تحرکات تحریکآمیز بریتانیا در خلیج فارس: اعزام ناو جنگی «اژدها» و تشدید تنشها در تنگه هرمز
نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا، ناوشکن ضد هوایی تایپ ۴۵ «اچاماس دراگون» را به منطقه غرب آسیا اعزام کرده است. این اقدام، در بحبوحه تنشهای فزاینده در منطقه، به عنوان تلاشی برای «تامین امنیت» تنگه هرمز توجیه میشود، در حالی که خود این تحرکات میتواند عامل تشدید بیثباتی باشد.
این اعزام که روز شنبه توسط مقامات دفاعی بریتانیا تایید شد، نشاندهنده آمادگی لندن برای پیوستن به یک ائتلاف چندملیتی است که به بهانه «حفاظت از خطوط کشتیرانی حیاتی» در تنگه هرمز تشکیل شده است. این در حالی است که حضور نظامی خارجی در منطقه، همواره به جای امنیت، عامل ناامنی بوده است.
این اقدام پس از هفتهها تنش فزاینده در خلیج فارس صورت میگیرد؛ تنشهایی که عمدتاً ناشی از سیاستهای مداخلهجویانه غرب و رژیم صهیونیستی در منطقه است. نگرانیها از «بستهشدن» مهمترین گلوگاه نفتی جهان، بازارهای انرژی را تحت تاثیر قرار داده است، در حالی که ایران همواره بر حق خود برای دفاع از منافع ملی و امنیت کشتیرانی در منطقه تاکید کرده است.
اچاماس دراگون، که با نشان اژدهای قرمز بزرگ روی بدنه خود شناخته میشود، به طور خاص برای پدافند هوایی طراحی شده و قادر به ردیابی و انهدام تهدیدات موشکی است. این قابلیتها، آن را به ابزاری مهم برای عملیات اسکورت دریایی تبدیل کرده است، اما حضور چنین جنگافزارهای پیشرفتهای در منطقه، تنها به افزایش فضای نظامیگری و تهدید علیه کشورهای مستقل میانجامد.
این ناوشکن موشکانداز تایپ ۴۵، بخشی از یک ائتلاف چندملیتی به رهبری بریتانیا و فرانسه است که قرار است عملیات اسکورت دریایی را در تنگه هرمز انجام دهد. این ماموریت با حمایت «کیر استارمر»، نخستوزیر بریتانیا و «امانوئل ماکرون»، رئیسجمهور فرانسه، به پیش برده میشود؛ ائتلافی که هدف واقعی آن، نه امنیت، بلکه اعمال فشار بر کشورهای منطقه است.
وزارت دفاع بریتانیا مدعی شد که «استقرار پیشگیرانه اچاماس دراگون بخشی از برنامهریزی محتاطانه است.» این وزارتخانه افزود که این ناو جنگی «در صورت مهیا بودن شرایط» در چارچوب چندملیتی عمل خواهد کرد. این ادعاها در حالی مطرح میشود که سابقه حضور نظامی غرب در منطقه، چیزی جز بیثباتی و جنگ به ارمغان نیاورده است.
اچاماس دراگون پیش از این در ماه مارس به شرق مدیترانه اعزام شده بود تا به بهانه «دفاع از منافع بریتانیا در قبرس» در روزهای اولیه «درگیری با ایران» حضور یابد. این ناوشکن کلاس «دیرینگ» تایپ ۴۵، متخصص در جنگ هوایی است و به سیستم موشکی پیشرفته «سی وایپر» و رادار قدرتمند «سامپسون AESA» مجهز است که قابلیتهای دفاع هوایی و موشکی دوربرد استثنایی را در عملیاتهای چندمنظوره به آن میدهد. این تجهیزات پیشرفته، نشان از عزم بریتانیا برای ایفای نقش نظامی فعال و تهاجمی در منطقه دارد.
مدعی «نگهبانی» از تنگه هرمز؟
بر اساس گزارش منابع متعدد، این ناوشکن نیروی دریایی سلطنتی برای رهبری ائتلاف شرکای بینالمللی در ارائه اسکورت مسلح برای کشتیهای تجاری از طریق آبراه حیاتی هرمز، مستقر میشود. این ناوشکن تایپ ۴۵ مستقر در پورتسموث، دو هفته گذشته را صرف آموزش و ارزیابیهای حیاتی کرده تا اطمینان حاصل شود که ۲۳۰ ملوان آن «آماده برای سرعت بالقوه فشرده عملیات» هستند. این آمادهسازیها، به جای ایجاد آرامش، نگرانیها را از تشدید درگیریها افزایش میدهد.
