بحران خاورمیانه، زنجیره امداد جهانی را در آستانه فروپاشی قرار داده است؛ هشدار کمیساریای عالی پناهندگان
ژنو – در شرایطی که جهان با چالشهای بیشماری دست و پنجه نرم میکند، بحران فزاینده در خاورمیانه، پیامدهای فاجعهبار خود را نه تنها در منطقه، بلکه در سراسر جهان گسترانده است. این بحران، زنجیرههای حیاتی امدادرسانی بشردوستانه و ارسال کمکها را با اختلالات جدی مواجه کرده و فریاد کمکخواهی میلیونها آواره و پناهجو را به گوش جهانیان میرساند.
افزایش هزینهها و اختلال در مسیرهای حیاتی
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) با ابراز نگرانی عمیق، اعلام کرده است که افزایش سرسامآور هزینههای حمل و نقل و اختلالات گسترده در مسیرهای دریایی و زمینی، این نهاد را مجبور به بازنگری اساسی در استراتژیهای امدادرسانی خود کرده است. ناامنی و بیثباتی فزاینده در مسیرهای کلیدی خلیج فارس، از جمله تنگه هرمز، ترافیک دریایی را به شدت مختل کرده است. این وضعیت، در کنار افزایش جهانی قیمت سوخت، مواد غذایی و کرایه حمل، بهای کالاها را به شدت بالا برده و تحویل اقلام حیاتی را با تأخیرهای طولانی مواجه ساخته است.
این افزایش هزینهها، به طور نامتناسبی بر دوش مردمی سنگینی میکند که در شرایط اضطراری به سر میبرند؛ میلیونها پناهنده و آوارهای که زندگیشان به کمکهای بشردوستانه گره خورده است. حمایتهای حیاتی با تأخیر و کاهش مواجه شده، در حالی که توانایی سازمانهای امدادی برای ارائه کمکهای به موقع، در سایه محدودیتهای شدید بودجهای، به شدت تضعیف شده است.
تلاشهای بیوقفه برای غلبه بر چالشها
برای مقابله با این اختلالات، کمیساریا به سرعت دست به کار شده و مسیرهای دریایی را تغییر داده است؛ به عنوان مثال، از طریق بندر عقبه. همچنین، اتکا به کریدورهای زمینی جایگزین، از جمله حمل و نقل کامیونی در سراسر شبهجزیره عربستان و ترکیه از مبدأ دبی، افزایش یافته است. اما این تغییر مسیرها، به معنای استفاده از گزینههای طولانیتر و گرانتر است که زمان ترانزیت را افزایش داده و پیچیدگیهای عملیاتی را دوچندان میکند.
- افزایش هزینهها: نرخ حمل و نقل از کشورهای تأمینکننده کلیدی، از زمان آغاز درگیریها نزدیک به 18 درصد افزایش یافته است.
- کاهش ظرفیت: ظرفیت ارائهدهندگان حمل و نقل جهانی از 97 درصد به 77 درصد کاهش یافته است.
- دو برابر شدن هزینهها: برای برخی محمولهها، مانند اقلام امدادی از انبارهای جهانی کمیساریا در دبی به عملیات سودان و چاد، هزینهها از حدود 927,000 دلار به 1.87 میلیون دلار افزایش یافته است.
فشار مضاعف بر آفریقا؛ بحرانهای فراموش شده
تراکم در بنادر اصلی مانند جده و مرسین، تعلیق خدمات برخی شرکتهای حمل و نقل، افزایش قیمت سوخت و حق بیمه جنگی که اکنون بین 0.5 تا 1.5 درصد ارزش محموله برای ترانزیتهای خلیج فارس تخمین زده میشود، فشار مضاعفی را وارد کرده است. افزایش اتکا به مسیرهای زمینی نیز به کمبود کامیون و افزایش هزینههای حمل و نقل داخلی منجر شده است.
وضعیت در آفریقا، جایی که بحرانهای آوارگی متعددی در جریان است و اغلب به طرز غمانگیزی نادیده گرفته میشوند، به ویژه نگرانکننده است. در کنیا، افزایش اخیر 15 درصدی قیمت سوخت، منجر به تأخیر و کاهش دسترسی به کامیون برای محمولههای ارسالی به اتیوپی، جمهوری دموکراتیک کنگو و سودان شده است. در سودان، جایی که درگیری وارد چهارمین سال خود شده، هزینه تحویل کمکها در ماههای اخیر دو برابر شده است، در حالی که تغییر مسیر محمولهها از طریق دماغه امید نیک، 25 روز به زمان تحویل اضافه میکند.
پایداری امدادرسانی با وجود چالشها
با وجود تمامی این چالشها، کمیساریای عالی پناهندگان تاکنون توانسته است به لطف سیستمهای آمادگی قوی و شبکه تأمین جهانی خود، تداوم کمکهای حیاتی را حفظ کند. این شبکه شامل هفت انبار جهانی در دبی، ترمذ، کپنهاگ، آکرا، دوالا، نایروبی و پاناما سیتی است که قادر به پشتیبانی از یک میلیون آواره در هر لحظه هستند. علاوه بر این، بیش از 160 انبار در سطح کشورها و ترتیبات آمادهباش برای تدارکات محلی و کمکهای مالی وجود دارد. در سطح جهانی، کمیساریا بیش از 31,000 تن و 135,000 متر مکعب اقلام امدادی به ارزش تقریبی 130 میلیون دلار را در اختیار دارد که برای میلیونها انسانی که در اثر درگیری و آزار و اذیت آواره شدهاند، حکم شریان حیاتی را دارد.
از زمان آغاز بحران، کمیساریا به همراه شرکای بخش سرپناه، اقلام امدادی را به بیش از 200,000 آواره در لبنان تحویل داده است که عمدتاً از طریق ذخایر از پیش تعیین شده بوده است. حمایتهای اضافی شامل سه پرواز هوایی اهدایی از سوی اتحادیه اروپا، فرانسه، ایرلند و ایتالیا، و 40 کامیون حامل بیش از 317 تن کمک حیاتی از دبی بوده که تا 100,000 نفر را تحت پوشش قرار داده است.
هشدار برای آینده؛ نیاز به اقدام فوری
اگر بیثباتی در خاورمیانه ادامه یابد، افزایش هزینهها، تأخیرها و ظرفیت محدود حمل و نقل، عملیات بشردوستانه را بیش از پیش محدود خواهد کرد. در حالی که کمیساریا همچنان در حال سازگاری از طریق تغییر مسیرها، جابجایی ذخایر و لجستیک با حمایت اهداکنندگان است، اختلال طولانیمدت خطر کاهش مقیاس و سرعت رسیدن کمکها به نیازمندان را به همراه دارد که پیامدهای جدی برای میلیونها پناهنده و آواره در سراسر جهان خواهد داشت. این وضعیت، ضرورت توجه فوری جامعه جهانی و یافتن راهحلهای پایدار برای ریشههای بحران را بیش از پیش آشکار میسازد.
#بحران_خاورمیانه #امدادرسانی_جهانی #کمیساریای_عالی_پناهندگان #آوارگان #پناهندگان #هزینه_حمل_و_نقل #اختلال_زنجیره_تامین #کمک_بشردوستانه #سازمان_ملل #آفریقا
