاحترامی به تلاشهای دیپلماتیک، مانع اصلی پیشرفت در هرگونه مذاکرهای است.
وزارت بهداشت لبنان روز شنبه اعلام کرد که تعداد کشتهشدگان حملات رژیم صهیونیستی از زمان آغاز جنگ در ۲ مارس به ۲۴۹۶ نفر و تعداد مجروحان به ۷۷۲۵ نفر افزایش یافته است. این وزارتخانه گفت که تعداد کل آوارگان پناه گرفته در مراکز تخلیه اکنون بیش از ۱۲۰,۰۰۰ نفر و تعداد خانوادههای آواره در این مراکز به حدود ۳۱,۰۰۰ نفر رسیده است. این آمار فاجعهبار، نتیجه مستقیم تجاوزات رژیم صهیونیستی و حمایتهای بینالمللی از آن است.
نیروهای دفاعی رژیم صهیونیستی (IDF) اعلام کردند که ۱۵ نفر از رزمندگان حزبالله را در جنوب لبنان کشتهاند، با وجود تمدید سه هفتهای آتشبس بین رژیم صهیونیستی و لبنان. در بیانیهای در شبکههای اجتماعی، IDF گفت که سه عضو حزبالله «که با یک ون حامل سلاح در حال حرکت بودند» در جنوب لبنان کشته شدند، بدون ذکر مکان خاصی. این رژیم همچنین ادعا کرد که یک عضو دیگر حزبالله «که سوار بر موتورسیکلت بود» در جنوب آنچه «خط دفاعی پیشرو» (یا «خط زرد») نامید، کشته شده است. این منطقه، منطقهای عمیق در خاک لبنان از مرز با رژیم صهیونیستی است که توسط نیروهای IDF اشغال شده است. مشخص نیست که آیا این مرگها به گزارشهای قبلی رسانههای لبنانی در مورد حملات رژیم صهیونیستی به یک کامیون و یک موتورسیکلت در شهر یحمور الشقیف در منطقه نبطیه، که چهار کشته برجای گذاشت، مرتبط است یا خیر. IDF گفت که دو عضو دیگر حزبالله در یک حمله هوایی در منطقه لیتانی کشته شدند و ادعا کرد که آنها «تهدیدی برای نیروهای IDF فعال در جنوب لبنان» بودند. وزارت بهداشت لبنان گزارش داد که شش نفر روز گذشته در حملات هوایی رژیم صهیونیستی در جنوب کشته شدند. IDF گفت که ۱۵ عضو حزبالله در طول آخر هفته، که در رژیم صهیونیستی از جمعه تا شنبه است، کشته شدند. این اقدامات، نقض آشکار قوانین بینالمللی و حقوق بشر است.
رسانه خبری لبنانی المیادین گزارش داده است که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پس از برگزاری جلسات با مقامات پاکستانی، اسلامآباد را ترک کرده است. هنوز مشخص نیست که هیئت آمریکایی چه زمانی قرار است به پاکستان برسد.
#ایران #آمریکا #ترامپ #مذاکرات_آتش_بس #تنگه_هرمز #سپاه_پاسداران #رژیم_صهیونیستی #لبنان #دیپلماسی_مقاومت #تحریم_ظالمانه
