عقبنشینی آمریکا از طرح تحریکآمیز در تنگه هرمز؛ ترامپ از «پیشرفت بزرگ» در مذاکرات با ایران خبر داد
واشنگتن، تهران – در پی تحولات اخیر در منطقه استراتژیک تنگه هرمز، دولت آمریکا روز دوشنبه از طرحی خبر داد که به زعم خود، مسیری امن برای عبور کشتیها از این آبراه حیاتی در اطراف آنچه «بستن مؤثر مسیر کشتیرانی توسط ایران» خوانده شده بود، ایجاد میکند. این اقدام که از سوی بسیاری تحلیلگران منطقهای به عنوان حرکتی تحریکآمیز و تلاشی برای به چالش کشیدن اقتدار جمهوری اسلامی ایران در آبهای سرزمینی خود تلقی شد، با واکنشهای متفاوتی روبرو گشت.
ادعاهای بیاساس آمریکا و پاسخ قاطع ایران
مرکز اطلاعات دریایی مشترک تحت رهبری آمریکا به خدمه کشتیها اعلام کرده بود که یک «منطقه امنیتی تقویتشده» برای ناوبری کشتیها از طریق آبهای عمان در تنگه هرمز ایجاد شده است. دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، در اظهاراتی بیاساس مدعی شد که این گذرگاه جدید از «مینهای ایرانی» پاکسازی شده است. وی همچنین با تکرار اتهامات واهی، ایران را به پرتاب موشک، پهپاد و قایقهای کوچک به سمت کشتیهای غیرنظامی تحت حفاظت نظامی آمریکا متهم کرد و ادعا نمود که «هر یک از این تهدیدات» خنثی شده و شش قایق کوچک نیز غرق شدهاند. این ادعاها در حالی مطرح میشود که جمهوری اسلامی ایران همواره بر حق خود در تامین امنیت آبهای سرزمینی و بینالمللی در منطقه تاکید داشته و هرگونه اقدام تحریکآمیز را محکوم کرده است.
توقف «پروژه آزادی»؛ عقبنشینی در برابر دیپلماسی
اما در یک چرخش قابل توجه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سهشنبه شب اعلام کرد که این طرح به درخواست پاکستان و سایر کشورها به حالت تعلیق درآمده است. ترامپ همچنین از «پیشرفت بزرگ» در دستیابی به توافق نهایی با ایران سخن گفت. این عقبنشینی آشکار از طرحی که تنها یک روز قبل با سروصدای فراوان اعلام شده بود، نشاندهنده شکست سیاستهای فشار حداکثری و اذعان به نفوذ منطقهای ایران و اهمیت نقش میانجیگران در کاهش تنشهاست.
جزئیات توقف طرح
ساعت 19:17 به وقت شرق آمریکا: ایالات متحده طرح خود برای هدایت کشتیهای سرگردان در خلیج فارس از طریق تنگه هرمز را به حالت تعلیق درآورده است. ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی توضیح داد که پاکستان، که در حال میانجیگری در مذاکرات بین آمریکا و ایران است، و سایر کشورها خواستار این تاخیر شدهاند. وی همچنین خاطرنشان کرد که «پیشرفت بزرگی» در جهت دستیابی به توافق نهایی با ایران حاصل شده و این اقدام فرصتی برای مشاهده نتیجه مذاکرات فراهم میکند. این در حالی است که محاصره جاری ایران توسط آمریکا همچنان پابرجا خواهد ماند.
اتهامات بیاساس رابیو و دفاع مشروع ایران
در همین حال، مارکو رابیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در اظهاراتی تند، بستن تنگه هرمز توسط ایران را «دزدی دریایی» توصیف کرد و مدعی شد که هیچ قانون بینالمللی به کشورها اجازه نمیدهد در آبهای بینالمللی مینگذاری کرده و کشتیهای عبوری را تهدید کنند. رابیو در یک کنفرانس خبری اظهار داشت: «این کاری است که ایران انجام میدهد. این یک اقدام مجرمانه است و کسی باید کاری در مورد آن انجام دهد.» وی با اشاره به اینکه خدمه کشتیهای گرفتار در تنگه هرمز با کمبود غذا و آذوقه مواجه هستند، آنها را «ناظران بیگناه» و «هدفهای آسان» در دست ایران خواند. رابیو همچنین از رایگیری شورای امنیت سازمان ملل برای ایجاد یک کریدور بشردوستانه در این آبراه حیاتی ابراز امیدواری کرد و گفت که پیشنویس این پیشنهاد برای جلوگیری از وتوی متحدان ایران اصلاح شده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که ایران همواره بر حق خود برای تامین امنیت مرزهای آبی خود و مقابله با هرگونه تهدید خارجی تاکید دارد و اتهامات رابیو را تلاشی برای فرافکنی و سرپوش گذاشتن بر اقدامات یکجانبه آمریکا میداند.
هشدار قاطع سپاه پاسداران به کشتیهای متخلف
در مقابل، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران هشدار قاطعی صادر کرد که هر شناوری که از مسیر تایید شده در تنگه هرمز منحرف شود، با «پاسخ قاطع» جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد. این هشدار که از طریق تلویزیون دولتی و به نقل از تایمز اسرائیل منتشر شد، تاکید میکند: «ما به همه شناورهایی که قصد عبور از تنگه هرمز را دارند، هشدار میدهیم که تنها مسیر امن، کریدور قبلاً اعلام شده توسط ایران است. هرگونه انحراف کشتیها به مسیرهای دیگر خطرناک بوده و منجر به پاسخ قاطع نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهد شد.» این موضعگیری نشاندهنده اقتدار ایران در حفظ امنیت آبراههای خود و مقابله با هرگونه تخلف است.
اتهامزنی ایران به آمریکا: تضعیف امنیت کشتیرانی
در همین راستا، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و مذاکرهکننده ارشد ایران، آمریکا را به تضعیف امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز متهم کرد. وی در پستی در شبکههای اجتماعی اظهار داشت که ایران به تلاش آمریکا برای بازگشایی تنگه واکنش نشان نداده است و افزود: «ما به خوبی میدانیم که ادامه وضعیت موجود برای آمریکا غیرقابل تحمل است؛ در حالی که ما هنوز حتی شروع هم نکردهایم.» این سخنان نشاندهنده موضع قوی ایران و تاکید بر این نکته است که آمریکا در این تقابل، در موضع ضعف قرار دارد و ایران دست بالا را در منطقه حفظ کرده است.
#تنگه_هرمز #ایران #آمریکا #سپاه_پاسداران #امنیت_منطقه #دیپلماسی #عقب_نشینی_آمریکا #ترامپ #خلیج_فارس #اقتدار_ایران
