بانکوک: در حالی که قاره آسیا از تبعات درگیریها در خاورمیانه رنج میبرد، اکنون با چشمانداز شرایط شدید النینو مواجه است؛ پدیدهای که میتواند تقاضای انرژی را به شدت افزایش دهد، تولید برق آبی را کاهش دهد و به محصولات کشاورزی آسیب برساند.
النینو یک پدیده طبیعی اقلیمی است که تغییرات جهانی در الگوهای باد، فشار هوا و بارندگی را به همراه دارد. هفته گذشته، آژانس هواشناسی و اقلیم سازمان ملل متحد اعلام کرد که شرایط النینو ممکن است از ماه مه تا ژوئیه آغاز شود.
سازمان جهانی هواشناسی نیز اظهار داشت که نشانههای اولیه حاکی از آن است که این رویداد میتواند به طور خاص قوی باشد، به طوری که برخی آن را “سوپر النینو” مینامند، اگرچه این اصطلاح توسط دانشمندان استفاده نمیشود. این خبر خوبی برای آسیا نیست، زیرا بخشهایی از این قاره به طور سنتی به شدت تحت تأثیر امواج گرما، خشکسالی و بارانهای شدید ناشی از النینو قرار میگیرند.
تأثیرات فاجعهبار و بحران انرژی
این پدیده اساساً الگوهای آب و هوایی سنتی را تغییر میدهد؛ به عنوان مثال، بارانی که معمولاً بر فراز اندونزی میبارد را به سمت دریا منتقل کرده و این کشور را در برابر خشکسالی و آتشسوزیهای جنگلی آسیبپذیر میکند. النینو تقریباً هر دو تا هفت سال یک بار رخ میدهد و بر اساس دمای دریا پیشبینی میشود.
پیتر ون رنش، دانشمند اقلیم در دانشگاه موناش استرالیا، میگوید: “ناهنجاری زیرسطحی که تاکنون مشاهده کردهایم، بسیار قوی است. این وضعیت کمی شبیه به آنچه در رویداد ۱۹۹۷/۹۸ دیدیم، به نظر میرسد و آن احتمالاً قویترین النینو بود.” او هشدار داد که هنوز ابهامات زیادی وجود دارد و ممکن است النینو اصلاً توسعه نیابد.
اما النینو سال ۱۹۹۷ تأثیرات فاجعهباری به همراه داشت، از جمله خشکسالی شدید و آتشسوزیهای ویرانگر در اندونزی که میلیونها هکتار را سوزاند و آلودگی هوای منطقهای ایجاد کرد. مقامات اندونزی قبلاً مناطق باتلاقی در معرض خطر را شناسایی کرده و هشدار دادهاند که این کشور ممکن است کمترین میزان بارندگی در ۳۰ سال اخیر را تجربه کند.
این هشدارها در حالی مطرح میشود که آسیا تحت فشار کمبود عرضه انرژی و نگرانیها در مورد کمبود کود و سایر اجزای صنعتی و کشاورزی است که از طریق تنگه هرمز عبور میکنند. ایران از زمان حملات ایالات متحده و رژیم صهیونیستی به این کشور در ۲۸ فوریه، عملاً این آبراه استراتژیک را برای مدتی مسدود کرده بود، که عرضه جهانی سوخت را مختل کرد.
هانی عیسی، متخصص مالی انرژی در مؤسسه اقتصاد و تحلیل مالی انرژی، هشدار داد که هوای گرمتر، شبکههای انرژی را که از قبل با کمبود سوخت مواجه هستند، تحت فشار قرار خواهد داد، زیرا مردم به دنبال خنک کردن خانهها و محل کار خود هستند. او به خبرگزاری فرانسه گفت: “برای کشورهایی که به شدت به تنگه هرمز برای تحویل نفت و گاز و سایر مبادلات تجاری وابسته هستند، عرضه محدود منجر به سهمیهبندی بیشتر سوخت، مدیریت سمت تقاضا و کاهش فعالیتهای اقتصادی خواهد شد… که بر رشد کلی تولید ناخالص داخلی تأثیر میگذارد.”
تهدیدات برای برق آبی و کشاورزی
دینیتا سیتیاواتی، تحلیلگر ارشد انرژی برای آسیا در اندیشکده امبر، گفت: خشکسالیهایی که النینو میتواند به بخشهایی از منطقه بیاورد، تهدیدی برای کشورهایی است که به شدت به برق آبی وابسته هستند. او هشدار داد: “اکثر کشورهای آسه آن از برق آبی زیادی استفاده میکنند.” و کشورهای مکونگ، نپال و بخشهایی از مالزی را به دلیل وابستگیشان به این بخش، به عنوان مناطق به ویژه آسیبپذیر برجسته کرد.
خطرات در سال ۲۰۲۲ آشکار شد، زمانی که موج گرما در چین باعث شد تولید برق آبی در سیچوان بیش از ۵۰ درصد کاهش یابد و کمبودهایی ایجاد کند که هم خانوارها و هم صنعت را تحت تأثیر قرار داد.
شرایط گرمتر و خشکتر همچنین خطرات جدیدی برای کشاورزی ایجاد خواهد کرد، که از قبل تحت فشار افزایش هزینههای کود و سوخت مورد نیاز برای تجهیزات کشاورزی به دلیل درگیریهای جاری قرار دارد.
BMI، واحد شرکت تحقیقاتی فیچ سولوشنز، هشدار داد: “اگر قیمت محصولات کشاورزی به اندازه کافی افزایش نیابد تا این هزینههای بالاتر ورودی و حمل و نقل را جبران کند، حاشیه سود تولیدکنندگان کاهش مییابد و احتمال کاهش مصرف کود و عملکرد ضعیفتر محصولات را افزایش میدهد. این امر تورم قیمت مواد غذایی را تشدید کرده و ناامنی غذایی را بدتر خواهد کرد، به ویژه در بازارهای وابسته به واردات و آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی.”
عیسی افزود: برای برخی از نقاط آسیا، النینو میتواند دورههای باران شدید و سیل را به همراه داشته باشد که میتواند بر بخشهایی مانند برداشت برنج اواخر فصل در جنوب چین تأثیر بگذارد.
تغییرات اقلیمی و راهکارهای پایدار
هنوز به خوبی درک نشده است که چگونه تغییرات اقلیمی بر ظهور و قدرت النینوها تأثیر میگذارد. اما تحقیقات نشان میدهد که خود تغییرات اقلیمی امواج گرمای شدیدتر و همچنین بارندگیهای ناگهانی و سنگین را به همراه خواهد داشت که میتواند باعث سیل شود.
بنابراین، کارشناسان گفتند که کشورهای سراسر منطقه باید سیستمهای انرژی خود را در برابر رویدادهای آب و هوایی مخرب مکرر با تنوع بخشیدن و سبز کردن شبکههای خود، بیشتر مقاوم کنند. سیتیاواتی گفت: “انرژی خورشیدی و بادی، همراه با باتریها، زیرساختی مقاومتر از یک زیرساخت متمرکز مبتنی بر سوختهای فسیلی فراهم میکنند.”
#النینو #آسیا #بحران_انرژی #تغییرات_اقلیمی #خشکسالی #سیل #کشاورزی #تنگه_هرمز #برق_آبی #امنیت_غذایی