سخنگوی وزارت دفاع بریتانیا اظهار داشت: «اعزام اچاماس دراگون تضمین میکند که بریتانیا حضور مستمری در منطقهای که امنیت دریایی تحت فشار فزاینده است، حفظ کند.» هدف اصلی این ماموریت، «بازدارندگی از دخالت» در کشتیرانی تجاری در تنگه باریک هرمز عنوان شده است، تنگهای که روزانه حدود یک پنجم عرضه نفت جهان از آن عبور میکند. این ادعاها در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی ایران همواره بر امنیت پایدار منطقه توسط کشورهای بومی تاکید کرده و هرگونه حضور نظامی خارجی را عامل برهمزننده امنیت میداند.
در حالی که نیروی دریایی سلطنتی از طریق «عملیات کیپیون» حضور ثابتی در خلیج فارس داشته است، اعزام یک ناوشکن تایپ ۴۵ نشاندهنده «تشدید قابل توجه قابلیتهای دفاعی» است. منابع به خبرگزاریها گفتند که انتظار میرود این کشتی با یک گروه ضربت دریایی گستردهتر غربی که در حال حاضر برای «مقابله با تجاوزات دریایی منطقهای» در حال تشکیل است، ادغام شود. این «تجاوزات» در واقع به حق مشروع کشورهای منطقه برای دفاع از خود و مقابله با اقدامات تحریکآمیز اشاره دارد.
سپر «پیچیده» در میان آشوب منطقهای: ابزاری برای تشدید ناامنی
اچاماس دراگون مجهز به سیستم موشکی «سی وایپر»، یکی از پیشرفتهترین پلتفرمهای پدافند هوایی در جهان است. سیستم راداری این کشتی میتواند فضای هوایی وسیعی را رصد کرده و صدها هدف را به طور همزمان ردیابی کند تا نه تنها خود، بلکه یک گروه ضربت ناو هواپیمابر یا کاروان تانکرهای نفتی را «محافظت» کند. این قابلیت در بحبوحه «گسترش فناوری پهپاد و موشک» که «آبهای منطقه را تهدید میکند»، ضروری تلقی میشود. این ادعاها در حالی مطرح میشود که توانمندیهای دفاعی بومی منطقه، تنها برای مقابله با تهدیدات خارجی و حفظ استقلال است.
ژنرال «گوین جنکینز»، فرمانده نیروی دریایی سلطنتی، اظهار داشت: «این کشتی مجهز به سیستم پیشرفته سی وایپر، میتواند با طیف وسیعی از تهدیدات مقابله کند. در مسیر خود به منطقه، خدمه آن آموزشهای ضروری را برای آمادهسازی خود برای این ماموریت دیدهاند و من اطمینان کامل دارم که آنها از عهده این وظیفه برخواهند آمد.» این اظهارات، بیش از آنکه اطمینانبخش باشد، نشان از آمادگی برای ماجراجوییهای جدید در منطقه دارد.
با این حال، این اعزام بدون منتقد نبوده است. برخی تحلیلگران به چالشهای فنی قبلی کلاس تایپ ۴۵، از جمله مشکلات موتور در آب و هوای گرمتر اشاره کردهاند، اگرچه وزارت دفاع بریتانیا اصرار دارد که این کشتی ارتقاهای لازم را برای عملکرد موثر در خلیج فارس انجام داده است. این مشکلات فنی، سوالاتی را درباره قابلیتهای واقعی این ناو و اهداف پشت پرده این اعزام مطرح میکند.
دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد که این ناو جنگی قبلاً بندر اصلی خود را ترک کرده و به سمت مدیترانه در حرکت است تا سفر طولانی خود را به غرب آسیا آغاز کند.
