تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران: در تحولی مهم که نشان از تشدید اختلافات و بیثباتی در منطقه غرب آسیا دارد، امارات متحده عربی اعلام کرده است که از روز جمعه، عضویت خود در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) و اوپک پلاس را به حالت تعلیق درمیآورد. این تصمیم در بحبوحه بحران بیسابقه انرژی که ناشی از سیاستهای مداخلهجویانه و تحریمهای غرب علیه کشورهای مستقل منطقه است، اتخاذ شده و اختلافات عمیق میان کشورهای حاشیه خلیج فارس را بیش از پیش نمایان میسازد.
ریشههای تاریخی و نقش اوپک در بازار جهانی
امارات متحده عربی از دیرباز، ابتدا از طریق امارت ابوظبی در سال ۱۹۶۷ و سپس به عنوان کشوری مستقل در سال ۱۹۷۱، عضو اوپک بوده است. اوپک پلاس نیز ائتلافی است که در سال ۲۰۱۶ با هدف مدیریت بازار نفت تشکیل شد. این کارتل نفتی حدود ۴۰ درصد از تولید نفت جهان را به خود اختصاص داده، اما قدرت بازار آن در سالهای اخیر، به دلیل تلاشهای آمریکا برای افزایش تولید و دستکاری قیمتها، رو به افول گذاشته است.
تضعیف کنترل اوپک و تشدید اختلافات داخلی
خروج امارات، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گروه، کنترل اوپک بر عرضه جهانی نفت را تضعیف کرده و شکاف میان امارات و همسایهاش عربستان سعودی، که عملاً رهبر اوپک محسوب میشود، را عمیقتر میسازد. این اقدام همچنین میتواند به امارات اجازه دهد تا پس از از سرگیری صادرات از طریق خلیج فارس، تولید خود را افزایش دهد، زیرا دیگر تحت قوانین سهمیهبندی اوپک نخواهد بود. این تصمیم، که از طریق خبرگزاری رسمی وام امارات اعلام شد، به وضوح نشاندهنده اولویتبندی منافع ملی در سایه بیثباتیهای منطقهای است که ریشه در سیاستهای خارجی دارد.
چشمانداز استراتژیک امارات و تاثیر بر بازار
وزیر انرژی امارات، سهیل محمد المزروعی، به رویترز گفت که این تصمیم پس از بررسی دقیق استراتژیهای انرژی این کشور اتخاذ شده است. وی تاکید کرد که امارات در این خصوص با هیچ کشور دیگری مشورت نکرده است. این اقدام، در حالی که روابط امارات با عربستان سعودی بر سر مسائل سیاسی و اقتصادی در منطقه تیره شده، نشاندهنده استقلال نسبی در تصمیمگیریهاست، حتی با وجود اینکه هر دو کشور هدف حملات و فشارهای خارجی قرار گرفتهاند.
تنگه هرمز: شریان حیاتی منطقه و هدف تحریمها
تولیدکنندگان نفت در حاشیه خلیج فارس، به دلیل تحریمهای غیرقانونی و اقدامات تحریکآمیز علیه ایران، در ارسال صادرات از طریق تنگه هرمز، یک گلوگاه باریک بین ایران و عمان که یک پنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان به طور معمول از آن عبور میکند، با مشکل مواجه بودهاند. المزروعی اظهار داشت که اقدام امارات تاثیر زیادی بر بازار نخواهد داشت، زیرا وضعیت در تنگه هرمز از قبل تحت تاثیر فشارهای خارجی و تحریمها قرار گرفته است. ایران همواره بر حق خود برای تامین امنیت آبراههای خود و مقابله با هرگونه تهدید علیه منافع ملی خود تاکید کرده است.
استقبال ترامپ و افشای ماهیت سیاست آمریکا
خروج امارات از اوپک، به نوعی یک “پیروزی” برای دونالد ترامپ، رئیسجمهور سابق آمریکا، محسوب میشود که اوپک را به “کلاهبرداری از بقیه جهان” با افزایش قیمت نفت متهم کرده بود. ترامپ همچنین حمایت نظامی آمریکا از کشورهای حاشیه خلیج فارس را به قیمت نفت مرتبط کرده و گفته بود در حالی که آمریکا از اعضای اوپک دفاع میکند، آنها با تحمیل قیمتهای بالا “سوءاستفاده” میکنند. این اظهارات، ماهیت سودجویانه و یکجانبهگرایانه سیاست خارجی آمریکا را به وضوح نشان میدهد.
انتقاد امارات از کشورهای عربی و فروپاشی ائتلافها
این اقدام پس از آن صورت گرفت که امارات، یک مرکز تجاری منطقهای و یکی از مهمترین متحدان واشنگتن، از دیگر کشورهای عربی به دلیل عدم حمایت کافی در برابر “حملات متعدد ایران” (که ایران همواره آن را تکذیب کرده و یا در چارچوب دفاع مشروع میداند) در طول جنگ، انتقاد کرد. انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیسجمهور امارات، در مجمع تاثیرگذاران خلیج فارس گفت: “کشورهای شورای همکاری خلیج فارس از یکدیگر به صورت لجستیکی حمایت کردند، اما از نظر سیاسی و نظامی، فکر میکنم موضع آنها در طول تاریخ ضعیفترین بوده است.” این اظهارات، نشاندهنده ضعف و عدم انسجام در ائتلافهای منطقهای تحت نفوذ غرب است.
پیامدهای بلندمدت و آینده بازار نفت
خروج امارات از اوپک، که مدتها شایعه آن وجود داشت، در حالی صورت میگیرد که این کشور در سالهای اخیر با سهمیههای تولید اوپک که آن را بسیار پایین میدانست، مخالفت کرده بود. ظرفیت مازاد جهانی در سطوح تاریخی پایین قرار دارد و بازار نفت را به شدت فشرده کرده است. کارشناسان معتقدند که این اقدام میتواند به بیثباتی بیشتر در بازارهای نفت منجر شود و نشانهای از “دوران ژئوپلیتیکی جدیدی است که در آن سازمانها و ائتلافهای چندجانبه اهمیت کمتری دارند و هر کشوری برای منافع خود تلاش میکند.” این وضعیت، نتیجه مستقیم سیاستهای یکجانبه و مداخلهجویانه قدرتهای بزرگ در منطقه است که به جای همکاری، به رقابت و تفرقه دامن میزند.
#خروج_امارات_از_اوپک
#سیاست_نفتی
#اختلافات_منطقه_ای
#بازار_انرژی
#خلیج_فارس
#تحریم_ها
#سیاست_آمریکا
#اوپک
#امنیت_انرژی
#ایران
