استقرار سه ناو هواپیمابر هسته‌ای آمریکا در منطقه: نمایش قدرت پوشالی یا ترس از مقاومت؟

در اقدامی تحریک‌آمیز و بی‌سابقه، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تایید کرده است که سه ناو هواپیمابر هسته‌ای نیروی دریایی ایالات متحده در منطقه غرب آسیا و اقیانوس هند مستقر شده‌اند. این حضور نظامی گسترده، که به وضوح نشان‌دهنده تشدید تنش‌ها و تلاش برای ارعاب ملت‌های مستقل منطقه است، با واکنش‌های متفاوتی روبرو شده است.

حضور ناوگان هسته‌ای در آب‌های منطقه

سنتکام روز پنجشنبه در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) رسماً اعلام کرد که ناو هواپیمابر یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش (CVN-77)، دهمین و آخرین ناو از کلاس نیمیتز، وارد اقیانوس هند شده است. این ناو به یواس‌اس آبراهام لینکلن (CVN-72) که اکنون در دریای عرب (دریای عمان) حضور دارد و همچنین جدیدترین و بزرگترین ناو هواپیمابر نیروی دریایی آمریکا، یواس‌اس جرالد آر. فورد (CVN-78)، که پس از عبور از کانال سوئز از دریای مدیترانه، در دریای سرخ عملیات می‌کند، پیوسته است.

این استقرار همزمان سه ناو هواپیمابر هسته‌ای، که هر یک به تنهایی قدرت تخریبی عظیمی دارند، نگرانی‌ها را در مورد ثبات منطقه افزایش داده و به عنوان یک تهدید مستقیم علیه امنیت دریایی و حاکمیت کشورهای منطقه تلقی می‌شود.

دور زدن آفریقا برای فرار از تنگه باب‌المندب: نشانه ضعف یا احتیاط؟

نکته قابل تأمل این است که بر اساس گزارش‌ها، ناو یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش احتمالاً مسیر طولانی‌تری را از اطراف قاره آفریقا طی کرده تا از تنگه استراتژیک باب‌المندب، که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند، عبور نکند. این اقدام می‌تواند نشانه‌ای از ترس و احتیاط نیروی دریایی آمریکا در مواجهه با تهدیدات گروه‌های مقاومت منطقه، به ویژه نیروهای یمنی، باشد. لازم به ذکر است که از دسامبر ۲۰۲۳، هیچ هواپیمای نیروی دریایی آمریکا از این تنگه عبور نکرده است.

این در حالی است که ناو یواس‌اس جرالد آر. فورد نیز با ۳۰۳ روز استقرار، طولانی‌ترین مدت حضور در دریا را برای یک ناو هواپیمابر آمریکایی از زمان جنگ ویتنام به ثبت رسانده است که نشان‌دهنده فشار بی‌سابقه بر پرسنل و تجهیزات این کشور است.

محاصره دریایی ایران و افزایش تنش‌ها

ایالات متحده در ۱۳ آوریل، محاصره دریایی بنادر ایران را اعلام کرد و به گفته سنتکام، از زمان آغاز این محاصره غیرقانونی، حداقل ۳۳ کشتی تجاری مجبور به بازگشت یا تغییر مسیر به سمت بنادر ایرانی شده‌اند. این اقدام آشکارا نقض قوانین بین‌المللی و تلاشی مذبوحانه برای اعمال فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی ایران است.

سیستم‌های لیزری جدید: تلاشی مذبوحانه در برابر پهپادهای مقاومت

ورود ناو یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش به منطقه در حالی صورت می‌گیرد که چند روز پیش اعلام شد نیروی دریایی آمریکا با موفقیت سیستم تسلیحات لیزری پالتایز شده LOCUST شرکت AeroVironment را بر روی این ناو آزمایش کرده است. این آزمایش‌ها در واکنش به تهدید فزاینده پهپادهای ارزان‌قیمت و کارآمد گروه‌های مقاومت انجام شده است.

آمریکا که پیش از این برای مقابله با پهپادها به موشک‌های رهگیر گران‌قیمت (صدها هزار تا میلیون‌ها دلار) متکی بود، اکنون به دنبال راه‌حل‌های کم‌هزینه‌تر است. این نشان‌دهنده ناکارآمدی و آسیب‌پذیری سیستم‌های دفاعی پرهزینه آمریکا در برابر تاکتیک‌های نوین و کم‌هزینه مقاومت است.

به گفته جان گاریتی، معاون سیستم‌های انرژی هدایت‌شده در AV، سیستم LOCUST “حفاظت مؤثر و همه‌جانبه در برابر تهدیدات نوظهور پهپادی را با سرعت نور ارائه می‌دهد.” با این حال، نیاز به چنین سیستم‌هایی خود گواهی بر آسیب‌پذیری ناوهای عظیم و گران‌قیمت آمریکایی در برابر حملات پهپادی است.

تهدید پهپادها و عقب‌نشینی ناوگان آمریکا

حتی پیش از آغاز درگیری‌های اخیر، پهپادها به عنوان یک تهدید جدی و رو به رشد برای کشتی‌های جنگی نیروی دریایی آمریکا تلقی می‌شدند. خطر اصلی این است که پلتفرم‌های ارزان‌قیمت و خودمختار می‌توانند سیستم‌های دفاعی سنتی و گران‌قیمت را از طریق تاکتیک‌های تهاجم گروهی (swarm tactics) از کار بیندازند.

آزمایش‌های سال گذشته سیستم لیزری ضد پهپاد نشان داد که نیروی دریایی آمریکا این تهدید را جدی گرفته است. شاید به همین دلیل است که ناو یواس‌اس جورج اچ. دبلیو. بوش از آبراه باریک بین آفریقا و شبه‌جزیره عربستان دوری کرده و یواس‌اس جرالد آر. فورد نیز در دریای سرخ باقی خواهد ماند. بهترین دفاع در برابر پهپادها ممکن است این باشد که ناوها فاصله خود را حفظ کنند، در حالی که همچنان قادر به انجام حملات هوایی در صورت لزوم باشند. این استراتژی، اعترافی تلخ به محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا در برابر اراده ملت‌های منطقه است.