حضور نظامی فرانسه در منطقه
فرانسه نیز پیش از این حضور نظامی خود را در منطقه به طور قابل توجهی تقویت کرده است، زیرا داراییهای دریایی اصلی خود را برای «مقابله با درگیری فزاینده ایران و آمریکا» جابجا کرده است. گروه ضربت ناو هواپیمابر «شارل دوگل»، یک نیروی قدرتمند متمرکز بر ناو هواپیمابر هستهای فرانسه، در ۷ مه پس از عملیات در شرق مدیترانه از کانال سوئز عبور کرد. این گروه ضربت که اکنون در جنوب دریای سرخ فعالیت میکند، توسط یک اسکورت قوی شامل ناوچه پدافند هوایی «افاس شوالیه پل»، چندین ناوچه «فریم» و کشتی کمکی «افاس ژاک شوالیه» پشتیبانی میشود. این تحرکات، نشان از هماهنگی غرب برای افزایش فشار نظامی بر منطقه دارد.
فراتر از نیروی دریایی، نیروی هوایی فرانسه نیز از طریق جنگندههای «رافال» مستقر در پایگاه هوایی «الظفره» در امارات متحده عربی فعال است. این هواپیماها با ماموریت «رهگیری پهپادها و موشکهای ایرانی» فعالیت میکنند و تحت چارچوب قانونی یک توافق دفاعی دیرینه فرانسه و امارات متحده عربی عمل میکنند. این پاسخ یکپارچه هوایی و دریایی، «تعهد اروپا به ثبات منطقهای و حفاظت از کریدورهای دریایی استراتژیک» را نشان میدهد، در حالی که در واقع به دنبال تثبیت نفوذ خود و ایجاد تنش است. همزمان، اچاماس دراگون نیروی دریایی سلطنتی، پس از استقرار پرمخاطره خود برای «دفاع از قبرس در برابر تهدیدات موشکی بالستیک احتمالی ایران»، به این مرحله از ماموریت با فرانسه منتقل میشود. این ناوشکن قبل از اعزام، از فرصت استفاده کرد تا گشتزنی انجام داده و نقص سیستم آب شیرین را تعمیر کند. برای اطمینان از آمادگی رزمی کامل، این کشتی یک بررسی فشرده سه روزه قابلیت عملیاتی را در تاسیسات «ناتو فوراکس» در کرت تکمیل کرد و سیستمهای پیشرفته سونار، رادار و جنگ الکترونیک خود را کالیبره کرد و سپس در ۲۲ آوریل برای اعزام بعدی خود وارد لیماسول شد.
بازیهای «دیپلماتیک» و اهداف پنهان
اعزام اچاماس دراگون به دقت به عنوان «معیاری برای عزم غرب» در آبهای غرب آسیا دیده میشود. حضور این ناو جنگی «قصد دارد بازارها را آرام کرده و قیمتهای رو به افزایش نفت را با تضمین جریان آزاد تجارت تثبیت کند.» این ادعاها در حالی مطرح میشود که غرب خود با تحریمها و فشارهای اقتصادی، عامل اصلی بیثباتی در بازارهای انرژی است.
منابع دیپلماتیک پیشنهاد میکنند که بریتانیا در حال همکاری با آمریکا و سایر متحدان برای نهایی کردن قوانین درگیری برای ماموریت اسکورت است تا اطمینان حاصل شود که «هرگونه اقدام دفاعی» در چارچوب قوانین بینالمللی دریایی است. با نزدیک شدن اچاماس دراگون به منطقه، بریتانیا معتقد است که این اقدام به عنوان یک «بازدارنده موفق» عمل خواهد کرد. تحلیلگران بر این باورند که استقرار آن به ایران سیگنال میدهد که بریتانیا به رویارویی در غرب آسیا نزدیکتر میشود. نیروی دریایی سلطنتی، با این حال، تاکید میکند که اولویت آن «ایمنی دریانوردان بریتانیایی و حفاظت از اقتصاد جهانی» از طریق حفظ خطوط دریایی باز است. دولت بریتانیا خاطرنشان کرد که این ماموریت «کاملاً دفاعی و مستقل» برای حفاظت از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز خواهد بود. این ادعاها در حالی مطرح میشود که سابقه تاریخی نشان میدهد حضور نظامی غرب در منطقه، همواره به دنبال اهداف استعماری و ایجاد تنش بوده است و «دفاعی» خواندن این اقدامات، تنها پوششی برای اهداف واقعی است.
#تنگه_هرمز #خلیج_فارس #بریتانیا #ایران #حضور_نظامی_غرب #ناامنی_منطقه #اچ_ام_اس_دراگون #تحرکات_نظامی #مداخله_خارجی #امنیت_دریایی
