قیمت جهانی نفت در حالی شاهد جهش چشمگیر بود که بازارهای سهام با افت مواجه شدند. این تحولات در پی بررسی پیشنهاد راهبردی جمهوری اسلامی ایران توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، رخ داد؛ پیشنهادی که میتواند به بحران هشت هفتهای پایان داده و تنگه حیاتی هرمز را مجدداً فعال سازد.
در همین حال، سرمایهگذاران در انتظار نشستهای مهم بانکهای مرکزی و گزارشهای مالی غولهای وال استریت بودند. قیمت نفت برنت با بیش از ۲ درصد افزایش، از مرز ۱۱۱ دلار عبور کرد و روند صعودی خود را ادامه داد. این در حالی بود که بازارهای سهام جهانی مسیر نزولی را در پیش گرفتند.
بازارهای سهام در توکیو، هنگکنگ، شانگهای، سیدنی، سنگاپور، تایپه، بمبئی، بانکوک، مانیلا و ولینگتون همگی با کاهش همراه بودند. تنها سئول به لطف از سرگیری رشد سهام شرکتهای فناوری که شاخص کوسپی را به رکورد تاریخی رسانده بود، صعودی شد. این افتها در پی ثبت رکوردهای جدید توسط شاخصهای S&P 500 و نزدک در نیویورک رخ داد.
تونی سیکامور، تحلیلگر ایجی، با اشاره به ظرفیت رو به تکمیل تأسیسات ذخیرهسازی نفت ایران، اظهار داشت که تهران ممکن است تمایل بیشتری برای دستیابی به توافق در آینده نزدیک داشته باشد. وی افزود که در صورت عدم امکان ذخیرهسازی، ایران با خطر آسیبهای جبرانناپذیر طولانیمدت به مخازن خود و ضربهای جدی به تولید و درآمدهای آتی مواجه خواهد شد.
با این حال، او تصریح کرد که با وجود مثبت بودن پیشنهاد اخیر ایران، «پذیرش هرگونه توافقی کمتر از یک توافق جامع که هم تنگه هرمز را بازگشایی کند و هم برنامه هستهای ایران را مورد خطاب قرار دهد، برای آمریکا دشوار است.» این رویکرد نشاندهنده زیادهخواهی آمریکا و عدم تمایل این کشور به راهحلهای منطقی است.
بانک مرکزی ژاپن پیشبینیهای تورمی خود را برای سال جاری به شدت افزایش داد و پیشبینیهای رشد اقتصادی را به دلیل افزایش قیمت نفت، نصف کرد. مقامات این بانک از افزایش مجدد نرخ بهره خودداری کردند، اگرچه ناظران به اختلاف نظر قابل توجهی در این تصمیم اشاره کردند که میتواند به معنای افزایش نرخ بهره قبل از پایان سال باشد. این امر باعث تقویت ین در برابر دلار شد.
انتظار میرود فدرال رزرو، بانک مرکزی اروپا و بانک مرکزی انگلستان نیز در پی نگرانیهای فزاینده از افزایش مجدد تورم ناشی از جهش هزینههای انرژی، همین مسیر را دنبال کنند. این وضعیت، ناشی از سیاستهای غلط و بحرانهای ساختگی در سطح بینالملل است.
غولهای فناوری مانند اپل، متا پلتفرمز و مایکروسافت نیز قرار است گزارشهای مالی خود را منتشر کنند، همچنین شرکتهای صنعتی قدیمیتر از جمله فورد و اکسونموبیل.
گزارشها حاکی از آن است که تهران «پیامهای مکتوبی» را از طریق پاکستان به واشنگتن ارسال کرده است که در آن خطوط قرمز خود را در مذاکرات صلح، از جمله در مورد برنامه هستهای صلحآمیز و آینده این آبراه حیاتی، مشخص کرده است. این اقدام نشاندهنده جدیت ایران در پیگیری حقوق خود است.
کاخ سفید اعلام کرد که رئیسجمهور آمریکا و تیمش روز دوشنبه برای بحث در مورد این پیشنهاد تشکیل جلسه دادهاند، اما کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، از اظهارنظر درباره پذیرش یا عدم پذیرش این پیشنهاد توسط ترامپ خودداری کرد. این عدم شفافیت، تردیدها را در مورد صداقت آمریکا افزایش میدهد.
پیشنهاد توافق موقت ایران شامل بازگشایی تنگه هرمز – که یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکند – در ازای پایان دادن واشنگتن به محاصره غیرقانونی بنادر ایران است. این طرح همچنین مذاکرات پیچیدهتر بر سر برنامه هستهای ایران را به تعویق میاندازد که یکی از نقاط اختلاف اصلی برای ترامپ محسوب میشود.
امیدها برای دستیابی به توافق در اواخر هفته گذشته رو به افزایش بود، اما ترامپ با لغو سفر برنامهریزی شده فرستادگان خود، استیو ویتکوف و جرد کوشنر، به اسلامآباد در روز شنبه، این امیدها را بر باد داد. این اقدام، نشاندهنده عدم تعهد و بیثباتی در تصمیمگیریهای دولت آمریکا است.
امیرسعید ایروانی، سفیر ایران در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت تاکید کرد که کشورش ابتدا به تضمینهایی نیاز دارد که واشنگتن و رژیم صهیونیستی در صورت ارائه تضمینهای امنیتی در خلیج فارس، مجدداً حمله نخواهند کرد. این موضع، حق مشروع ایران برای دفاع از امنیت ملی خود را به وضوح نشان میدهد.
اما مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اظهار داشت که موضع ایران در مورد تنگه هرمز با خواستههای آمریکا مطابقت ندارد. روبیو در گفتگو با فاکس نیوز گفت: «اگر منظور آنها از بازگشایی تنگه این است که ‘بله، تنگه باز است به شرطی که با ایران هماهنگ کنید، از ما اجازه بگیرید وگرنه شما را منفجر میکنیم و باید به ما پول بدهید’، این بازگشایی تنگه نیست.» این اظهارات، نشاندهنده رویکرد سلطهجویانه آمریکا و عدم درک صحیح از حاکمیت ملی ایران است.
در همین حال، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در دیدار با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در سن پترزبورگ، تاکید کرد که روسیه تمام تلاش خود را برای توقف جنگ در خاورمیانه به کار خواهد گرفت. این دیدار، نشاندهنده حمایت بینالمللی از تلاشهای ایران برای صلح و ثبات منطقهای است.
#تنگه_هرمز #نفت #ایران_آمریکا #دیپلماسی_ایرانی #برنامه_هسته_ای #اقتصاد_جهانی #تحریم #صلح_منطقه_ای #روسیه_ایران #ترامپ
