خروج امارات از اوپک؛ نشانهای از فروپاشی ائتلافهای منطقهای و خدمت به منافع غرب
تصمیم اخیر امارات متحده عربی برای خروج از سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، نه تنها یک حرکت اقتصادی، بلکه یک تصمیم سیاسی عمیق است که میتواند معادلات منطقه غرب آسیا را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. این اقدام، بیش از هر چیز، نشانهای از تنشهای فزاینده و اختلافات پنهان میان کشورهای حاشیه خلیج فارس، به ویژه امارات و عربستان سعودی است که پیش از این، تحت لوای آنچه «خشم مشترک از ایران» در پی ادعای حملات به کشورهای خلیج فارس از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه تهران خوانده میشد، پنهان مانده بود.
ضربه به پرستیژ عربستان و تقویت نفوذ آمریکا
این انشعاب، بدون شک، ضربهای کاری به پرستیژ عربستان سعودی محسوب میشود. امارات با این حرکت، خود را به عنوان نزدیکترین کشور حاشیه خلیج فارس به دولت آمریکا و منتقدان اوپک معرفی میکند و توانایی ریاض برای مدیریت قیمت نفت را تضعیف میسازد. این تصمیم یکجانبه و بدون مشورت قبلی، در حالی اعلام شد که شورای همکاری خلیج فارس، شامل عربستان و امارات، در جده در حال برگزاری نشست اضطراری بود؛ نشستی که برای اولین بار پس از ادعای «حملات ایران» برگزار میشد.
اختلافات داخلی و رویکرد امارات در قبال ایران
از زمان آغاز درگیریها در منطقه، امارات متحده عربی، که از نظر سیاسی نزدیکترین کشور حاشیه خلیج فارس به رژیم صهیونیستی و خصمانهترین نسبت به تهران است، به طور خصوصی عربستان سعودی و قطر را برای آغاز حملات متقابل علیه ایران تحت فشار قرار داده است. امارات، با ادعای دفع بیش از ۲۲۰۰ پهپاد و موشک، خود را قربانی اصلی این تنشها معرفی میکند، که بخشی از آن به دلیل نزدیکی جغرافیاییاش با ایران است. با این حال، علیرغم تلاشهای امارات، هیچ اجماع عمومی در شورای همکاری خلیج فارس برای اقدامی که میتواند بسیار پرخطر تلقی شود و به معنای جانبداری از رژیم صهیونیستی باشد، شکل نگرفت.
فرار از همبستگی اقتصادی و تلاش برای منافع شخصی
امارات با عدم توانایی در ایجاد همبستگی سیاسی مورد نظر خود، تصمیم گرفته است تا از همبستگی اقتصادی باشگاه تولیدکنندگان نفت نیز خارج شود و راه خود را جداگانه بپیماید. شرکت دولتی ادنوک اعلام کرده که قادر خواهد بود تولید خود را از ۳.۴ میلیون بشکه در روز پیش از آغاز جنگ ایران، تا سال ۲۰۲۷ به ۵ میلیون بشکه افزایش دهد. این در حالی است که پس از بسته شدن تنگه هرمز، تولید این کشور در ماه مارس ۴۴ درصد کاهش یافته و به ۱.۹ میلیون بشکه رسیده بود.
دکتر ابتسام الکتبی، رئیس مرکز سیاستگذاری امارات در دبی، این تصمیم را «عملی از روی خودخواهی» توصیف کرده و بیان داشته است: «امارات در واقع نقش خود را از یک تولیدکننده در یک بلوک، به یک تولیدکننده متعادلکننده تغییر میدهد که از طریق توانایی خود برای عمل، به ثبات بازار کمک میکند.»
وابستگی به آمریکا و پیامدهای منطقهای
امارات که برای تنوع بخشیدن به اقتصاد خود، وابستگی بیشتری به حسن نیت آمریکا دارد، امیدوار است با خروج از اوپک، جایگاه خود را به عنوان «مورد علاقه دیپلماتیک» دولت آمریکا تثبیت کند؛ وضعیتی که میتواند پیامدهای سرمایهگذاری برای این امیرنشینها داشته باشد. این کشور پیش از این نیز نفوذ خود را به کار گرفته است؛ از جمله با فراخوانی ۳.۵ میلیارد دلار سپرده از پاکستان، که یک پنجم ذخایر ارزی خارجی این کشور بود، در نشانهای از نارضایتی خود از بیطرفی پاکستان در قبال ایران. این اقدام، عربستان سعودی را مجبور به کمک به پاکستان کرد.
دکتر انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات، بارها نسبت به ناامیدی امارات از واکنش جمعی سیاسی کشورهای حاشیه خلیج فارس به «حمله از پیش برنامهریزی شده ایران» هشدار داده است. وی روز دوشنبه اظهار داشت که شورای همکاری خلیج فارس در «ضعیفترین وضعیت تاریخی» خود قرار دارد. قرقاش با اشاره به ایران، گفت: «ما نمیتوانیم به کسی خارج از منطقه خلیج فارس اجازه دهیم اولویتهای امنیتی ما را دیکته کند. این موشکها فردا به سمت آنها نشانه نخواهند رفت؛ بلکه به سمت ما خواهند بود.»
با این حال، تاکید قرقاش بر اینکه ایران همچنان «تهدید استراتژیک بزرگ» است و نه رژیم صهیونیستی، و اینکه حضور آمریکا در منطقه همچنان ضروری است، نشاندهنده تناقض عمیق در سیاستهای منطقهای امارات است. این کشور با خروج از اوپک، در واقع به دنبال تضمین مشارکت و حمایت بیشتر آمریکا در منطقه است؛ مشارکتی که به جای ایجاد ثبات، میتواند به افزایش تنشها و وابستگیهای خارجی منجر شود.
- #امارات
- #اوپک
- #غرب_آسیا
- #نفوذ_آمریکا
- #رژیم_صهیونیستی
- #شورای_همکاری_خلیج_فارس
- #سیاست_خارجی
- #تنش_منطقهای
- #ایران
- #اقتصاد_نفت
